02/03/2020 11:07 GMT+7 Email Print Like 0

Làng đá cổ Lộc Yên

Ở vùng trung du xứ Quảng có ngôi làng cổ Lộc Yên được ví như miền tiên cảnh với vẻ đẹp nên thơ, thanh bình với những ngôi nhà cổ hơn trăm tuổi cùng những bờ đá phủ mờ rêu xanh ôm lấy xóm làng, ruộng vườn trù phú.
Làng cổ Lộc Yên thuộc xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam. Nơi đây thuộc vùng trung du, bán sơn địa nên đất đai phì nhiêu, khí hậu trong lành, con người bình dị, chất phác và mến khách.

Xưa, Tiên Phước được gọi là vùng đất “thập ngũ tiên sa”, cái tên gắn với sự tích về chuyện 15 nàng tiên trên trời giáng trần xuống chơi ở xứ này. 15 nàng tiên ấy mỗi nàng ở một nơi, nay thành 15 địa danh có chữ “Tiên” ở đầu gồm: xã Tiên An, Tiên Cẩm, Tiên Cảnh, Tiên Châu, Tiên Hà, Tiên Hiệp, Tiên Lãnh, Tiên Lập, Tiên Lộc, Tiên Mỹ, Tiên Ngọc, Tiên Phong, Tiên Sơn, Tiên Thọ và thị trấn Tiên Kỳ.

Làng cổ Lộc Yên thuộc về “nàng” Tiên Cảnh, cái tên đẹp gợi tả về chốn bồng lai cảnh tiên và có lẽ cũng vì thế mà người ta thường hay gọi đây là “xứ tiên”. Làng tọa lạc trong một thung lũng đẹp với địa thế xung quanh được bao bọc bởi các dãy núi Rừng Cấm, Đá Bàn, Hố Chò, Rừng Gấm… Dưới chân các dãy núi ấy có sông, có suối, có cả những con mương “dẫn thủy nhập điền” chảy quanh co bao bọc lấy ngôi làng.



Lễ tế thành hoàng làng Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa


Ngõ đá rợp bóng cây xanh. Ảnh: Thanh Hòa


Tường rào đá nhuốm màu rêu xanh. Ảnh: Thanh Hòa



Tường rào đá và ngõ đá là một nét đặc trưng của làng cổ Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa


Khu vườn mang đậm nét khí hậu và thổ nhưỡng của vùng trung du bán sơn địa ở Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa


Tường rào và cổng đá của một ngôi nhà vườn ở Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa


Bờ kè và tường đá vừa tạo vẻ đẹp cho ngôi nhà vừa ngăn mưa lũ xói trôi đất. Ảnh: Thanh Hòa


Thấp thoáng cuối con ngõ dốc thoai thoải là bóng dáng một ngôi nhà cổ ẩn mình trong cây lá. Ảnh: Thanh Hòa


Những bậc đá xếp ngay ngắn tạo thành lối dẫn lên sân nhà. Ảnh: Thanh Hòa


Bờ rào được xếp khéo léo bằng những viên đá xanh to bản. Ảnh: Thanh Hòa


Hệ thống cửa bức bàn bằng gỗ trong ngôi nhà truyền thống làng Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa


Kết cấu gỗ và mái ngói của nhà cổ Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa


Làng cổ Lộc Yên hiện có nhiều ngôi nhà cổ làm bằng gỗ có tuổi đời hơn 100 năm. Ảnh: Thanh Hòa


Du khách tham quan một ngôi nhà cổ ở làng Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa



Bòn bon, loại trái cây đặc sản nổi tiếng của làng cổ Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa



Sản vật cây trái làng Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa



Khung cảnh đồng lúa, vườn cây bình yên và nên thơ ở làng cổ Lộc Yên. Ảnh: Thanh Hòa

 

Người dân làng Lộc Yên xưa nay đa phần làm nông, ngoài trồng lúa, còn trồng nhiều giống cây ăn quả khác. Nhờ khí hậu mát mẻ, đất đai phì nhiêu nên các giống cây ăn quả hợp đất, hợp nước lên xanh tốt quanh năm, cho trái chín ngọt lành. Khắp làng đâu đâu cũng có vườn trái cây sum suê tươi mát với đủ thứ trái ngon vật lạ, mùa nào thức ấy như: bòn bon, dâu, cam, quýt, bưởi, chuối, mít, sầu riêng, thanh long, măng cụt, hồ tiêu, chè, quế, trầu, cau… cứ như thể cả một làng trái cây ở miệt vườn Nam bộ từ đâu bỗng hiện lên ở xứ này.

Lộc Yên không chỉ có trái ngọt, cây xanh mà còn có cả những con đường, ngõ nhỏ, bờ rào, cổng đá mờ rêu xanh mang nét phong trần của thời gian và sương gió. Từ bao đời nay, người làng Lộc Yên đã biết lấy đá núi, một thứ sản vật trời cho để xây đắp nên những công trình đơn sơ mà tuyệt đẹp. Đá núi được người dân khéo léo xếp thành cổng ngõ, bờ rào, lối đi thẳng tắp, vững bền, vừa tạo nên nét duyên cho ngôi nhà, khu vườn miệt trung du, vừa ngăn mưa gió xỏi lở đất. Trải qua thời gian, đá cứ thế quấn quýt gắn bó với phận người Lộc Yên để rồi mòn nhẵn theo từng bước chân đi hoặc xanh mờ bóng rêu theo năm tháng, gió sương phôi pha dãi dầu.

Đá chắn gió, ngăn mưa… Đá giữ đất, giữ vườn, giữ nhà, giữ ruộng… Nhờ đó mà Lộc Yên nay vẫn còn gần chục ngôi nhà cổ có tuổi đời hơn trăm năm. Nhiều ngôi nhà bề thế làm toàn bằng gỗ mít, thứ cây ăn trái trồng trong chính vườn nhà cho chất gỗ vàng ươm, rắn chắc, càng lâu năm gỗ càng lên nước đẹp và bền chẳng kém gì tứ thiết: đinh, lim, sến, táu. Chẳng thế mà trước năm 1975, ông Ngô Đình Diệm, tổng thống của chế độ Sài Gòn cũ, từng hai lần gạ mua ngôi nhà cổ đẹp nhất ở Lộc Yên,  nhưng cả hai lần gia chủ đều nhất quyết không bán.

Thời gian dẫu có phôi pha, cuộc sống dẫu có ồn ào đâu đó nơi phố thị, nhưng Lộc Yên, miền tiên cảnh xứ Quảng vẫn vẹn nguyên với một màu xanh viên mãn, thanh bình và lãng mạn để trở thành chốn ghé thăm cho những ai yêu thích vẻ đẹp thiên nhiên đồng quê thanh vắng, hữu tình và thắm đượm tình quê./.

 
Bài và ảnh: Thanh Hòa