Chiều 1/11, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cùng Đoàn công tác có buổi làm việc với UBND tỉnh Vĩnh Long về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2026 - 2030.
Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng, dù khoa học, công nghệ có vai trò trọng yếu, nhưng mức độ đầu tư và niềm tin của doanh nghiệp vào việc ứng dụng lĩnh vực này vẫn chưa đạt kỳ vọng. Một phần nguyên nhân xuất phát từ đặc thù sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp phải cân đối nhiều nguồn lực, thường ưu tiên những khoản đầu tư có khả năng thu hồi vốn trong thời gian ngắn, trong khi các dự án khoa học, công nghệ có thể cần thời gian dài mới phát huy hiệu quả. Vì vậy, không thể giao toàn bộ trách nhiệm đầu tư cho doanh nghiệp mà cần có sự hỗ trợ, đồng hành của Nhà nước.
Bộ trưởng đề nghị đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến gần hơn với nhu cầu sản xuất, kinh doanh; lấy doanh nghiệp làm trung tâm, viện nghiên cứu, trường đại học làm lực lượng nghiên cứu, hỗ trợ. Bộ và địa phương cần hoàn thiện cơ chế, chính sách, hành lang pháp lý, đồng thời bố trí nguồn lực hỗ trợ ban đầu để khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng, đổi mới công nghệ.
Đánh giá cao kết quả Vĩnh Long đạt được trong phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng dữ liệu và cải cách thủ tục hành chính, Bộ trưởng lưu ý tỉnh cần quan tâm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư cho khoa học, công nghệ. Việc lựa chọn nhiệm vụ, dự án phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, gắn với khả năng ứng dụng và hiệu quả mang lại, tránh đầu tư dàn trải, hình thức.
Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang cho biết, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tỉnh xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng hàng đầu để phát triển nhanh và bền vững. Đây không phải là lĩnh vực riêng của ngành khoa học và công nghệ mà phải trở thành yêu cầu xuyên suốt trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và hoạt động của các ngành, các cấp, doanh nghiệp và người dân.
Sau hợp nhất, Vĩnh Long có thế mạnh về nông nghiệp, thủy sản và kinh tế biển. Tỉnh xác định, nếu không đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ khó nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm; đồng thời khó thích ứng với biến đổi khí hậu, yêu cầu của thị trường quốc tế và các tiêu chuẩn ngày càng cao về chất lượng, môi trường, truy xuất nguồn gốc.
Tỉnh Vĩnh Long đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ kết nối với các viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ để giải quyết những vấn đề cụ thể trong sản xuất như giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng cao; quản lý vùng nguyên liệu; kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc; giảm chi phí sản xuất và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu. Vĩnh Long cũng mong muốn tăng cường hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hình thành các mô hình liên kết từ nghiên cứu, ứng dụng đến sản xuất và tiêu thụ.
Cùng với đó, tỉnh quan tâm hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận công nghệ mới, đổi mới quy trình sản xuất và quản trị; phát triển nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong lĩnh vực quản lý nhà nước, tỉnh đề nghị hỗ trợ xây dựng, kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu; phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản lý, cung cấp dịch vụ công, quản lý đô thị, tài nguyên, môi trường và nông nghiệp, đồng thời tăng cường bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng.
Theo UBND tỉnh Vĩnh Long, thời gian qua, tỉnh tập trung triển khai các nhiệm vụ về thể chế, hạ tầng số, dữ liệu, dịch vụ công, Đề án 06, nhiệm vụ khoa học và công nghệ, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nguồn lực tài chính.
Trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, tỉnh đã ban hành và triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, với 66 nhiệm vụ thuộc 10 nhóm. Đến nay, 34 nhiệm vụ đã hoàn thành; 32 nhiệm vụ đang triển khai hoặc hoàn thành một phần. Riêng nhóm hạ tầng số có 12/12 nhiệm vụ được triển khai, cơ bản bảo đảm tiến độ. Tỉnh cũng xây dựng phân hệ theo dõi kế hoạch trên Hệ thống IOC để cập nhật, giám sát tiến độ thực hiện; đồng thời rà soát, đề xuất điều chỉnh kế hoạch, tập trung xử lý 14 điểm nghẽn trọng tâm.
Sau hợp nhất, Vĩnh Long kế thừa 160 nhiệm vụ khoa học, công nghệ, trong đó 96 nhiệm vụ đã nghiệm thu. Hoạt động nghiên cứu tạo ra 15 giống mới, 274 mô hình, 425 quy trình và giải pháp công nghệ; có 13 giải pháp, sáng chế được công nhận và 36 sản phẩm được thương mại hóa. Trong số các nhiệm vụ này, có 12 doanh nghiệp chủ trì và hơn 30 doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia nghiên cứu, ứng dụng.
Ở cấp xã, tỉnh ban hành kế hoạch hỗ trợ 34 địa phương với kinh phí hơn 11,9 tỷ đồng để triển khai 175 mô hình khoa học, công nghệ. Các mô hình hướng đến hỗ trợ tổ hợp tác, hợp tác xã và chủ thể sản xuất nông nghiệp tiếp cận, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Đến tháng 9/2026, tỉnh có 35 tổ chức khoa học và công nghệ đang hoạt động, cùng 15 doanh nghiệp khoa học và công nghệ được cấp giấy chứng nhận.
Các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ từng bước xuất phát từ nhu cầu của doanh nghiệp, người dân, gắn với những vùng nguyên liệu thế mạnh như dừa, lúa gạo, cây ăn trái, cây giống, hoa kiểng và thủy sản. Một số kết quả đã được đưa vào sản xuất, chế biến, tiêu thụ, góp phần mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.
Tuy nhiên, UBND tỉnh cũng nhìn nhận năng lực nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ còn hạn chế; liên kết giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học chưa chặt chẽ; nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng phục vụ đổi mới sáng tạo còn thiếu. Chuyển đổi số ở một số ngành, lĩnh vực chưa tạo chuyển biến rõ nét về năng suất và hiệu quả hoạt động. Tỉnh xác định yêu cầu trong giai đoạn tới là chuyển từ ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang đổi mới sáng tạo toàn diện; tập trung giải quyết những bài toán lớn, thiết thực của địa phương thay vì triển khai dàn trải nhiều hoạt động. Hiệu quả kinh tế - xã hội và giá trị mang lại cho người dân, doanh nghiệp sẽ là thước đo trong lựa chọn, triển khai các nhiệm vụ.
Tại buổi làm việc, Bộ Khoa học và Công nghệ và UBND tỉnh Vĩnh Long ký kết chương trình phối hợp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Nội dung phối hợp tập trung vào nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ phục vụ các sản phẩm chủ lực; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hạ tầng khoa học, công nghệ và hạ tầng số; thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực. Chương trình phối hợp nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tập trung giải quyết các vấn đề cấp thiết, tạo động lực tăng trưởng mới, phục vụ phát triển nhanh và bền vững của tỉnh Vĩnh Long./.
