Nhân kỷ niệm 95 năm thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/2026), bài viết “Thanh niên với tương lai đất nước” của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ khẳng định vai trò của thanh niên, mà còn đặt ra những yêu cầu rõ ràng về năng lực và hành động trong bối cảnh phát triển mới. Nhiều cán bộ trẻ cho rằng những nội dung này không dừng ở định hướng chung, mà có thể vận dụng trực tiếp vào học tập, nghiên cứu và công việc hằng ngày.
Nhìn lại vai trò của thanh niên
Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hạnh, Bí thư Đoàn Viện Sử học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) chia sẻ, bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm có ý nghĩa định hướng rõ ràng khi đặt thanh niên vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Điểm đáng chú ý là bài viết khẳng định rõ vai trò của thanh niên trong giai đoạn phát triển mới, khi chất lượng nguồn nhân lực trẻ, đặc biệt là năng lực trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần cống hiến, có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của đất nước. Cách đặt vấn đề này không chỉ kế thừa quan điểm của Đảng về công tác thanh niên, mà còn gắn với bối cảnh hiện nay, khi đất nước đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức đan xen.
Việc đặt thanh niên ở vị trí trung tâm không chỉ mang ý nghĩa khẳng định vai trò, mà còn thể hiện yêu cầu về sự chủ động tham gia vào quá trình phát triển. Thanh niên không chỉ là lực lượng kế cận, mà cần trở thành lực lượng trực tiếp tham gia tạo ra giá trị, từ nghiên cứu khoa học, lao động sản xuất đến quản lý và điều hành.
Một nội dung mà Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hạnh đặc biệt quan tâm là cách bài viết nói về lòng yêu nước trong thời đại mới. Theo đó, yêu nước không chỉ thể hiện bằng tình cảm, mà cần được thể hiện bằng tri thức, năng lực hành động và khả năng làm chủ khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo. Điều này phù hợp với yêu cầu đối với đội ngũ trí thức trẻ, trong đó có những người làm nghiên cứu lịch sử, khi tri thức chuyên môn cần được gắn với trách nhiệm xã hội và những đóng góp cụ thể.
Cũng theo chị Hạnh, cách tiếp cận này giúp làm rõ hơn một yêu cầu quan trọng: mỗi người trẻ cần tự nâng cao năng lực của bản thân để có thể đóng góp thiết thực cho xã hội. Khi tri thức được chuyển hóa thành hành động, giá trị của người trẻ không chỉ thể hiện ở kết quả cá nhân, mà còn ở mức độ đóng góp cho cộng đồng. Bài viết còn gợi ra những định hướng rõ ràng về cách rèn luyện của thanh niên, như bản lĩnh, tinh thần tự cường, khả năng sáng tạo và khát vọng cống hiến. Những nội dung này giúp người trẻ có thể tự nhìn lại mình và xác định rõ hơn cách học tập, làm việc trong bối cảnh hiện nay.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hạnh cho biết bài viết giúp cá nhân chị nhìn rõ hơn trách nhiệm của một trí thức trẻ trong ĩnh vực sử học - đó là không chỉ dừng ở nghiên cứu, mà còn cần đưa tri thức lịch sử, bài học lịch sử đến gần hơn với công chúng, góp phần củng cố nền tảng văn hóa và nhận thức xã hội, góp phần giải quyết các vấn đề của thực tiễn hiện nay.
Ngoài ra, bài viết cũng gợi mở việc đổi mới cách tiếp cận trong nghiên cứu, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số. Việc tận dụng công nghệ và cách làm mới sẽ giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn với người trẻ, qua đó lan tỏa giá trị của tri thức, mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng. Quan trọng hơn, bài viết tạo thêm động lực để người làm nghiên cứu chủ động hơn trong học tập, làm việc, đồng thời rèn luyện bản lĩnh và tư duy phản biện, để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong giai đoạn phát triển mới.
Từ những nội dung này, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hạnh cho biết sẽ tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học, đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn, đổi mới phương pháp nghiên cứu theo hướng gắn với thực tiễn. Việc tăng cường ứng dụng công nghệ số trong khai thác và lan tỏa tri thức, cũng như tham gia các hoạt động học thuật, được xác định là những hướng đi cần thiết trong thời gian tới.
Đưa yêu cầu vào công việc cụ thể
Ở góc độ công tác trong cơ quan tham mưu, Thạc sĩ Trần Thị Phương Thảo, Bí thư Chi đoàn Văn phòng và các cơ quan chức năng (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho rằng, bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ nêu vai trò của thanh niên, mà còn đặt ra những yêu cầu cụ thể, có thể áp dụng ngay trong công việc hằng ngày.
Theo Thạc sĩ Trần Thị Phương Thảo, điểm rõ nhất là yêu cầu về tinh thần học tập và nâng cao năng lực của thanh niên. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Tổ quốc cần ở thanh niên một tinh thần học tập suốt đời” và “Học tập phải trở thành một phẩm chất thường trực”. Những nội dung này không mang tính chung chung, mà gắn trực tiếp với cách làm việc hằng ngày của mỗi cán bộ trẻ.
Trong môi trường cơ quan nhà nước, việc học không chỉ là bổ sung kiến thức, mà còn là nâng cao khả năng xử lý công việc, cải thiện chất lượng tham mưu và phục vụ. Khi mỗi cá nhân nâng cao được năng lực chuyên môn và hiệu quả công việc, chất lượng hoạt động chung của cơ quan cũng sẽ được cải thiện. Bên cạnh đó, bài viết cũng nhấn mạnh yêu cầu làm chủ khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo Thạc sĩ Trần Thị Phương Thảo, nội dung này cần được hiểu theo nghĩa rộng, không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà còn là thay đổi cách làm việc, từ quy trình đến cách tổ chức công việc. Khi tư duy làm việc được đổi mới, hiệu quả công việc sẽ có điều kiện được nâng cao một cách rõ rệt.
Một nội dung khác được Thạc sĩ Trần Thị Phương Thảo quan tâm là yêu cầu gắn tri thức với hành động. Việc “biến tri thức thành hành động” không phải là điều xa vời, mà thể hiện ngay trong cách mỗi người xử lý công việc cụ thể, chủ động hơn, linh hoạt hơn và có trách nhiệm hơn trong từng nhiệm vụ được giao.
Trong bối cảnh yêu cầu về cải cách hành chính và chuyển đổi số ngày càng cao, việc nâng cao chất lượng tham mưu và phục vụ không chỉ phụ thuộc vào quy trình, mà còn phụ thuộc vào năng lực và tinh thần trách nhiệm của mỗi cán bộ trẻ. Điều này đòi hỏi sự chủ động trong học tập, cập nhật kiến thức và thích ứng với những thay đổi trong môi trường làm việc.
Từ góc độ công tác Đoàn, Thạc sĩ Trần Thị Phương Thảo cho rằng cần đổi mới nội dung sinh hoạt theo hướng thiết thực, gắn với nhiệm vụ chuyên môn, tạo điều kiện để đoàn viên phát huy năng lực trong chính công việc của mình, thay vì chỉ dừng ở các hoạt động hình thức. Khi hoạt động Đoàn gắn với công việc cụ thể, vai trò của thanh niên sẽ được thể hiện rõ hơn trong thực tiễn.
Chia sẻ về định hướng cá nhân, Thạc sĩ Trần Thị Phương Thảo cho biết sẽ tiếp tục duy trì việc học tập thường xuyên, đồng thời chú trọng vận dụng kiến thức vào công việc cụ thể, nâng cao chất lượng tham mưu và phục vụ. Bên cạnh đó là rèn luyện phương pháp làm việc khoa học, tăng tính chủ động và khả năng thích ứng với yêu cầu mới, cũng như đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công việc. Theo Thạc sĩ Trần Thị Phương Thảo: “Điều quan trọng không phải là đặt ra những mục tiêu quá lớn, mà là làm tốt hơn từng việc hằng ngày. Khi mỗi cán bộ trẻ giữ được tinh thần học tập, làm việc nghiêm túc và có trách nhiệm, những đóng góp sẽ được tích lũy dần và tạo ra giá trị thực chất.”
Theo quan điểm của chị Trần Thị Thu Hiền, Tạp chí điện tử Thiên nhiên và Môi trường, thuộc Hội bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường (Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), bài viết của Tổng Bí thư không chỉ mang ý nghĩa tổng kết vai trò của thanh niên qua các giai đoạn lịch sử mà còn đặt ra những yêu cầu rất cụ thể trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đặc biệt là kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Bài viết đã chuyển tải thông điệp rằng thanh niên ngày nay không thể chỉ dừng lại ở tinh thần nhiệt huyết mà cần phải có tri thức, năng lực và khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của khoa học - công nghệ.
Yêu nước trong thời đại hiện nay không còn là khái niệm mang tính cảm xúc, mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể thông qua học tập nghiêm túc, làm việc hiệu quả và đóng góp thiết thực cho xã hội. Bài viết cũng giúp chị Hiền nhìn rõ hơn trách nhiệm của thế hệ trẻ, khi mỗi cá nhân không thể đứng ngoài quá trình phát triển chung mà cần chủ động nâng cao bản thân. Đây không chỉ là định hướng mang tính lý luận mà còn là lời nhắc nhở rất thực tế đối với mỗi người trẻ trong hành trình khẳng định giá trị của mình.
Tâm đắc nhất với nội dung “Một quốc gia mạnh về đổi mới sáng tạo trước hết phải là quốc gia có người trẻ ham học hỏi và có môi trường thuận lợi để biến tri thức thành hành động” trong bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm, chị Trần Thị Thu Hiền lý giải, nội dung này đã "chạm" đúng vào vấn đề thực tế của người trẻ hiện nay. Trong bối cảnh mọi thứ thay đổi rất nhanh, từ công nghệ đến cách làm việc, nếu không chủ động học hỏi và cập nhật tri thức thì rất dễ bị tụt lại phía sau. Bài viết đã nhấn mạnh rằng học không chỉ để có việc làm hay phục vụ bản thân, mà còn để mở rộng tầm nhìn và nâng cao năng lực đóng góp cho xã hội. Cách nhìn này rất thực tế, bởi khi mỗi người trẻ ý thức được trách nhiệm của mình, việc học sẽ không còn mang tính đối phó mà trở thành nhu cầu tự thân. Chính điều đó mới tạo ra sự thay đổi thực sự và bền vững.
Đối với lĩnh vực môi trường, điều này càng trở nên quan trọng khi các vấn đề như ô nhiễm, rác thải hay biến đổi khí hậu đều gắn trực tiếp với đời sống người dân. Qua đó, chị hiểu rằng trong giai đoạn này, người làm báo không chỉ đơn thuần phản ánh thông tin mà còn có trách nhiệm định hướng nhận thức, lan tỏa những giá trị tích cực và thúc đẩy sự thay đổi trong cộng đồng; đồng thời, cần đổi mới cách thể hiện, ứng dụng công nghệ và dữ liệu để nâng cao hiệu quả truyền thông và đóng góp thiết thực cho xã hội./.
