Tin tức
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Chính phủ trình dự án sửa đổi Luật Bưu chính và Luật Đo lường
*Đổi mới toàn diện lĩnh vực Bưu chính
Trình bày Tờ trình dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nêu rõ việc xây dựng Luật nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý nhà nước.
Sau 15 năm thi hành, Luật Bưu chính năm 2010 đã thúc đẩy thị trường phát triển mạnh mẽ, nhưng trước sự bùng nổ của thương mại điện tử và kinh tế số, việc sửa đổi toàn diện là yêu cầu cấp bách để phát triển bưu chính thành hạ tầng thiết yếu quốc gia. Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) gồm 8 chương, 51 điều, tập trung vào bốn nhóm nội dung trọng tâm.
Về phạm vi dịch vụ, dự thảo quy định các công đoạn từ chấp nhận, chia chọn, vận chuyển đến phát bưu gửi trên mạng bưu chính, đồng thời xác định đặc trưng dịch vụ có mã định danh để phân định rõ với hoạt động vận tải, kho bãi và logistics độc lập. Đối với dịch vụ bưu chính công ích, quy định mới mở rộng phạm vi bưu chính phổ cập từ thư sang cả thư và gói, kiện hàng hóa trên phạm vi toàn quốc nhằm hỗ trợ người dân khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo tiếp cận thương mại điện tử. Mức thu dịch vụ phổ cập được áp dụng thống nhất toàn quốc đối với cùng loại dịch vụ và không cao hơn giá bình quân trên thị trường.
Để phát triển bưu chính thành hạ tầng thiết yếu của kinh tế số, dự thảo thực hiện phân loại doanh nghiệp theo vai trò vận hành mạng và không vận hành mạng, đồng thời chuyển mạnh từ cơ chế cấp phép tiền kiểm sang đăng ký trực tuyến gắn với hậu kiểm. Hướng tới mô hình bưu chính số an toàn, dự thảo quy định cấp mã nhận dạng duy nhất cho từng bưu gửi để theo dõi, truy vết toàn trình, áp dụng biện pháp quản lý theo mức độ rủi ro và xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong tạo lập, khai thác và bảo vệ dữ liệu.
Báo cáo thẩm tra dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải khẳng định Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật và đánh giá hồ sơ đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai. Nhằm hoàn thiện dự thảo, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung nội hàm khẳng định bưu chính là một phần của hạ tầng logistics và kinh tế số, đồng thời tính toán kỹ nguồn kinh phí bù đắp khi mở rộng bưu chính phổ cập sang gói, kiện. Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý cần làm rõ tiêu chí thành phần mạng bưu chính, đánh giá tác động khi phân loại doanh nghiệp và sớm có giải pháp hạ tầng tránh nguy cơ quá tải tại bưu cục nhỏ khi áp dụng định danh, truy vết toàn trình.
*Thúc đẩy chuyển đổi số hoạt động đo lường
Tiếp đó, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Tờ trình nêu rõ việc sửa đổi nhằm khắc phục hạn chế của Luật Đo lường năm 2011 sau 15 năm triển khai, tạo hành lang pháp lý cho chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý theo ba nhóm chính sách lớn.
Dự thảo thúc đẩy chuyển đổi số thông qua xây dựng nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung, công nhận giá trị pháp lý của chứng thư điện tử và kết quả đo lường số hóa như văn bản giấy, đồng thời chuyển dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên mức độ rủi ro. Nhằm nâng cao năng lực đo lường quốc gia, dự thảo ưu tiên phát triển hạ tầng cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược, kinh tế xanh và luật hóa chương trình bảo đảm đo lường tại doanh nghiệp theo hướng tự nguyện. Bên cạnh đó, dự thảo cắt giảm, đơn giản hóa 8 thủ tục hành chính, bãi bỏ quy định phân nhóm hàng đóng gói sẵn cùng dấu định lượng và đề xuất Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi và đánh giá hồ sơ đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét. Đối với khoảng 6,4 triệu thiết bị thuộc phương tiện đo nhóm 2 như công tơ điện, đồng hồ nước hay thiết bị y tế, cơ quan thẩm tra đề nghị cụ thể hóa nguyên tắc quản lý theo rủi ro để tránh làm tăng chi phí tuân thủ.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung nguyên tắc thừa nhận kết quả thử nghiệm, phê duyệt mẫu của nước ngoài đối với thiết bị nhập khẩu nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp. Đồng thời, Ủy ban đề nghị làm rõ công cụ hậu kiểm thay thế khi bỏ dấu định lượng, xác định rõ trách nhiệm của sàn thương mại điện tử đối với phương tiện đo kinh doanh trên nền tảng số và bổ sung cơ chế kiểm soát, xử lý hành vi can thiệp làm sai lệch kết quả đo bằng phần mềm từ xa./.
