• Vietnamese
    កាសែតរូបភាពវៀតណាមជាភាសាវៀតណាម
  • English
    កាសែតរូបភាពវៀតណាមជាភាសា អង់គ្លេស
  • Français
    កាសែតរូបភាពវៀតណាមជាភាសាបារាំង
  • Español
    កាសែតរូបភាពវៀតណាមជាភាសា អេស្ប៉ាញ
  • 中文
    កាសែតរូបភាពវៀតណាមជាភាសាចិន
  • Русский
    កាសែតរូបភាពវៀតណាមជាភាសារុស្ស៊ី
  • 日本語
    កាសែតរូបភាពវៀតណាមជាភាសាជប៉ុន
  • ລາວ
    កាសែតរូបភាពវៀតណាមជាភាសា ឡាវ
  • 한국어
    កាសែតរូបភាពវៀតណាមជាភាសាកូរ៉េ

សិល្បៈ

មាន”តំបន់ពាយព្យស្រស់ស្អាត” មួយ នៅក្នុងផ្ទាំងគំនូររបស់សិល្បករប្រជាជនត្រាយ៉ាង (Tra Giang)

ប្រសិន​​បើ​ភាព​យន្ត​នាំ​មក​នូវ​ភាព​ល្បី​រន្ទឺ​ជូន​សិល្បករ​ប្រជាជន​ត្រាយ៉ាង ​​(Tra Giang) កាលពី​ក្មេង​លោក​ស្រី​​តួ​សម្តែង​យ៉ាង​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ នៅ​ក្នុង​កម្រង​ភាព​យន្ត​វៀតណាមជាច្រើន​​ ចំពោះ​ខាងផ្នែក​វិចិត្រ​សិល្បៈ​ក៏​នាំ​មក​ជូន​លោក​ស្រី​នៅ​ជីវភាព​រស់​នៅ​សុខ​សាន្ត​ ស្ងប់ស្ងាត់ នៅ​ពេល​វ័យ​ជរា​មក​ដល់​។ ដំណើរ​​​​ពី​ភាពយន្ត​រហូត​ដល់​ខាង​វិចិត្រ​សិល្បៈ​របស់​លោកស្រី​ ជា​រឿង​រ៉ាវ​ត​ពី​ភាពយន្ត​​​រហូត​ដល់​តាម​រយៈ​​​​ជក់គំនូរ​​ ដែលតែង​ផ្សារភ្ជាប់​នឹង​ជីវភាព​រស់​នៅ​ របស់​មនុស្សម្នាក់​ពោរពេញទៅ​ដោយ​ទេព​កោសល្យ​ ។​

តួ​សម្តែងដ៏​​​ចំណាប់​អារម្មណ៍​របស់​សិល្បករ​ប្រជាជន​ត្រាយ៉ាង​ ​​​(Tra Giang) ដូចជា៖ បងស្រី​ទឺហូវ​ (Tu Hau) (១៩៦២) ភ្លើង​ព្រៃ​ (១៩៦៦) ខ្សែ​ក្រវាត់លេខ​១៧យប់​និង​ថ្ងៃ (១៩៧២) ​ចម្រៀង​ចេញសមរភូមិ​​ (១៩៧៣)​ ក្មេង​ហាណូយ​ (១៩៧៤) ភាព​អស្ចរ្យ​នៃ​អ្នកម្តាយ​ (១៩៨៧) ហ្វាង​ហ័រ​ថាម (Hoang Hoa Tham) (១៩៨៧)...។ល។ បាន​ជនជាតិ​វៀតណាម​គ្រប់​ជំនាន់​នឹក​រលឹក​ដល់​។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៣ សិល្បករ​ប្រជាជន​ត្រាយ៉ាង ​​(Tra Giang) ​ទទួល​បាន​ពាន់​រង្វាន់តារា​​​សម្តែង​ស្រី​ឆ្នើម​បំផុត​ នៅ​ រាត្រីសមោសរភាពយន្ត​អន្តរជាតិ​ Moskva។ នៅ​អាយុ​៤៨ឆ្នាំ ថត​ភាពយន្ត​រឿង​ “ព្រែក​ផ្កា ស​” រួច​ ក៏ជា​ពេល​លោកស្រី​បញ្ឈប់​របរ​ជា​តារា​សម្តែង ហើយ​ខាង​វិចិត្រ​សិល្បៈ​ក៏​បាន​ចូល​មក​ជាមួយ​លោកស្រី​ដូច​និស្ស័យ​មួយ​ នោះ​គឺ​ជា​ពេល​​លោកស្រី​រើ​ផ្ទះ​ទៅ​​ទីក្រុងហូជីមិញ​រស់​នៅ​។​

 លើកទី​មួយ លោកស្រី​​បានអញ្ជើញទៅ​សួរសុខទុក្ខ​​ លោក​ស្រី​ឡេ​ធី​ធ័រ​ (Le Thi Thoa) ប្រពន្ធ​អតីត​​ឧត្តម្តសេនីយ៍​​ឯក​បម្រុង​ ត្រឹន​វ៉ាន់​ត្រា​ (Tran Van Tra) នាចុង​ឆ្នាំ​១៩៩៩ សិល្បករ​​ប្រជាជន​ត្រាយ៉ាង​​(Tra Giang)​​ ឃើញ​នូវ​ផ្ទាំង​គំនូរ​ព្យួរ​ជាប់នឹង​​ជញ្ជាំង​យ៉ាង​ល្អស្អាត​ ធ្វើ​ឲ្យ​​លោក​ស្រី​មាន​គំនិត​មួយ​​ចង់​គូរ​គំនូរ​។​

​បី​លើក​ក្នុង​មួយ​​សប្តាហ៍ សិល្បករ​​ប្រជាជន​ត្រាយ៉ាង ​​​(Tra Giang) ចូល​រួម​សមាគម​វិចិត្រសិល្បៈ​ទីក្រុង​ហូជីមិញ ​រៀន​គូរគំនូរ​។ ពេល​ដៃ​កាន់​ជក់​ស្ទាត់​ជំនាញ​ លោក​ស្រី​ចូល​រួម​ក្រុម​ “ក្លិន​ផ្កាស្មៅ​”​។ កាន់តែ​គូរ​ លោកស្រី​កាន់​តែ​ចាប់​ចិត្ត​ស្លុងគំនិត​នឹង​​​ពណ៌​សម្បុរ​ ស្វែង​រក​ឃើញ​ភាព​សុខ​សាន្ត​ ស្ងប់​ក្នុង​ចិត្ត​។ អារម្មណ៍​កង្វល់​​​របស់​លោកស្រី​បាន​ផ្ញើ​ទៅលើ​​រូប​​គំនូរ​ ក៏​ដូច​ជា​កាលពី​ដើម​ លោកស្រី​ជក់​ចិត្ត​នឹង​​តួ​សម្តែងទូទៅ​​​ក្នុង​ភាពយន្ត​។​


 សិល្បករ​ប្រជាជន​ តារា​​សម្តែង​ វិចិត្រករ​ត្រាយ៉ាង ​​(Tra Giang)​។​

 មិត្ត​ភក្តិ​ អ្នក​រួម​ការងារ​អញ្ជើញ​មក​រួម​សប្បាយ​នឹង​​វិចិត្រករ​ត្រាយ៉ាង ​​​(Tra Giang)។​

វិចិត្រ​ករ​ត្រាយ៉ាង ​​​(Tra Giang) ចែក​រំលែក​អំពី​ដំណើរ​ ក៏ដូចជា​ស្ថានការ​បង្កើត​ស្នាដៃ​របស់​ខ្លួន​។

 ស្នាម​ជក់​របស់​វិចិត្រ​ត្រាយ៉ាង​ ​​(Tra Giang) បង្កើតបាន​​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ខ្លាំង​ ចំពោះ​អ្នកទស្សនា​។​

 តាំង​ពិព័រណ៍​ “​តាម​រយៈ​តំបន់​ពាយ​ព្យ​” ទទួល​បាន​ការ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់ ​របស់​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​អន្តរជាតិ​។

ផ្ទាំង​រូប​គំនូរ​​ម្រក្សណ៍ខ្មុក​​ចំនួន​៣០​ ដែល​បាន​លោកស្រី​គូរ​​ពី​ឆ្នាំ​២០១៦​​ដល់​​ឆ្នាំ​២០១៧ ​និង​បានតាំង​បង្ហាញ​នៅ​តាំង​ពិព័រណ៍​ “តាមរយៈ​​តំបន់​ពាយព្យ​” ចម្បង​ស្តីពី​ប្រធាន​បទ​ធម្មជាតិ​ ទេសភាព​ភូមិ​កំណើត​ និង​វត្ថុអចលនា​ដូចជា៖ ទេសភាព​ពាយព្យ​ ខ្នង​ភ្នំ​ចោត​ផា​ដិន (Pha din) អារុណរះ​ ជនជាតិ​ហ្មុង H’Mong ធ្វើ​ដំណើរ​ក្រោម​ទឹក​​សន្សើម​  ភូមិ​សិន​ចាយ​ - សាប៉ា​ (Xin Chai – Sapa) ​ពពក​ដណ្តប់​​ភ្នំ ជ្រលង​ភ្នំ​ក្រហម រសៀល​តំបន់ពាយព្យ​...។ល។
 
ពណ៌​មិន​ឆើត​ឆាយ​ តែ​ស្រទន់​​មន្តស្នេហ៍​ បរិសុទ្ធ​ដូច​ចរិត​វិចិត្រ​ករ​ត្រាយ៉ាង ​​​(Tra Giang)។ លោកស្រី​​ស្រឡាញ់​ធម្មជាតិ​ ស្រឡាញ់ភាព​សាមញ្ញ​ជុំ​វិញ​ខ្លួន​ ទើប​បញ្ចូន​បាន​អ្វី​ទាំងអស់​ ​ចូលទៅ​ក្នុង​គំនូរ​យ៉ាង​ជាក់​​ស្តែង​។​ ពី​តាំង​ពិព័រណ៍​ឯកជន​ដំបូង ​មានឈ្មោះ​ថា “រដូវ​ប្រាំង​មកដល់” (២០០៦) រហូត​ដល់​ “និទាឃរដូវ​”​ (២០១៦) និង​បច្ចុប្បន្ន​​ “តាមរយៈ​តំបន់​ពាយព្យ​” (២០១៨) សុទ្ធ​តែបង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ប្រការ​នោះ​ៗ។
 
រាល់ពេល​សម្តែង​ភាពយន្ត​នៅទីកន្លែង​ណា​មួយ​ ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លងកាត់​តំបន់​ដី​ ឬ​ជួប​ប្រទះ​មនុស្សម្នា​​ រូបភាព​ទាំងនោះ ឌិត​ជាប់​ក្នុង​អារម្មណ៍​របស់​លោកស្រី​។ ពេល​បង្វែ​ទៅ​គូរ​រូប​គំនូរ​ មានឱកា​ស​វិល​ត្រឡប់​មកកាន់ទី​នោះ​ ​អារម្មណ៍ពី​ដើម​កើត​ឡើង​​​​ជម្រុញ​ស្នាម​គំនូស​របស់​លោកស្រី​។ ធ្លាប់​រស់​នៅ​និង​ធ្វើការ​ច្រើនឆ្នាំ​ក្នុង​ភាពយន្ត​ បាន​ក្លាយ​វត្ថុធាតុ​សម្បូរ​បែប​​ក្នុង​រូបគំនូររបស់​​វិចិត្រករ​ត្រាយ៉ាង ​​(Tra Giang)​​។ ពិភព​ភាពយន្ត​បោះ​ជំហាន​ចូល​ពិភព​វិចិត្រ​សិល្បៈ​​ សិល្បករ​ប្រជាជន​ត្រាយ៉ាង ​​​(Tra Giang) ចែក​​រំលែក​៖ "បីប្រការ​ដែល​មាន​អត្ថន័យ​បំផុត​ចំពោះ​​ជីវិត​ខ្ញុំ​ គឺ​ភាពយន្ត​ ប្តី​និង​កូន​ស្រី​មិន​បាន​នៅ​ក្បែរ​ខ្លួន​។ ពេល​ពិបាក​បំផុត​ វិចិត្រ​​​បែរជា​លើកស្ទួយ​ជីវិត​ខ្ញុំ​ រស់​​នៅ​អំឡុង​ពេល​វេលា​ចុង​ក្រោយ​បាន​សុខសាន្ត​”។​​
 
សព្វថ្ងៃ​រូបគំនូរ​ របស់​វិចិត្រករ​ត្រាយ៉ាង​ ​​(Tra Giang) បានអ្នកប្រមូល​ផ្តុំ​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ​រក្សាទុក។ នៅ​អាយុ​៧៥ឆ្នាំ​ ការសប្បាយ​ក្នុងជីវិត​របស់​លោកស្រី​ គឺ​វិចិត្រសិល្បៈ​ដូច​ជា​របៀប​សិល្បករ​ប្រជាជន​ត្រាយ៉ាង ​​​(Tra Giang) សំណេះ​សំណាលកំប្លែង​​ វិចិត្រ​សិល្បៈ​ជា​មិត្ត​រួម​ដំណើរ​របស់​ខ្លួន​៕​


 ស្នាដៃ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុង​តាំងពិព័រណ៍​ “តាម​រយៈ​តំបន់​ពាយព្យ​” របស់​វិចិត្រករ​ត្រាយ៉ាង ​​​
(Tra Giang)៖


ស្នាដៃ​៖ នារី​ហ្មុង H’Mong ធ្វើ​ដំណើរ​ក្រោមទឹក​​សន្សើម​។

 ស្នាដៃ៖ សុខសាន្ត​

 ស្នាដៃ​៖ ភូមិ​ស៊ិន​ចាយ​សាប៉ា​ (Xin Chai Sapa)

 ស្នាដៃ​៖ ផ្កាស្ពៃ​បន្ទាប់ពី​ឆ្លង​រដូវ​ប្រាំង​​។

 ស្នាដៃ​៖ ពពក​រសាត់​អណ្តែត​។​

ស្នាដៃ​៖ ពពក​ដណ្តប់​ភ្នំ

 ស្នាដៃ​៖ ទេសភាព​តំបន់​ពាយព្យ​។

 ស្នាដៃ​៖ អរុណរះ។

 ស្នាដៃ​៖ ខ្នង​ភ្នំ​ផាដិន​ (Pha din)។

ស្នាដៃ​៖ ជ្រលង​ភ្នំ​ក្រហម​។

 ស្នាដៃ៖ រសៀល​នៅ​តំបន់​ពាយព្យ​។​

 ស្នាដៃ​៖ ផ្កា​ LISIANTHUS។

 ស្នាដៃ​៖ ពណ៌​ផ្កា​ទូ​លីប​។

 ស្នាដៃ៖ អំ​ណោយ​ទិវាសិទ្ធិ​​នារី​​អន្តរជាតិ​។


មហាជន​មាន​ឱកាស​ទស្សនា​តាំង​ពិព័រណ៍​ឯកជន​លើកទី​៣ របស់​សិល្បករ​ប្រជាជន​ វិចិត្រករ​ត្រាយ៉ាង​ (Tra Giang) នៅ​ថ្ងៃទី​៨ /​០១/​ ២០១៨ នៅ​សារមន្ទីរ​វិចិត្រសិល្បៈ​ទីក្រុង​ហូជីមិញ​ ក្រោម​ប្រធាន​បទ​ “តាមរយៈ​តំបន់ពាយព្យ​” ត្រូវ​ចំ​ថ្ងៃ​ខួប​កំណើត​លើកទី​៧៥​ឆ្នាំ​ របស់​លោក​ស្រី​។

 អត្ថបទ៖ ង្វៀន​អ្វាញ​ រូបថត៖ ថុង​ហាយ​

រូបភាពសត្វសេះក្នុងគំនូរ និងការច្នៃប្រឌិតរបស់អ្នករចនាម៉ូដសម្លៀកបំពាក់  ត្រឹន ឡេហ៊្វៀន (Tran Le Huyen)

រូបភាពសត្វសេះក្នុងគំនូរ និងការច្នៃប្រឌិតរបស់អ្នករចនាម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ ត្រឹន ឡេហ៊្វៀន (Tran Le Huyen)

ក្នុងឆ្នាំ ”មមើ” នៅពេលដែលរូបភាពសត្វសេះបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃចលនា សំណាង និងថាមពលថ្មី វិចិត្រការិនី ត្រឹន ឡេហ៊្វៀន (Tran Le Huyen) បានជ្រើសរើសរៀបរាប់អំពី រឿងរ៉ាវវប្បធម៌ តាមរយៈស្នាដៃសិល្បៈ "សេះរត់លឿនដូចហោះ" មានពណ៌ចម្រុះ  ទីដែលប្រពៃណីប្រជាប្រិយត្រូវបានកម្លាយជាស្នាដៃសហសម័យ​។

Top