ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនវៀតណាម
ការបង្រួមគម្លាតយេនឌ័រក្នុងយុគសម័យឌីជីថល៖ គន្លឹះនៃកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព
បន្តកម្មវិធីនៃសម័យប្រជុំលើកទី១ នៃរដ្ឋសភាអាណត្តិទី១៦ នារសៀលថ្ងៃទី២០ ខែមេសា រដ្ឋសភាបានធ្វើការពិភាក្សានៅក្នុងសាលប្រជុំអំពីស្ថានភាពនៃការអនុវត្តគោលដៅជាតិស្តីពីសមភាពយេនឌ័រឆ្នាំ២០២៥។ អនុប្រធានរដ្ឋសភា លោកស្រី ង្វៀន ធីហុង (Nguyen Thi Hong) ជាអ្នកដឹកនាំអង្គពិភាក្សា។
ក្នុងសម័យពិភាក្សានេះ តំណាងរាស្ត្រ ង្វៀន ថាញ់កឹម (Nguyen Thanh Cam) មកពីគណៈប្រតិភូរដ្ឋសភាខេត្ត ដុងថាប់ (Dong Thap) បានលើកឡើងនូវតួលេខ "ដែលចេះនិយាយ" អំពីស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃគម្លាតយេនឌ័រក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងឌីជីថលូបនីយកម្ម។ យោងតាមលោកស្រីតំណាងរាស្ត្រ នេះមិនត្រឹមតែជារឿងយុត្តិធម៌សង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចម៉ាក្រូផងដែរ។
គម្លាតយេនឌ័រ៖ នាំឱ្យមានការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេង
យោងតាមលោកស្រី ង្វៀន ថាញ់កឹម នៅលើទំហំសកល បច្ចុប្បន្នស្ត្រីមានត្រឹមតែ ៣១% នៃចំនួនអ្នកស្រាវជ្រាវសរុប និងមានត្រឹមតែ ១២% ប៉ុណ្ណោះដែលជាសមាជិកនៅក្នុងបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រនានា។ អ្វីដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភជាងនេះទៅទៀតនោះគឺ "គម្លាត AI" កំពុងលេចរូបរាងយ៉ាងច្បាស់ នៅពេលដែលសមាមាត្រស្ត្រីចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍបញ្ញាសិប្បនិម្មិត មានចំនួនតិចជាងពាក់កណ្តាលនៃបុរស។
លោកស្រីបានបន្តថា កង្វះខាតនេះនាំឱ្យមានការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេង។ យោងតាមស្ថិតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ការដែលស្ត្រីស្ថិតនៅក្រៅពិភពបច្ចេកវិទ្យា បានធ្វើឱ្យបាត់បង់ឱកាសក្នុងការបង្កើតផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ប្រហែល ១.០០០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់បណ្តាប្រទេសដែលមានចំណូលទាប និងមធ្យមក្នុងមួយទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ និងប្រហែល ១.៥០០ ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់តែក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ តែមួយប៉ុណ្ណោះ។
នៅប្រទេសវៀតណាម លោកស្រី ង្វៀន ថាញ់កឹម បានលើកឡើងថា វៀតណាមត្រូវបានវាយតម្លៃថាជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានល្បឿនអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងឌីជីថលូបនីយកម្មយ៉ាងលឿនបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គម្លាតយេនឌ័រនៅតែមានវត្តមានយ៉ាងជ្រៅក្នុងវិស័យ STEM ជាពិសេសនៅក្នុងមុខជំនាញវិស្វកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។
តាមរយៈការសិក្សាស្រាវជ្រាវ លោកស្រីបានបង្ហាញភស្តុតាងថា បើនៅក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម សមាមាត្របុរស-ស្រីដែលជាប្រធានគម្រោងគឺប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ប៉ុន្តែនៅក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកទេស បុរសមានចំនួនលើសលុបដល់ទៅ ៧៣,៤% ខណៈដែលស្ត្រីមានត្រឹមតែ ២៦,៦%។ ជាពិសេស ក្នុងការទទួលបានបច្ចេកវិទ្យា ស្ត្រីមានអត្រាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃទាបជាងបុរស ២៦% ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទ និងតំបន់ជនជាតិភាគតិច។ ចំពោះជំនាញឯកទេសវិញ ទោះបីជាសមាមាត្រនិស្សិតស្រីក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានមានកម្រិតខ្ពស់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែមានស្ត្រីតិចតួចណាស់ដែលចូលរួមក្នុងផ្នែកបច្ចេកទេសកម្រិតខ្ពស់ដូចជា ការសរសេរកម្មវិធី (Programming) ឬការវិភាគទិន្នន័យ (Data Analysis)។
តាមរយៈការវិភាគស៊ីជម្រៅលើបញ្ហានេះ លោកស្រីបានចង្អុលបង្ហាញថា មូលហេតុឫសគល់គឺស្ថិតនៅលើការរើសអើងយេនឌ័រតាមបែបប្រពៃណី និងកង្វះគោលនយោបាយដែលមានលក្ខណៈរសើបយេនឌ័រ ដើម្បីគាំទ្រស្ត្រីក្នុងការបន្តចំណង់ចំណូលចិត្តលើផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។
ដំណោះស្រាយយុទ្ធសាស្ត្រ៖ បញ្ចូលវិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកវិទ្យាទៅក្នុងគោលដៅសមភាពយេនឌ័រ
ផ្អែកលើស្ថានភាពខាងលើ ដើម្បីបង្រួមគម្លាតនេះ លោកស្រី ង្វៀន ថាញ់កឹម បានផ្តល់អនុសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលចាំបាច់ត្រូវមានជំហានសម្រេចចិត្តឱ្យបានខ្លាំងក្លាជាងមុន។
ទីមួយ៖ ចាំបាច់ត្រូវបន្ថែមវិស័យវិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកវិទ្យាទៅក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ។ បច្ចុប្បន្ន យុទ្ធសាស្ត្រជាតិស្តីពីសមភាពយេនឌ័រ (២០២១-២០៣០) ផ្តោតតែលើ ៦ វិស័យប៉ុណ្ណោះ (នយោបាយ, សេដ្ឋកិច្ច, គ្រួសារ, អប់រំ, សុខាភិបាល, ព័ត៌មាននិងសារគមនាគមន៍)។ ការដាក់បញ្ចូលវិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកវិទ្យាជាគោលដៅស្នូល នឹងបង្កើតនូវក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្តិ ដើម្បីអនុវត្តសមភាពយេនឌ័រឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពជាក់ស្តែង។
ទីពីរ៖ ត្រូវមានយន្តការពិសេសសម្រាប់ស្ត្រី បន្ថែមគោលនយោបាយលើកទឹកចិត្ត និងលើកតម្កើងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជានារី និងគាំទ្រនិស្សិតស្រីក្នុងការស្រាវជ្រាវអំពីការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល។
ទីបី៖ បង្កើនការគាំទ្រក្នុងការបន្ស៊ាំ និងការគ្រប់គ្រង ដោយជួយស្ត្រីតាំងពីការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតធម្មតា រហូតដល់ការចេះម្ចាស់ការលើវិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកវិទ្យា និងឌីជីថលូបនីយកម្ម ក្នុងការងារ និងជីវភាពរស់នៅ។
លោកស្រី ង្វៀន ថាញ់កឹម បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ “ការលុបបំបាត់ការរើសអើង និងការបង្កើនវត្តមានរបស់ស្ត្រីក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកវិទ្យា មិនត្រឹមតែជួយឱ្យពួកគេបញ្ជាក់ពីតួនាទីរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរួមចំណែកដោយផ្ទាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពរបស់ជាតិផងដែរ។”
