Trên dòng Sông Tích chảy qua xã Tích Giang, thành phố Hà Nội, làng Tường Phiêu vẫn duy trì một hoạt động truyền thống vào dịp đầu xuân là "dập sào bắt cá". Đây là phần quan trọng trong lễ hội của Làng, thu hút đông đảo người dân và du khách đến xem.

Ngay từ sáng sớm, người dân đã tập trung đông đủ bên bờ sông. Các bô lão làm lễ khai hội, thắp hương cầu mong một năm mới thuận lợi, mưa thuận gió hòa. Nghi lễ diễn ra ngắn gọn nhưng trang nghiêm, thể hiện sự tôn trọng với thần linh và dòng sông đã nuôi sống bao thế hệ.

Sau phần lễ là phần hội – màn dập sào bắt cá được mong chờ nhất. Những người đàn ông khỏe mạnh trong làng mang theo các cây sào tre dài, cùng nhau lội xuống sông. Khi có hiệu lệnh, họ đồng loạt dập mạnh sào xuống mặt nước. Tiếng sào đập vang lên liên hồi, mặt nước bắn tung tóe. Người xem đứng kín hai bên bờ sông, hò reo cổ vũ.

Dập sào là cách đánh bắt cá truyền thống. Khi nhiều người cùng dập sào xuống nước, tiếng động và áp lực làm cá hoảng sợ, nổi lên hoặc bơi vào khu vực đã được quây sẵn để dễ bắt. Tuy nhiên, trong khuôn khổ lễ hội, hoạt động này không đặt nặng chuyện được nhiều cá, mà quan trọng là tinh thần tham gia và sự gắn kết của cộng đồng.

Không khí trên sông rất sôi động. Những người tham gia phối hợp nhịp nhàng, vừa dập sào vừa di chuyển theo hàng. Trên bờ, người già, phụ nữ và trẻ nhỏ chăm chú theo dõi. Nhiều em nhỏ lần đầu được xem cảnh dập sào tỏ ra thích thú khi thấy cá được bắt lên.

Khi bắt được cá, mọi người cùng chia sẻ niềm vui. Số cá thu được thường được coi là “lộc sông” đầu năm. Một phần có thể được chia cho người tham gia, một phần dùng cho các hoạt động chung của làng. Dù nhiều hay ít, điều người dân quan tâm hơn cả là giữ được lệ hội truyền thống.

Lễ hội dập sào bắt cá phản ánh cuộc sống gắn bó với sông nước của cư dân vùng ven sông Tích. Trước đây, dòng sông cung cấp nguồn nước tưới tiêu và thủy sản, góp phần quan trọng vào đời sống kinh tế của người dân. Vì vậy, các hoạt động liên quan đến sông không chỉ mang ý nghĩa sinh hoạt mà còn có yếu tố tâm linh, thể hiện sự biết ơn với thiên nhiên.

Ngày nay, đời sống đã thay đổi, nhiều người không còn sống bằng nghề chài lưới. Tuy vậy, lễ hội vẫn được duy trì đều đặn hằng năm. Chính quyền địa phương và người dân cùng phối hợp tổ chức, đảm bảo an toàn và giữ gìn bản sắc truyền thống. Việc duy trì hoạt động này cũng góp phần thu hút khách tham quan, giúp nhiều người hiểu thêm về văn hóa địa phương.

Màn dập sào bắt cá trên sông Tích không quá cầu kỳ, không sân khấu hóa phức tạp. Đó đơn giản là hình ảnh người dân cùng nhau xuống sông, tái hiện một cách đánh bắt xưa. Nhưng chính sự mộc mạc ấy lại tạo nên sức hút riêng. Trong tiếng sào đập xuống nước và tiếng cười nói rộn ràng, người ta cảm nhận rõ tinh thần đoàn kết và niềm tự hào của người dân Làng Tường Phiêu.

Giữa nhịp sống hiện đại, việc gìn giữ một hoạt động truyền thống như vậy không chỉ để vui hội đầu xuân, mà còn để nhắc nhớ về cội nguồn. Dòng sông vẫn chảy qua làng như bao đời nay, và cùng với nó, màn dập sào bắt cá tiếp tục được duy trì như một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân nơi đây./.

Toàn cảnh khúc Sông Tích đoạn qua Làng Tường Phiêu (xã Tích Giang, Tp Hà Nội) ken đặc người tham gia dập sào bắt cá, mặt nước trắng xóa trong tiếng hò reo rộn ràng.

Dưới lòng sông, hàng chục người đồng loạt dập sào xuống mặt nước, tạo nên cao trào sôi động của lễ hội.

Trước giờ khai hội, đoàn người nối dài trên đường làng tiến ra sông; đi đầu là hai trai làng mặc trang phục truyền thống rước con cá gỗ lớn, phía sau là cụ cao niên vừa đi vừa gõ vào thân cá làm hiệu lệnh.

Người dân Làng Tường Phiêu mang theo sào tre, lưới và các dụng cụ dập sào, trang nghiêm theo sau đoàn rước hướng về phía khúc sông tổ chức lễ hội.

Đông đảo trai tráng vác sào tre trên vai, đi qua con đường làng quen thuộc để ra bến sông.

Đoàn người mang dụng cụ dập sào băng qua cánh đồng lúa xanh, tạo nên khung cảnh vừa rộn ràng vừa đậm chất làng quê Bắc Bộ.

Những cậu thanh niên tay cầm nơm, sẵn sàng tham gia bắt cá khi cá nổi lên sau mỗi nhịp dập sào.

Với những người bơi không được giỏi sẽ sử dụng nơm để bắt cá.

Dưới lòng sông, từng hàng người dàn đều chuẩn bị cho hiệu lệnh bắt đầu. Khi tiếng hiệu lệnh vang lên, mặt nước sông bắn tung tóe bởi hàng chục nhịp sào.

Hàng chục người dân đồng loạt dập sào xuống dòng Sông Tích, tạo nên nhịp điệu mạnh mẽ và đầy khí thế giữa lòng sông.

Hai trai làng đứng sát nhau, phối hợp nhịp nhàng từng cú dập sào giữa lòng sông.

Người dân thích thú đứng trên bờ xem và cổ vũ cho đội chơi dưới lòng sông.

Gỡ cá ra khỏi phần lưới buộc ở đầu sào sau khi vừa bắt được.

Một số phụ nữ làng Tường Phiêu cũng tham gia bắt cá.

Người tham gia chen kín một đoạn sông, phối hợp nhịp nhàng trong tiếng reo hò cổ vũ vang dội hai bên bờ.

Nét mặt đầy quyết tâm và háo hức của người chơi khi nâng sào lên để kiểm tra cá.

Người đàn ông vui mừng nâng con cá lớn vừa bắt được, xem đó là “lộc sông” đầu năm.

Toàn cảnh đoạn cuối khúc sông được dân làng quây lưới, chặn dòng để thả cá phục vụ lễ hội dập sào.

Người tham gia xách những con cá vừa bắt được, băng qua ruộng lúa trở về điểm tập kết để báo cá với ban tổ chức.

Kết thúc lễ hội, một lần nữa toàn cảnh khúc sông hiện lên với đông đảo người dân tham gia dập sào bắt cá, tạo nên bức tranh sinh động về nét đẹp văn hóa truyền thống của Làng Tường Phiêu.