ກ່ອນປີ 1975 ວັດສວ່າຍຊໍ ຕັ້ງຢູ່ຕີນພູ ໂກໂຕ. ຍ້ອນສົງຄາມ, ວັດນີ້ຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ຖືກຍົກຍ້າຍໄປຢູ່ກາງທົ່ງນາຂຶ້ນກັບຕາແສງ ໜຸຍໂຕ ເມືອງ ຈີໂຕນ ແຂວງ ອານຢາງເກົ່າ. ພະມະຫາອາຈານ ເຈົາຕີ ເຈົ້າອະທິການວັດ ສວ່າຍຊໍ ຮອງສາດສະດາສະພາສົງ ສະມາຄົມພຸດທະສາສະໜາ ຫວຽດນາມ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ວັດສວ່າຍຊໍ ຖືກກໍ່ສ້າງຄືນເມືອປີ 1980 ຍ້ອນເຫດຜົນວັດເກົ່າຕັ້ງຢູ່ເຂດທ່ອງທ່ຽວສວຍຢ່າງ, ຄາວນັ້ນເກີດສົງຄາມ ດັ່ງນັ້ນວັດເກົ່າຖືກຍົກຍ້າຍໄປຍັງວັດ ໄປຣແວັງ ຢູ່ເມືອງ ຈີໂຕນເກົ່າ ແລະ ປີ 1980 ຈຶ່ງກໍ່ສ້າງຄືນ. ວັດເກົ່າ ແລະ ວັດປະຈຸບັນໄດ້ຜ່ານເຈົ້າອະທິການວັດຂອງພະມະຫາອາຈານ 9 ອົງ”.
ກໍ່ເຊັ່ນດຽວກັນກັບວັດຕ່າງໆຂອງເຜົ່າຂະແມ, ວັດສວ່າຍຊໍ ມີສະຖາປັດຕະຍະກຳເປັນເອກະພາບຄື ປະຕູໂຂງຂອງວັດ, ຫໍບູຊາໃຫຍ່, ກຸດຕິ, ບ່ອນສອນສາສະໜາ, ທາດອັດຖິ… ສະເພາະຫໍບູຊາໃຫຍ່ ແມ່ນບ່ອນທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງສິລະປະສະຖາປັດຕະຍະກຳ ການແກະຄວັດສະຫຼັກປະດັບປະດາຂອງຊາວເຜົ່າຂະແມ. ວັດສວ່າຍຊໍ
ມີຫຼັງຄາດ້ວຍຮູບໂຄ້ງຫຼາຍຊັ້ນ ປະດັບປະດາສວຍງາມ ມີຮູບປັ້ນພະພຸດທະເຈົ້າຫຼາຍຮູບ ແລະ ລວດລາຍແກະຄວັດສະຫຼັກຢ່າງລະອຽດອ່ອນ. ພິເສດວັດສວ່າຍຊໍ ຍັງເກັບຮັກສາຊຸດຄຳພີໃບລານ ເຊິ່ງເປັນວັດຖຸວັດທະນະທຳບໍ່ເປັນວັດຖຸລະດັບຊາດ. ອ້າຍ ກີມຊອມຣີທີ ຜູ້ແປພາສາ ທັງຊ່ວຍວຽກໃຫ້ພະມະຫານອາຈານ ເຈົາຕີ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ວັດສວ່າຍຊໍ ເຂັ້ມຂົ້ນໄປດ້ວຍສີສັນສະຖາປັດຕະຍະກຳວັດທະນະທຳເຜົ່າຂະແມ ພ້ອມກັບສະຖາປັດຕະຍະກຳທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຖິງພຸດທະສາສະໜານິກາຍຣິນະຍານ. ນີ້ແມ່ນວັດມີຊື່ສຽງໃນວົງຄະນາຍາດເຜົ່າຂະແມ. ສ່ວນໜຶ່ງແມ່ນຍ້ອນພະມະຫາອາຈານເປັນເຈົ້າອະທິການວັດມີຍົດສັກຕຳແໜ່ງສູງ. ນອກຈາກນັ້ນສະຖາປັດຕະຍະກຳ ກໍ່ສວຍງາມກວ່າວັດອື່ນໆ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການອະນຸລັກເປັນຢ່າງດີ”.
ປະຊາຊົນໄປນະມັດສະການໄຫວ້ບູຊາຢູ່ບັນດາວັດສາສະໜາພຸດນິກາຍຣິນະຍານ ຂະແມກໍ່ນຳເອົາເຄື່ອງຂອງບູຊາທີ່ງ່າຍດາຍ. ເຄື່ອງຂອງບູຊາເຄີຍແມ່ນທູບ ທຽນ ໝາກໄມ້ ເຂົ້າໜົມ ນ້ຳຫວານ ເຂົ້າໜຽວ… ລຸງ ເຈົາຣິກ ຢູ່ແຂວງ ອານຢາງ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ເມື່ອໄປວັດເຮົາກໍ່ພາວະນາໃຫ້ສຸຂະພາບແຂງແຮງ ການດຳລົງຊີວິດອີ່ມໝຳສຳລານ ແລະ ຜາສຸກ ລະການຜະລິດໄດ້ຮັບຜົນດີ. ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຕໍ່ພະພຸດທະເຈົ້າ, ສ້າງການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ສາສະໜາໃຫ້ດີງາມ. ຊາວທ້ອງຖິ່ນມີຄວາມເອກອ້າງທະນົງໃຈເມື່ອມີ ວັດສວ່າຍຊໍ ເຊິ່ງແມ່ນວັດງາມມີພະອາຈານມະຫາ ມີຄວາມເກັ່ງກ້າສາມາດເປັນເຈົ້າອະທິການວັດ”.
ແຕ່ລະປີວັດໄດ້ຈັດຕັ້ງບັນດາງານບຸນປະເພນີຄື ຈອນຈະດຳເທືອເມິຍ, ອັອກອອມບັອກ ແລະ ແຊນໂດນຕາ. ກໍ່ເຊັ່ນດຽວກັນກັບວັດອື່ນໆຂອງເຜົ່າຂະແມ, ວັດສວ່າຍຊໍ ກໍ່ເປີດຊຸດຮຽນໂດຍບໍ່ເກັບຄ່າໃຫ້ແກ່ນັກຮຽນໃນໂອກາດຍາມພັກແລ້ງ. ສວ່າຍຊໍ ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາວັດເຜົ່າຂະແມ ທຳອິດຢູ່ເຂດ ໄບ໋ໜຸຍ ແຂວງ ອານຢາງ ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງ ແມ່ນປູຊະນີຍະສະຖານວັດທະນະທຳ. ວັດນີ້ກໍ່ແມ່ນ
