ទំនៀមទម្លាប់សែនដូនតារបស់ជនជាតិឡូឡូ (Lo Lo)មាន តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។ វាជាទំនៀមទម្លាប់ដ៏ស្រស់ស្អាត សម្បូរទៅដោយអត្តសញ្ញាណដែលមានលក្ខណៈអប់រំជាប្រពៃណីសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។
ដូចក្រុមជនជាតិដទៃទៀតដែរ ជនជាតិ ឡូឡូ (Lo Lo) ជឿថា អ្វីៗទាំងអស់សុទ្ធតែមានព្រលឹង ហើយពួកគេមានជំនឿលើអត្ថិភាពនៃព្រលឹង និងទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកស្លាប់ និងអ្នករស់ក្នុងត្រកូលនាមមួយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការគោរពដល់ឫសគល់របស់ជនជាតិ ឡូឡូ (Lo Lo) ក៏រួមចំណែកក្នុងការបង្កើតជំនឿសែនដូនតាផងដែរ។
ជនជាតិឡូឡូ (Lo Lo) មានជំនឿថា ដូនតា ជីដូនជីតា ឪពុកម្ដាយ ជាដើម ជាអ្នកបង្កើតពួកគេដែលមានគុណបំណាច់ក្នុងការបង្កើតជីវិតបច្ចុប្បន្ន។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ដូនតាក៏មានគុណបំណាច់ ក្នុងការពារភូមិ ជួយឲ្យភូមិមានជីវភាពធូរធារ និងសប្បាយរីករាយ។
តាមទំនៀមទម្លាប់ ពេលដែលសមាជិកក្នុងគ្រួសារស្លាប់ពី ៣ ទៅ ៤ ឆ្នាំ កូនប្រុសច្បងក្នុងគ្រួសារនឹងរៀបចំទីសក្ការៈបូជាដូនតា ហើយអញ្ជើញព្រលឹងមកទីសក្ការៈបូជានេះ ដោយការដំឡើងបន្ទះឈើដែលមានរូបរាងមនុស្សសម្រាប់បូជា។ ទីសក្ការៈបូជាដូនតាត្រូវដាក់នៅជាប់នឹងជញ្ជាំងនៅកណ្តាលផ្ទះនិង និងទល់មុខទ្វារធំ។ លើទីសក្ការៈបូជា មានរូបសំណាក់ធ្វើអំពីឈើដែលជាតំណាងឲ្យវិញ្ញាណដូនតា។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រជាជន ឡូឡូ (Lo Lo) តែងតែរៀបចំពីធីសែដូនតារបស់ពួកគេ ក្នុងខែទី ១២ (តាមប្រតិទិនចន្ទគតិ)។ ពួកគេអាចរៀបចំពីធីសែននៅផ្ទះក្នុងគ្រួសារ។ រីឯនៅពេលរៀបចំពិធីសែន នៅអារាមភូមិ គ្រួសារទាំងអស់ក្នុងភូមិនឹងរួមវិភាគទាន ហើយរៀបចំវាជាមួយគ្នា។
រួមជាមួយនឹងស្គរសំរិទ្ធ របាំ សំលៀកបំពាក់ ... សុទ្ធតែមានលក្ខណៈពិសេស និងពោរពេញដោយលក្ខណៈសិល្បៈរបស់ជនជាតិ ឡូឡូ (Lo Lo) ស្រុក ម៉ែវវ៉ាក់ (Meo Vac) ខេត្ត ហាយ៉ាង (Ha Giang) ដែលមិនអាចរកឃើញនៅកន្លែងណាបានឡើយ។
ជាធម្មតា ពិធីសែនដូនតារបស់ជនជាតិឡូឡូ (Lo Lo) មាន ៣ ផ្នែកធំៗគឺ ពិធីបូជា ពិធីរំលឹក និងពិធីជូនដំណើរដូនតា។ ក្នុងពិធីសែន គ្រូសែននឹងធ្វើពិធីបូជា ហើយអានអត្ថបទបួងសួង នៅចំពោះមុខមនុស្សគ្រប់គ្នាក្នុងគ្រួសារ និងសហគមន៍ ដើម្បីអញ្ជើញដូនមកចូលរួមក្នុងពិធីនេះ ។ បន្ទាប់មក ជនរួមជាតិ ឡូឡូ (Lo Lo) នឹងវាយស្គរសំរិទ្ធ ដើម្បីឲ្យគ្រប់គ្នារាំតាមសម្លេងស្គរ រំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់នៅមុខទីសក្ការៈបូជាដូនតា។ នៅចុងបញ្ចប់នៃពិធីសែននេះ ប្រជាជន ឡូឡូ (Lo Lo) នឹងធ្វើពិធីជូនដំណើរដូនតា។ ជនជាតិ ឡូឡូ (Lo Lo) ក៏វាយស្គរសំរិទ្ធ បន្ទាប់មកពួកគេដុតភ្លើងនៅកណ្តាលទីធ្លា ដើម្បីឲ្យគ្រូសែនអានអត្ថបទបួងសួងជម្រាបជូនដូនតាអំពីការដែលម្ចាស់ផ្ទះ បញ្ជូនគ្រឿងសំណែននិងជូនដំណើរដូនតាទៅកាន់ឋានសួគ៌។ ក្នុងអត្ថបទបួងសួងក៏មានការសុំដូនតាឲ្យទទួលអំណោយ និងសុំឲ្យដូនតាផ្តល់សេចក្តីសុខដល់កូនចៅនៅលើផែនដី។ បន្ទាប់មកគេដុតក្រដាសសែន ហើយពិធីនឹងបញ្ចប់នៅព្រឹកព្រលឹម។
ក្រោយពីពិធីនេះហើយ គ្រួសារម្ចាស់ផ្ទះនឹងអញ្ជើញអ្នកដែលចូលរួមក្នុងពិធីនេះទទួលទានបាយនិងស្រាជាមួយក្រុមគ្រួសារ។ គ្រឿងសំណែនទាំងអស់នឹងបានបែងចែកស្មើៗគ្នា ដើម្បីសម្តែងការដឹងគុណពីម្ចាស់ដល់អ្នកទាំងអស់គ្នាដែលបានមកជួយគ្រួសារក្នុងពិធីនេះ។
ក្រៅពីយកអត្ថន័យនៃការអប់រំសហគមន៍រំលឹកនឹកដល់ឫសគល់ និងដឹងគុណដូនតា អប់រំអំពីសីលធម៌នៃការផឹកទឹក នឹកដល់ប្រភព ពិធីសែនដូនតាក៏បានភ្ជាប់សហគមន៍ គ្រួសារ ត្រកូលនាម និងភូមិផងដែរ។ ដោយរបៀបអនុវត្តជំនឿដ៏វិសេសវិសាល ជាមួយនឹងតម្លៃវប្បធម៌ប្រជាប្រិយពិសេស ជនជាតិ ឡូឡូ (Lo Lo) បានរួមចំណែកក្នុងការធ្វើឲ្យវប្បធម៌វៀតណាមកាន់តែសម្បូរបែប និងប្លែកពីគេ៕
