Theo Nghị quyết, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2027 là 3.334.338 tỷ đồng; trong đó, thu ngân sách Trung ương là 1.775.593 tỷ đồng, thu ngân sách địa phương là 1.558.745 tỷ đồng.
Tổng chi ngân sách nhà nước là 4.073.935 tỷ đồng. Trong đó, chi ngân sách Trung ương là 2.364.411 tỷ đồng, đã bao gồm 408.747 tỷ đồng bổ sung cân đối ngân sách địa phương và 311.363 tỷ đồng bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương. Chi ngân sách địa phương là 1.709.524 tỷ đồng, không bao gồm chi từ nguồn bổ sung có mục tiêu, bổ sung cân đối.
Mức bội chi ngân sách nhà nước là 739.597 tỷ đồng, tương đương 4,5% tổng sản phẩm trong nước (GDP). Trong đó, bội chi ngân sách Trung ương là 588.818 tỷ đồng, tương đương 3,6% GDP; bội chi ngân sách địa phương là 150.779 tỷ đồng, tương đương 0,9% GDP. Tổng mức vay của ngân sách nhà nước là 1.279.717 tỷ đồng.
Mở rộng nguồn cải cách tiền lương cho các chính sách an sinh xã hội
Về thực hiện chính sách tiền lương, chính sách xã hội, Quốc hội quyết nghị bố trí dự toán chi cải cách tiền lương năm 2027 theo đề xuất của Chính phủ. Nguồn tích lũy cải cách tiền lương được sử dụng để bảo đảm thực hiện các chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập, điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và tinh giản biên chế theo quy định.
Đáng chú ý, Quốc hội thông qua việc mở rộng phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách Trung ương để điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và thực hiện tinh giản biên chế; cho phép sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư của ngân sách địa phương để thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành và tinh giản biên chế.
Các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương tiếp tục thực hiện các giải pháp tạo nguồn cải cách chính sách tiền lương theo quy định. Nghị quyết cũng quy định loại trừ một số khoản thu khi tính số tăng thu ngân sách địa phương so với dự toán dành để cải cách tiền lương, như thu tiền thuê đất được nhà đầu tư ứng trước để bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; thu từ xử lý tài sản công được sử dụng để chi đầu tư; thu tiền bảo vệ và phát triển đất trồng lúa; phí tham quan các khu di tích, di sản thế giới và một số khoản thu khác theo quy định.
Quốc hội giao Chính phủ điều hành chính sách tài khóa chủ động, phối hợp đồng bộ, linh hoạt với chính sách tiền tệ và các chính sách khác, bảo đảm nguồn lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, ứng phó kịp thời, hiệu quả với những biến động bất thường của tình hình chính trị, kinh tế thế giới và trong nước.
Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật về thuế, chính sách thu theo hướng minh bạch, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội. Phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2027 tăng khoảng 9,1% so với thực hiện năm 2026; quyết liệt chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế, thu hồi nợ thuế; mở rộng cơ sở thu, nhất là nguồn thu từ thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và khai thác tài nguyên khoáng sản.
Nghị quyết yêu cầu thực hiện nghiêm Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương, Nghị quyết số 26/2026/QH16 của Quốc hội; không ban hành các cơ chế, chính sách ưu đãi về thuế cao hơn quy định của pháp luật; không quy định phân cấp nguồn thu ngân sách nhà nước, để lại nguồn thu ngân sách Trung ương khác với quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Kết luận số 93-KL/TW, trừ trường hợp theo chủ trương của cấp có thẩm quyền.
Điều chuyển vốn từ dự án chậm tiến độ sang dự án có khả năng giải ngân
Nghị quyết yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong phân bổ, giao dự toán, quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách nhà nước gắn với trách nhiệm người đứng đầu; điều hành chi ngân sách theo dự toán, bảo đảm chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả. Việc bố trí kinh phí phải phù hợp với năng lực thực hiện, giải ngân và hấp thụ vốn, khả năng cân đối ngân sách nhà nước; không ban hành chính sách làm tăng chi ngân sách khi chưa có nguồn thực hiện.
Đối với đầu tư công, Chính phủ được giao chỉ đạo các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tập trung triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, nhất là các dự án trọng điểm, dự án có tác động lan tỏa. Ưu tiên bố trí vốn cho các dự án đang triển khai để sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng; rà soát kỹ khả năng cân đối vốn đối với dự án khởi công mới, tránh đầu tư dàn trải, dở dang; điều chuyển vốn của các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng thực hiện và giải ngân nhưng thiếu vốn.
Đáng chú ý, trong dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, thực hiện tiết kiệm ngay từ khâu phân bổ ngân sách đầu năm 5% chi đầu tư công để bổ sung cho các dự án trọng điểm, cấp thiết và 10% chi thường xuyên (ngoài các khoản chi lương, có tính chất tiền lương và các khoản chi cho con người) để bổ sung nguồn chi an sinh xã hội.
Trước đó, báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Chính phủ do Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày cho thấy, phương án phân chia đối với bốn khoản thu gồm thuế bảo vệ môi trường, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và thuế tiêu thụ đặc biệt đã được rà soát, tính toán theo đặc điểm từng khoản thu và khả năng thu của các địa phương.
Theo phương án này, thu ngân sách Trung ương năm 2027 đạt 53%, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 chiếm khoảng 53-54% tổng thu ngân sách nhà nước. Tổng thu ngân sách địa phương từ các khoản thu phân chia tăng 20,4% so với năm 2026. Trong đó, có 12 địa phương, chủ yếu là các địa phương còn khó khăn, được tăng số thu ngân sách địa phương hưởng so với quy định trước đây. Dự toán chi ngân sách địa phương của cả 34/34 địa phương không thấp hơn năm 2026.
Liên quan đến hiệu quả giải ngân đầu tư công, Chính phủ cho biết tỷ lệ giải ngân 10 tháng năm 2026 đạt 72,1% kế hoạch, tương ứng khoảng 720.500 tỷ đồng, cao hơn 21 điểm phần trăm và tăng khoảng 229.400 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, cải thiện phương pháp quy hoạch và công tác chuẩn bị dự án, không để xảy ra tình trạng vốn chờ dự án; đánh giá đầy đủ hiệu quả đầu tư từ khâu lập, thẩm định, phê duyệt đến tổ chức thực hiện, vận hành, khai thác; tập trung giải ngân vốn, sớm hoàn thành và đưa các dự án vào sử dụng./.
Báo ảnh Việt Nam/TTXVN


