Theo ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, tại Việt Nam, phát triển giao thông xanh không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là đột phá quan trọng. Đó không chỉ đơn thuần là ứng dụng công nghệ, mà là cuộc cách mạng toàn diện về thể chế, nhân lực, quản trị quốc gia và động lực để xây dựng và phát triển một nền công nghiệp nội địa có khả năng tự chủ về công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược.
Ông An nhìn nhận, hạ tầng hỗ trợ được xem là “mấu chốt” quyết định sự thành công của lộ trình chuyển đổi. Tại TP. Hồ Chí Minh, hiện có một số nhà đầu tư triển khai lắp đặt các trụ sạc điện cho xe ô tô, tủ đổi pin cho xe máy điện nhằm đáp ứng lộ trình chuyển đổi xanh, đồng thời phát triển đồng bộ mạng lưới trạm sạc và trạm hoán đổi pin. Tuy nhiên, bài toán tiếp cận hạ tầng trạm sạc cho phương tiện sử dụng năng lượng điện cần tiếp tục được giải quyết để bảo đảm thuận tiện cho người dân.
Theo ông Bùi Hòa An, Sở Xây dựng sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu cho UBND TP. Hồ Chí Minh và các bộ ngành Trung ương nhằm hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi thu hút FDI, tài chính xanh và thúc đẩy các mô hình hợp tác công - tư (PPP) trong phát triển hạ tầng trạm sạc.
Hiện TP. Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh các giải pháp giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và cải thiện chất lượng không khí. Là trung tâm kinh tế lớn với hơn 13 triệu dân và nhu cầu đi lại phụ thuộc chủ yếu vào phương tiện cá nhân, Thành phố đang đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng về ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và phát thải khí nhà kính.
Các chuyên gia khuyến nghị cần đa dạng hóa lộ trình giảm phát thải, bởi không có một kịch bản chung cho tất cả. Việc chuyển đổi cần sự kết hợp linh hoạt các công nghệ phương tiện phát thải thấp, phù hợp với đặc thù giao thông đô thị mật độ cao và điều kiện thực tế của Thành phố.
Theo Phó Giáo sư - Tiến sĩ Đàm Hoàng Phúc, chuyên gia cao cấp UNDP, thị trường đã sẵn sàng ở một mức độ nhất định, nhưng chưa đủ điều kiện để triển khai ở quy mô lớn ngay lập tức. Nút thắt cốt lõi vấn đề nằm ở hệ sinh thái, mô hình vận hành và đặc biệt là hệ thống sạc chưa đồng bộ. Người dùng cần giải pháp nhanh, linh hoạt thay vì chờ đợi lâu tại trạm sạc. Mô hình sạc phải phân tán sâu vào khu dân cư và điểm đến, tối ưu hóa cho xe máy điện và các chặng di chuyển ngắn.
Cùng góc nhìn này, ông Đào Công Quyết, Trưởng tiểu ban Truyền thông, Hiệp hội các Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho rằng, hầu hết các gia đình ở Việt Nam không đủ điều kiện để lắp đặt trạm sạc tại nhà, trong khuôn viên của gia đình. Do đó, VAMA đề xuất phát triển các trạm sạc công cộng cho tất cả các thương hiệu, ưu tiên phát triển loại hình sạc siêu nhanh.
Ông Quyết cũng đề xuất, cần có quy hoạch về hệ thống trạm sạc trên quy mô toàn quốc, trước mắt ở các thành phố lớn và trên hệ thống đường cao tốc. Cùng đó, nhà nước cần có cơ chế, chính sách để thu hút các dự án đầu tư vào xây dựng trạm sạc, ưu đãi cho nhà sản xuất thiết bị trạm sạc…
Hội thảo là một phần trong sáng kiến Climate Promise do UNDP triển khai với sự hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản. Trong khuôn khổ này, UNDP đã thực hiện nghiên cứu kỹ thuật toàn diện nhằm cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng chính sách, xác định ưu tiên đầu tư và đề xuất các giải pháp khả thi thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện phát thải thấp tại TP. Hồ Chí Minh./.
