Ông Nguyễn Huy Thắng từng là chiến sĩ Đại đội 2, Tiểu đoàn 107 - đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Là thương binh hạng 2/4 và nạn nhân chất độc da cam, dù nhiều năm sống xa quê hương, ông luôn hướng về Tổ quốc. Trong 41 lần trở về Việt Nam, có tới 38 lần ông trở lại chiến trường miền Nam tìm kiếm đồng đội và tri ân người dân địa phương.
Mỗi dịp 27/7, trên bàn thờ tại nhà riêng của ông ở thủ đô Berlin đều có di ảnh của ân nhân và những đồng đội đã hy sinh. Những câu chuyện ông kể về họ giản dị nhưng xúc động, nhắc về những hy sinh, mất mát của một thế hệ đã cống hiến vì độc lập, hòa bình của dân tộc.
Đó là má nuôi Nguyễn Thị Thùy ở An Kỳ (Quảng Ngãi), người đã bất chấp hiểm nguy, bí mật che giấu và cứu chữa ông suốt 22 ngày giữa vùng địch kiểm soát; là Trung tá Phạm Văn Trinh, nguyên Tỉnh đội phó Quảng Ngãi, người chỉ huy mưu trí đã đưa 23 chiến sĩ thoát khỏi vòng vây địch. Đó là liệt sĩ Nguyễn Văn Giáp, người phụ trách nuôi quân tận tụy đã ngã xuống và mãi mãi nằm lại bên dòng sông Trà. Đó còn là bác sĩ quân y Đặng Trần Thanh, mang những vết thương chiến tranh đến cuối đời; và liệt sĩ Đồng Văn Minh - tiểu đội trưởng dũng cảm đã dìu dắt ông Huy Thắng từ những ngày đầu ra trận.
Nhiều thành viên trong đoàn không giấu được xúc động khi nghe ông chia sẻ về liệt sĩ Trương Thanh Lâm. Anh hy sinh ngày 9/5/1972 trong Chiến dịch Mùa Hè đỏ lửa. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, ông Huy Thắng đã 18 lần trở lại chiến trường Quảng Ngãi để tìm đồng đội, nhưng đến nay hài cốt của anh vẫn chưa được tìm thấy.
Ông cũng kể về liệt sĩ Trịnh Mệnh, Chính trị viên trưởng đơn vị, người đã cùng ông chiến đấu trong trận Dung Phú ngày 6/8/1972 trước khi hy sinh vì mất máu cấp. Phải mất 8 năm miệt mài tìm kiếm sau chiến tranh, ông mới tìm được phần mộ và dựng bia tưởng niệm cho người đồng đội tại Nghĩa trang xã Tịnh Hiệp (nay là xã Ba Gia), tỉnh Quảng Ngãi.
Trong không gian trang nghiêm, các thành viên trong đoàn thành kính dâng hương, tri ân những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Mạch nguồn tri ân được nối dài tại chương trình “Tổ quốc ghi công” diễn ra tối 26/7 tại thủ đô Berlin. Chương trình do bà Trần Thị Tuyết và nhà báo Nguyễn Huy Thắng tổ chức, với sự tham dự của ông Đặng Hoàng Linh, Tham tán Công sứ, Phó Đại sứ Việt Nam tại Đức, và ông Phạm Huy Phương, Thường trực Ban Công tác cộng đồng Đại sứ quán Việt Nam tại Đức, cùng đông đảo bà con kiều bào và bạn bè người Đức yêu mến Việt Nam.
Phát biểu tại chương trình, Phó Đại sứ Đặng Hoàng Linh bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Phó Đại sứ nhấn mạnh sự hy sinh của các thế hệ đi trước đã mang lại hòa bình để thế hệ hôm nay được sống, học tập và làm việc trong một đất nước độc lập, thống nhất.
Thay mặt Đại sứ quán Việt Nam tại Đức, Phó Đại sứ Đặng Hoàng Linh trân trọng cảm ơn cộng đồng người Việt đã tích cực tổ chức các hoạt động tri ân các anh hùng liệt sĩ, góp phần bồi đắp truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài.
Không khí chương trình lắng đọng qua những ca khúc về quê hương, đất nước và người lính, do chính bà con trong cộng đồng biểu diễn. Xen giữa các tiết mục, các cựu chiến binh lần lượt kể về đồng đội, những trận đánh và những người mãi mãi không trở về.
Một trong những khoảnh khắc sâu lắng của chương trình là lời chia sẻ của chị Trần Thị Tuyết - con gái liệt sĩ Trần Duy Sửu, chiến sĩ Đơn vị đặc công e12, f3, đã hy sinh ngày 10/4/1972 tại mặt trận Bình Khê, Bình Định (nay thuộc tỉnh Gia Lai). Hơn 30 năm qua, chị cùng gia đình phối hợp với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương để tìm hài cốt của cha. Hành trình ấy đầy những lần hy vọng rồi lại thất vọng, nhưng chị chưa một lần từ bỏ. Và niềm vui bất ngờ đã đến ngay trước ngày chương trình diễn ra khi gia đình nhận được thông tin khu vực nơi người cha hy sinh đã được xác định.
Đó không chỉ là câu chuyện của riêng gia đình chị Tuyết. Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, vẫn còn biết bao gia đình tiếp tục hành trình đi tìm người thân, vẫn còn những lời hứa với đồng đội được những người còn sống bền bỉ thực hiện.
Những câu chuyện nhân văn ấy cho thấy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” tiếp tục được gìn giữ, để sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ mãi được khắc ghi trong lòng mỗi người Việt Nam, dù ở trong nước hay nơi xa xứ. Như lời chia sẻ của Đại sứ Việt Nam tại Đức Nguyễn Đắc Thành: Từ thành phố Berlin, chúng ta xúc động dõi theo “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” nơi quê nhà, để tìm kiếm những người đã làm nên hòa bình, đưa các liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình và đồng đội./.
