Tin tức
Chuyên gia Nga: Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định tính chất chiến lược bất biến trong mối quan hệ Việt Nam - LB Nga
Đánh giá về ý nghĩa chuyến thăm trong bối cảnh tình hình quốc tế đầy biến động, Tiến sĩ Vershinina nhận định các cuộc gặp gỡ cấp cao là minh chứng rõ nét cho sự trưởng thành của đối thoại Nga - Việt, nơi các nội dung thực chất được triển khai liên tục ở cấp độ chuyên gia. Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tiếp tục khẳng định tính chất chiến lược bất biến của mối quan hệ song phương bất chấp mọi biến động từ bên ngoài.
Tiến sĩ Vershinina nhấn mạnh vai trò ngày càng tăng của Việt Nam với tư cách là một “mắt xích chiến lược”. Việt Nam hiện là một thành viên hoàn toàn bình đẳng trong các cấu trúc khu vực, chủ động đề xuất nhiều sáng kiến an ninh quan trọng, tiêu biểu là việc thúc đẩy thành lập Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+).
Bà Vershinina phân tích việc Việt Nam đảm nhận vai trò nước điều phối quan hệ đối tác đối thoại Nga - ASEAN mang lại cơ hội tốt để Moskva tăng cường kết nối với hiệp hội. Việt Nam là quốc gia vừa hiểu rõ lập trường của Nga, vừa xuất phát từ lợi ích và ưu tiên của chính ASEAN. Xét đến vị thế là quốc gia đầu tiên ký Hiệp định Thương mại tự do với Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU), Việt Nam được kỳ vọng sẽ đóng góp tích cực vào việc kết nối, hài hòa hóa các dự án hội nhập trong không gian Á - Âu mở rộng và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nga nhìn nhận Việt Nam có khả năng truyền tải tư duy kiến trúc Á - Âu đến công chúng ASEAN một cách tự nhiên, không áp đặt và tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN.
Trước các rủi ro mất ổn định tại châu Á - Thái Bình Dương, bà Vershinina khẳng định Nga và Việt Nam đều chia sẻ chung quan điểm ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN. Hai bên đồng thuận rằng có những rủi ro có thể làm suy yếu nguyên tắc an ninh không thể chia cắt, đi ngược lại các nguyên tắc cốt lõi của ASEAN về không can thiệp vào công việc nội bộ và tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ.
Để duy trì kiến trúc khu vực mở và bao trùm, chuyên gia MGIMO đề xuất hai nước cần phối hợp nâng cao hiệu quả các cơ chế hiện có dựa trên nền tảng ASEAN như Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) và ADMM+. Bên cạnh đó, hai bên cần thúc đẩy các lộ trình hợp tác thực chất, bao gồm trao đổi kinh nghiệm bảo vệ an ninh hàng hải và hợp tác chống các mối đe dọa không gian mạng trong khuôn khổ ARF - những lĩnh vực mà chuyên gia hai nước đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm tương tác song phương.
Nhằm hiện thực hóa lòng tin chính trị cấp cao, bà Vershinina chỉ ra dự án mang tính “biểu tượng cốt lõi” là việc khôi phục xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam (Ninh Thuận). Trong dài hạn, dự án này sẽ tạo việc làm mới, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao giá trị, đóng góp vào an ninh năng lượng và sự nghiệp hiện đại hóa của Việt Nam. Để tối ưu hóa quan hệ đối tác, Nga cần tập trung vào các dự án mục tiêu đáp ứng ưu tiên dịch chuyển sang mô hình kinh tế đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ của Việt Nam. Bà Vershinina lưu ý yếu tố quyết định không nằm ở số lượng, mà ở chất lượng và tiến độ triển khai đúng hạn của các dự án.
Bên cạnh đó, Phó Giám đốc Trung tâm ASEAN kiến nghị cần hiện đại hóa Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EAEU sau 10 năm triển khai thông qua việc cập nhật danh mục hàng hóa, đơn giản hóa thủ tục hải quan và mở rộng cơ chế thanh toán bằng đồng nội tệ để giảm phụ thuộc vào đồng tiền của bên thứ ba, giảm chi phí cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên thương mại số.
Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Tiến sĩ Vershinina đánh giá cao tiềm năng hợp tác song phương ở 3 hướng cụ thể: ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nông nghiệp (dự báo năng suất, tối ưu hóa logistics); áp dụng hệ sinh thái thông minh vào y tế; và hợp tác đào tạo nhân lực chuyên ngành học máy (machine learning). Về an ninh mạng, việc trao đổi kinh nghiệm bảo vệ hạ tầng trọng yếu như năng lượng, tài chính, dịch vụ công và diễn tập chung là lộ trình thiết yếu.
Là người điều phối các sự kiện học thuật lớn như “Những ngày Việt Nam tại MGIMO”, bà Vershinina ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ của ngành Việt Nam học tại Nga khi bản đồ giảng dạy tiếng Việt được mở rộng từ các trung tâm truyền thống sang nhiều trường đại học lớn khác như Trường Kinh tế cấp cao (HSE), Đại học Ngôn ngữ quốc gia Moskva (MGLU), Học viện Ngoại thương toàn Nga (VAVT) và Đại học Tổng hợp Kazan (KFU). Theo bà, nhu cầu của các doanh nghiệp Nga đối với các chuyên gia biết tiếng Việt cũng tăng lên và chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ chứng minh cho các nhà Việt Nam học trẻ tuổi thấy rằng họ đã chọn một hướng đào tạo ưu tiên và sẽ trở thành những chuyên gia được săn đón. Bên cạnh đó, việc tổ chức các cuộc thi tiếng Việt chung, công nhận chứng chỉ lẫn nhau, tổ chức các chuyến thực tập nghiên cứu khoa học - thực tế có thể khơi dậy niềm đam mê lớn hơn nữa của giới trẻ Nga đối với Việt Nam.
Để chuẩn bị cho thế hệ chuyên gia kế cận hiểu sâu sắc về hai nước, bà Vershinina đề xuất các trường đại học hàng đầu như MGIMO và các đối tác Việt Nam cần kết hợp sáng tạo các công cụ AI và nền tảng số vào phương pháp giảng dạy truyền thống. Tuy nhiên, bà đặc biệt lưu ý các hình thức trực tuyến không thể thay thế giá trị của giao lưu trực tiếp. Mô hình hợp tác mới phải là sự cộng hưởng hài hòa giữa định dạng trực tiếp và công nghệ hiện đại.
Khép lại cuộc trả lời phỏng vấn, bà Vershinina nhấn mạnh thông điệp cốt lõi sẽ được truyền tải từ cả hai phía trong chuyến thăm là việc khẳng định tính chất chiến lược bất biến của mối quan hệ đối tác, bất chấp những biến động bên ngoài, đồng thời có thể kỳ vọng rằng các văn kiện được ký kết sẽ tiếp tục định hướng làm sâu sắc hơn sự hợp tác thực chất trong các lĩnh vực năng lượng, thương mại, giáo dục và giao lưu nhân văn. Cuối cùng, bà Vershinina khẳng định độ vững chắc của lộ trình phát triển quan hệ Nga - Việt trong thập kỷ tới không phụ thuộc vào số lượng văn kiện được ký kết, mà được quyết định bởi tính nhất quán, kiên định của các bộ, ngành và chuyên gia hai nước trong việc hiện thực hóa các dự án đã hoạch định./.
