Thông tin trên được Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trần Chí Hùng cho biết tại buổi làm việc vào chiều 28/10 với Đoàn Đại sứ quán Canada do bà Francesca Bellone, Tham tán và Trưởng Ban hợp tác phát triển, làm Trưởng đoàn về Dự án Hỗ trợ kỹ thuật hướng tới xây dựng năng lực thực hiện kế hoạch giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và huy động nguồn tài chính bền vững để bảo vệ, phát triển rừng, trong đó có thị trường carbon rừng chất lượng cao (Dự án C4G).
Ông Trần Chí Hùng cho biết, Cần Thơ có khoảng 23.000 ha đất rừng, trong đó diện tích rừng ven biển trên 14.000 ha, gồm gần 1.800 ha rừng tự nhiên, còn lại là rừng trồng. Với chiều dài bờ biển khoảng 72 km, thành phố có nhiều tiềm năng phát triển, phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn, nhưng nhu cầu đầu tư cho công tác này còn lớn.
Thời gian qua, thành phố tập trung chỉ đạo phục hồi các diện tích rừng bị xâm lấn do triều cường, hạn chế tình trạng suy thoái và từng bước phủ xanh những khu vực rừng ngập mặn bị ảnh hưởng. Việc phục hồi rừng không chỉ nhằm bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính mà còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái biển và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Theo ông Trần Chí Hùng, thông qua Dự án C4G và các dự án cộng đồng ven biển do Chính phủ Canada hỗ trợ, thành phố hướng tới kết hợp bảo vệ, phát triển rừng với cải thiện sinh kế, gia tăng trữ lượng carbon xanh dương, nhất là tại khu vực Sóc Trăng cũ và những địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Lãnh đạo thành phố đánh giá cao sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, cơ quan chính phủ và doanh nghiệp đối với công tác phát triển rừng, ứng phó biến đổi khí hậu tại địa phương. Thành phố mong muốn Đại sứ quán Canada tiếp tục kết nối với các tổ chức, doanh nghiệp và nhà đầu tư có kinh nghiệm trong lĩnh vực tín chỉ carbon xanh, carbon rừng, qua đó hỗ trợ nâng cao năng lực cho cán bộ cơ sở và người dân khi tham gia thị trường còn tương đối mới mẻ này.
Bà Francesca Bellone, Tham tán và Trưởng Ban hợp tác phát triển, Đại sứ quán Canada đánh giá Cần Thơ có tiềm năng đóng góp quan trọng vào phát triển carbon xanh dương tại Đồng bằng sông Cửu Long nhờ hệ sinh thái rừng ngập mặn. Canada quan tâm hỗ trợ Việt Nam phát triển theo hướng phát thải thấp, tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng.
Theo bà Francesca Bellone, carbon xanh dương ngày càng được quan tâm như một giải pháp kết hợp bảo tồn thiên nhiên, phát triển kinh tế và ứng phó biến đổi khí hậu. Thông qua hợp tác với Tổ chức CARE, Canada kỳ vọng Cần Thơ có cơ hội đi đầu trong các sáng kiến phát triển lĩnh vực này, đồng thời đóng góp vào mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam và việc thực hiện các cam kết khí hậu quốc gia.
Bà Francesca Bellone, Tham tán và Trưởng Ban hợp tác phát triển (Đại sứ quán Canada) phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Thanh Liêm - TTXVNBà Francesca Bellone cho rằng việc tăng cường phối hợp giữa chính quyền địa phương, các sở, ngành và đối tác phát triển sẽ giúp thúc đẩy những sáng kiến carbon xanh dương. Bà đề xuất Cần Thơ xem xét bố trí đầu mối điều phối giữa các cơ quan, đồng thời kết nối với tiến trình phát triển carbon xanh dương ở cấp quốc gia, tạo thuận lợi cho việc tiếp tục triển khai các hoạt động hợp tác.
Thông tin về Dự án C4G, bà Lê Kim Dung, Giám đốc quốc gia Tổ chức CARE tại Việt Nam cho biết, CARE hoạt động tại Việt Nam từ năm 1989, tập trung vào các chương trình phát triển kinh tế, đặc biệt cho phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số, thích ứng với biến đổi khí hậu và hỗ trợ nhân đạo khi xảy ra thiên tai.
Dự án C4G được Chính phủ Canada tài trợ, nhằm chuẩn bị năng lực cho các địa phương tiếp cận những cơ hội từ thị trường carbon khi các điều kiện pháp lý cho phép. Dự án được triển khai tại bốn địa phương, gồm ba địa phương phía Bắc với các hoạt động liên quan đến rừng trên cạn và Cần Thơ, tập trung vào rừng ngập mặn tại khu vực Sóc Trăng cũ.
Theo bà Dung, rừng ngập mặn không chỉ có vai trò bảo vệ bờ biển, giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo tồn đa dạng sinh học và duy trì sinh kế cộng đồng mà còn có khả năng hấp thụ, lưu giữ carbon. Đây là cơ sở để địa phương nghiên cứu phát triển carbon xanh dương, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Dự án C4G được UBND thành phố Cần Thơ phê duyệt tháng 8/2025 với tổng kinh phí hơn 16,43 tỷ đồng, tương đương khoảng 896.667 đô-la Canada, toàn bộ là vốn viện trợ không hoàn lại. Dự án triển khai tại các xã Cù Lao Dung, Lai Hòa, Vĩnh Hải và các phường Vĩnh Phước, Vĩnh Châu, dự kiến kéo dài đến ngày 31/3/2028.
Mục tiêu của dự án là nâng cao năng lực cho 30 cán bộ thuộc các sở, ngành liên quan, 250 người dân tại cộng đồng vùng dự án và 3 doanh nghiệp trên địa bàn trong thực hiện các ưu tiên quốc gia về thích ứng, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu thông qua bảo vệ, phát triển rừng và chuẩn bị điều kiện tham gia thị trường carbon.
Đến nay, dự án đã tổ chức hai lớp tập huấn cơ bản về thị trường tín chỉ carbon cho 30 cán bộ nòng cốt; làm việc với 18 doanh nghiệp để tìm hiểu nhu cầu, khó khăn liên quan đến kiểm kê khí nhà kính, quản lý phát thải và hạn ngạch phát thải. Trên cơ sở đó, dự án xây dựng chương trình tập huấn chuyên sâu cho 3 doanh nghiệp thí điểm.
Dự án cũng tiến hành khảo sát thực địa tại các khu vực rừng ngập mặn ven biển, thu thập dữ liệu về diện tích, trữ lượng sinh khối, hiện trạng quản lý và biến động rừng giai đoạn 2015 - 2026; đồng thời xây dựng bản đồ phân vùng tiềm năng carbon rừng ngập mặn. Công tác khảo sát sinh kế được triển khai tại 16 cộng đồng thuộc Vĩnh Châu, Vĩnh Hải và Cù Lao Dung, có sự tham gia của phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số.
Kết quả đánh giá sơ bộ của dự án cho thấy, diện tích rừng ngập mặn và đất chưa có rừng được sàng lọc có tiềm năng thực hiện các hoạt động carbon đạt 9.486 ha theo tiêu chuẩn Việt Nam và hơn 6.275 ha theo tiêu chuẩn quốc tế. Các khu vực tiềm năng tập trung tại các xã Vĩnh Hải, Cù Lao Dung và phường Vĩnh Châu.
Khả năng tăng hấp thụ hoặc giảm phát thải được ước tính khoảng 138.614 tấn CO2 tương đương mỗi năm theo tiêu chuẩn Việt Nam và 41.982 tấn CO2 tương đương mỗi năm theo tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, đây mới là kết quả đánh giá sơ bộ, chưa phải lượng tín chỉ carbon chắc chắn được cấp hoặc nguồn thu có thể thu về; cần tiếp tục kiểm tra diện tích thực tế, lựa chọn tiêu chuẩn phù hợp và thực hiện các bước đánh giá, xác minh theo quy định.
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, Cần Thơ mong muốn thí điểm một dự án carbon rừng ngập mặn chất lượng cao tại khu vực Vĩnh Hải - Cù Lao Dung với diện tích khoảng 2.000 - 3.000 ha, sau đó xem xét mở rộng theo điều kiện thực tế và các tiêu chuẩn áp dụng. Thành phố cũng đề nghị Chính phủ Canada, Đại sứ quán Canada tiếp tục kết nối với các tổ chức, đối tác và nhà đầu tư có kinh nghiệm để hỗ trợ khảo sát chi tiết, nghiên cứu khả thi và hoàn thiện hồ sơ dự án./.
