* Sự phát triển nhận thức lý luận của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân
Trong tiến trình đổi mới và phát triển đất nước, Đảng ta không ngừng bổ sung, hoàn thiện tư duy lý luận về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; một trong những nội dung thể hiện rõ sự phát triển tư duy đó là nhận thức về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân. Từ Đại hội XII, Đại hội XIII đến Văn kiện Đại hội XIV, quan điểm của Đảng về kinh tế tư nhân ngày càng được khẳng định rõ ràng, nhất quán và có chiều sâu hơn, phản ánh yêu cầu khách quan của thực tiễn phát triển đất nước.
Đại hội XII của Đảng đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi lần đầu tiên khẳng định rõ: “Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế”.
Quan điểm đó tiếp tục được kế thừa và phát triển tại Đại hội XIII, khi Đảng nhấn mạnh: “Xóa bỏ mọi rào cản, định kiến, tạo mọi điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế tư nhân; hỗ trợ kinh tế tư nhân đổi mới sáng tạo, hiện đại hóa công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng suất lao động. Khuyến khích hình thành, phát triển những tập đoàn kinh tế tư nhân lớn, tiềm lực mạnh, có khả năng cạnh tranh khu vực, quốc tế.”
Đến ngày 4/5/2025, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân khẳng định: "Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia". Sự thay đổi này không chỉ là sự thay đổi câu chữ trong văn kiện mà còn là bước tiến quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng. Từ một khu vực từng bị xem là thứ yếu trước thời kỳ đổi mới, nay kinh tế tư nhân đã thực sự trở thành lực lượng chủ công thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, đóng góp cho ngân sách và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Nghị quyết số 68-NQ/TW còn là lời hiệu triệu mạnh mẽ đối với toàn hệ thống chính trị. Đã đến lúc cần thống nhất cao trong nhận thức và quyết liệt hơn trong hành động, từ Trung ương đến cơ sở, từ xây dựng chính sách đến thực thi pháp luật. Cần xóa bỏ tâm lý nghi ngờ, đối xử thiếu bình đẳng hay “quản cho chặt” với kinh tế tư nhân. Thay vào đó là tư duy đối thoại dân chủ, hành động kiến tạo và tinh thần phục vụ doanh nghiệp.
Nghị quyết số 68-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, cả nước phấn đấu có 2 triệu doanh nghiệp tư nhân, đóng góp 55-58% GDP, giải quyết 84%-85% việc làm xã hội. Tầm nhìn đến 2045 là xây dựng khu vực kinh tế tư nhân phát triển nhanh, bền vững, cạnh tranh toàn cầu và thực sự trở thành trụ cột của nền kinh tế độc lập, tự chủ.
Nghị quyết đưa ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp: Đổi mới tư duy trong hệ thống chính trị và toàn xã hội về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân. Cải cách mạnh mẽ thể chế, xóa bỏ cơ chế “xin - cho”, loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết, bảo đảm quyền sở hữu, quyền tự do kinh doanh và cạnh tranh bình đẳng. Đặc biệt, Nghị quyết 68 nhấn mạnh hỗ trợ kinh tế tư nhân tiếp cận hiệu quả các nguồn lực thiết yếu: đất đai, tín dụng, nhân lực chất lượng cao. Thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng suất, hiệu quả kinh doanh bền vững trong kinh tế tư nhân. Tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI. Nghị quyết còn đưa ra cơ chế cụ thể hỗ trợ hộ kinh doanh cá thể chuyển đổi thành doanh nghiệp; cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm kế toán, tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ…
Tại Đại hội XIV, Đảng ta tiếp tục khẳng định “kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”. Trình bày Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng ngày 20/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bảo đảm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh; khuyến khích doanh nghiệp trong nước lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh quốc tế; đưa tri thức và công nghệ vào sản xuất, kinh doanh”.
Đại hội XIV của Đảng tiếp tục cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc tháo gỡ các rào cản về thể chế, nguồn lực, môi trường kinh doanh. Mục tiêu tạo ra những đột phá thực chất để khu vực kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh, bền vững, có năng lực cạnh tranh cao, khẳng định vị trí "động lực quan trọng nhất" trong nền kinh tế quốc dân. Các quyết sách chiến lược được Đại hội XIV của Đảng đề ra, đặc biệt là định hướng hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ củng cố niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, minh bạch và dài hạn.
*Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế
Ngày 31/1/2026, tại Phiên họp lần thứ tư của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân (Ban Chỉ đạo), Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo nêu rõ, Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp với nhiều điểm mới, trong đó có nhiều nội dung liên quan phát triển kinh tế tư nhân. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trong thời gian tới.
Theo Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Phiên họp thứ tư này của Ban Chỉ đạo nhằm đánh giá tình hình, rà soát việc thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW và các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ về phát triển kinh tế tư nhân. Trong đó, cùng với đánh giá thành tựu, kết quả, đưa ra bài học kinh nghiệm, đồng thời đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện phát triển kinh tế tư nhân trong thời gian tới.
Ban Chỉ đạo đánh giá, sau 8 tháng Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW, tác động của Nghị quyết bước đầu thể hiện qua sự gia tăng mạnh mẽ số lượng doanh nghiệp, hộ kinh doanh gia nhập, tái gia nhập thị trường; diễn biến tích cực trên thị trường chứng khoán; sự khởi sắc của hoạt động xuất nhập khẩu và đóng góp ngày càng lớn hơn của khu vực kinh tế tư nhân vào thu ngân sách nhà nước.
Từ tháng 5/2025, bình quân mỗi tháng có khoảng 18 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và hơn 8,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Đến hết năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp hoạt động. Thị trường chứng khoán, cuối năm 2025 VN-Index đạt gần 1.785 điểm, với giá trị giao dịch bình quân khoảng 29,5 nghìn tỷ đồng/phiên; vốn hóa thị trường đạt gần 10 triệu tỷ đồng, bằng khoảng 70% GDP năm 2025. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt 930 tỷ USD, đưa Việt Nam vào Top 25 nền kinh tế có trị giá xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới.
Đặc biệt, tổng thu ngân sách năm 2025 của khu vực ngoài quốc doanh ước đạt hơn 497 nghìn tỷ đồng, bằng 134% so với dự toán và 127% so với cùng kỳ. Thu từ hộ, cá nhân kinh doanh tăng hơn 36%, là mức tăng trưởng cao nhất giai đoạn 2021-2025. Sau 3 đợt khởi công, khánh thành đồng loạt năm 2025, cả nước đã khởi công, khánh thành 564 công trình, dự án với tổng mức đầu tư trên 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư tư nhân gần 3,9 triệu tỷ đồng, chiếm gần 76%.
Kết luận Phiên họp lần thứ tư của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Thủ tướng nêu rõ, thời gian tới cả nước phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển nhanh, bền vững, xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc; thì kinh tế tư nhân cũng phải tăng trưởng 2 con số, phát triển nhanh, bền vững, vì mục tiêu xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, vững bước tiến lên Chủ nghĩa xã hội.
Với phương châm “Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, địa phương đồng hành, đất nước phát triển, nhân dân hạnh phúc", Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 68-NQ/TW, đặc biệt là các nội dung của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, nhất là nội dung có liên quan đến kinh tế tư nhân.
Chỉ rõ yêu cầu thực hiện "5 hóa" doanh nghiệp tư nhân gồm: “số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị, hài hòa hóa lợi ích”, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan, địa phương phải thực hiện "5 thông" mà Nhà nước phải làm đối với doanh nghiệp gồm: “Thể chế, thủ tục thông thoáng; hạ tầng đồng bộ, thông suốt; con người, quản trị thông minh; nguồn lực cho doanh nghiệp tư nhân phải được khởi thông; khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp phải được chia sẻ và cảm thông”.
Đối với doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ đề nghị thực hiện "5 tiên phong": tiên phong trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi cơ cấu kinh tế; tiên phong trong đào tạo nguồn nhân lực, tạo công ăn, việc làm, sinh kế cho người dân và tham gia đảm bảo an sinh xã hội; tiên phong trong xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách và thực hiện nghiêm túc quy định của pháp luật; tiên phong trong xây dựng văn hóa, nhân văn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; tiên phong đóng góp, huy động mọi nguồn lực vào phát triển đất nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, việc triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW gắn với tinh thần mới của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng là mệnh lệnh hành động, với tình cảm từ trái tim đến trái tim; cần tiếp tục hành động với tinh thần "doanh nghiệp là trung tâm, hạ tầng là nền tảng, thể chế là động lực" để kinh tế tư nhân có bước phát triển đột phá trong những năm tới đây, thực sự phát huy vai trò là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.
Với quyết tâm chính trị cao, thể chế ngày càng hoàn thiện và sự hỗ trợ thiết thực từ Đảng, Nhà nước, kinh tế tư nhân Việt Nam hoàn toàn có cơ hội vươn lên mạnh mẽ, đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hướng tới mục tiêu trở thành lực lượng tiên phong trong hành trình thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hùng cường./.
