Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 diễn ra sáng 3/10, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đã thông tin về những giải pháp căn cơ quản lý giá trang thiết bị và thuốc sau các vụ án nâng khống giá.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong chủ trì buổi họp báo. Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN
Cho biết, Bộ Y tế đã có thông tin về việc nâng giá thiết bị y tế và thuốc trước khi nhập vào Việt Nam, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà khẳng định sẽ phối hợp cung cấp các nội dung liên quan theo yêu cầu của cơ quan chức năng.
Về cơ chế kiểm soát giá, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết trách nhiệm quản lý giá thiết bị y tế, thuốc nhập khẩu được thực hiện theo từng khâu, từ giá nhập khẩu, kê khai giá đến đấu thầu, mua sắm, sử dụng và thanh toán tại các cơ sở y tế.
Đối với thiết bị y tế, theo Nghị định 98/2021/NĐ-CP, thiết bị được phân loại theo mức độ rủi ro thành 4 loại A, B, C, D. Trong đó, loại A, B do doanh nghiệp tự công bố; loại C, D do Bộ Y tế cấp số lưu hành. Do thiết bị y tế có chủng loại rất đa dạng, từ máy móc, trang thiết bị hiện đại đến các dụng cụ y tế thông thường, pháp luật hiện hành không áp dụng cơ chế Nhà nước định giá đối với toàn bộ thiết bị y tế. Việc quản lý được thực hiện theo pháp luật về giá, đấu thầu, hải quan, thuế và các quy định pháp luật chuyên ngành.
Đối với khâu nhập khẩu, tổ chức, cá nhân nhập khẩu có trách nhiệm khai báo và chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của giá trị khai báo. Việc kiểm tra, xác định trị giá hải quan được thực hiện theo pháp luật về hải quan.
Trường hợp có hành vi tạo lập giao dịch qua khâu trung gian ở nước ngoài nhằm nâng giá trước khi hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam, việc phát hiện, xác minh, xử lý phải được xem xét theo pháp luật về hải quan, thuế, kế toán và các quy định liên quan. Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, để kiểm soát vấn đề này cần có sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, cơ quan thuế, hải quan và các bộ, ngành liên quan.
Đối với thuốc, giá được quản lý, giám sát trong toàn bộ vòng đời, từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến mua sắm và sử dụng tại các cơ sở y tế. Ngay từ khâu đầu vào, cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc kê đơn; cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố.
Bộ Y tế rà soát mức giá này với giá thuốc tương tự trên thị trường và giá trúng thầu của chính loại thuốc đó. Kết quả trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính) và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Riêng cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia thời gian qua đã tiết kiệm gần 6.000 tỷ đồng.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ, Bộ Y tế đang tham mưu trình Chính phủ dự án luật sửa đổi, bổ sung một số luật, trong đó có các quy định liên quan đến quản lý thiết bị y tế và dược, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 này.
Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, một trong những giải pháp căn cơ là quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm, từ phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo đến sử dụng, thu hồi và hủy bỏ. Bộ Y tế cũng sẽ hoàn thiện, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu về quản lý thiết bị y tế từ số lưu hành, phân phối đến giá bán, giá niêm yết và kết quả mua sắm, trúng thầu.
Cùng với đó, Bộ sẽ thực hiện kê khai, cập nhật giá và công khai danh sách các cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế trên cổng thông tin để các cơ sở y tế có thêm thông tin tham khảo về giá thiết bị trên thị trường. Bộ Y tế cũng nghiên cứu áp dụng cơ chế mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với những nhóm thiết bị y tế đủ điều kiện, nhất là các thiết bị có giá trị cao, được nhiều cơ sở y tế sử dụng hoặc những thiết bị chỉ có một nhà cung cấp.
Bộ Y tế sẽ sớm trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án quản lý thiết bị y tế gắn với khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, qua đó tiếp tục hoàn thiện phương thức quản lý lĩnh vực này.
Đối với thuốc, Bộ Y tế sẽ tăng cường mua sắm tập trung cấp quốc gia và đàm phán giá đối với các nhóm thuốc sử dụng nhiều tại các cơ sở y tế, góp phần tiết kiệm chi ngân sách nhà nước. Đồng thời, Bộ thúc đẩy sản xuất thuốc trong nước, nhất là thuốc biệt dược gốc, thuốc sinh học thông qua chuyển giao công nghệ để chủ động nguồn cung; tăng cường cơ sở dữ liệu về dược và thiết bị y tế, liên thông dữ liệu các danh mục thuốc và hoàn thiện các đề án quản lý gắn với khoa học, công nghệ và chuyển đổi số để quản lý theo chuỗi, theo vòng đời.
Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, mục tiêu của các giải pháp là bảo đảm thuốc có chất lượng, giá cả hợp lý, đồng thời không để đứt gãy chuỗi cung ứng, bảo đảm nguồn cung thuốc thiết yếu và thiết bị y tế phục vụ người dân./.