Sáng 24/2/2026 (mùng 8 tháng Giêng năm Bính Ngọ), sân đình làng Thị Cấm ( Hà Nội) lại đỏ rực trong tiếng trống hội và sắc cờ ngũ sắc, khi Lễ hội thổi cơm thi làng Thị Cấm chính thức diễn ra, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương.
Ngay từ sớm, không gian đình làng đã ngập tràn không khí xuân. Những cụ cao niên trong trang phục truyền thống trang nghiêm thực hiện nghi thức tế lễ, dâng hương tưởng nhớ Đức Thánh – vị thành hoàng gắn với truyền thuyết luyện quân, hành quân đánh giặc. Tiếng chiêng, tiếng trống hòa cùng lời xướng tế tạo nên bầu không khí linh thiêng, mở đầu cho phần hội đầy sôi động phía sau.
Điểm nhấn của lễ hội năm nay vẫn là cuộc thi thổi cơm giữa các xóm trong làng. Mỗi đội gồm những thanh niên khỏe mạnh, nhanh nhẹn, đại diện cho tinh thần đoàn kết và khéo léo của cộng đồng. Khi hiệu lệnh vang lên, các đội bước vào phần thi lấy lửa – công đoạn được mong chờ nhất. Hai thanh tre khô được cọ xát liên tục, khói bắt đầu bốc lên, rồi một tia lửa nhỏ lóe sáng trong tiếng reo hò phấn khích. Từ đốm lửa ấy, rơm khô được nhóm lên, bùng cháy giữa sân đình, mở màn cho cuộc đua đầy kịch tính.
Song song với việc nhóm lửa là phần giã gạo. Tiếng chày giã nhịp nhàng, dồn dập vang lên, gợi nhớ nhịp sống làng quê xưa. Những hạt thóc nhanh chóng được xay giã thành gạo trắng, vo sạch rồi cho vào nồi. Nồi cơm được đặt trên giá cao, lửa cháy phía dưới, khói tỏa nghi ngút. Người thổi cơm vừa giữ thăng bằng, vừa điều chỉnh ngọn lửa sao cho không quá to cũng không quá nhỏ – một thử thách đòi hỏi sự tinh tế và kinh nghiệm.
Năm Bính Ngọ 2026, thời tiết thuận lợi, trời hửng nắng nhẹ sau những ngày mưa xuân lất phất, càng làm cho không khí lễ hội thêm phần rộn ràng. Đông đảo người dân đứng kín quanh sân đình, chăm chú dõi theo từng động tác của các đội thi. Tiếng cổ vũ vang lên không ngớt mỗi khi lửa bùng to hay khi nồi cơm sắp chín. Nhiều bạn trẻ tranh thủ ghi lại khoảnh khắc khói lửa hòa cùng ánh nắng đầu năm, tạo nên những khung hình sống động và giàu cảm xúc.
Sau thời gian quy định, các đội lần lượt trình nồi cơm để ban giám khảo chấm điểm. Tiêu chí không chỉ là cơm chín mà còn phải dẻo, trắng, không khê, không sống. Khi nắp nồi được mở ra, hương cơm mới lan tỏa, quyện trong mùi khói rơm tạo nên cảm giác thân thuộc khó quên. Những ánh mắt hồi hộp chờ đợi kết quả, rồi vỡ òa trong tiếng vỗ tay khi đội xuất sắc nhất được xướng tên.
Không chỉ là một cuộc thi tài, lễ hội thổi cơm thi còn là dịp để cộng đồng gặp gỡ, gắn kết và nhắc nhớ về truyền thống. Trong dòng chảy đô thị hóa mạnh mẽ của Hà Nội hôm nay, hình ảnh những thanh niên cọ tre lấy lửa, giã gạo, nhóm bếp giữa sân đình cổ kính như một nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại. Lửa không chỉ làm chín nồi cơm mà còn thắp lên niềm tự hào về di sản văn hóa làng quê.
Lễ hội khép lại trong màn mưa xuân lất phất, khói bếp hòa cùng hơi nước bảng lảng quanh mái đình cổ. Dẫu trời không hửng nắng, ngọn lửa truyền thống vẫn bền bỉ cháy giữa sân đình Thị Cấm, sưởi ấm lòng người và thắp lên niềm tự hào về một di sản văn hóa được gìn giữ qua bao thế hệ./.
