ឆ្លាក់សាងរូបសំណាកឈើប្រជាប្រិយ ជាប្រភេទសិល្បៈចំណាស់យូរលង់នៃបងប្អូនជនជាតិភាគតិចតីង្វៀន (Tay Nguyen)។ ដៃទាំងគូដ៏ប៉ិនប្រសប់និងការរិះគិតច្នៃប្រឌិត កំណាត់ឈើបានសិប្បករ “បញ្ចូលព្រលឹង” កា្លយជាស្នាដៃសិល្បៈ បង្កប់ក្នុងខ្លួននូវស្នាមវប្បធម៌ សតិអារម្មណ៍ ដែលពោរពេញទៅដោយលក្ខណៈវីរកថានៃតំបន់ដីពិសិដ្ឋនេះ។
សិល្បៈរូបសំណាកឈើប្រជាប្រិយ ជាគន្លឹះមូលដ្ឋានមួយក្នុងជីវភាពរស់នៅអរូបីនៃជនជាតិតីង្វៀន (Tay Nguyen) ជាមួយទ្រឹស្តី “សព្វសត្វវត្ថុសារពើសុទ្ធតែមានព្រលឹងវិញ្ញាណ” ចាប់កំណើតពីរូបសំណាកផ្ទះផ្នូរខ្មោច ពីព្រោះមនុស្សនៅទីនេះ កាលពីដើមឆ្លាក់សាងរូបសំណាកសម្រាប់តែតុបតែងឲ្យពិធីបោះបង់ផ្នូរ ពិធីមួយក្នុងចំណោមពិធីបុណ្យធំបំផុតនៅក្នុងឆ្នាំ។
ដូចនឹងរូបសំណាកវីរកថាតីង្វៀន (Tay Nguyen) ដ៏ធំសម្បើមនិងពិសេស រូបសំណាកឈើប្រជាប្រិយតីង្វៀន (Tay Nguyen) ទោះបីសម្បូរបែប តែក៏មានភាពសាមញ្ញនិងជិតដិត។ ស្ទើរទាំងអស់រូបសំណាកឆ្លាក់បង្កើតនូវរូបភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ តាំងពីការងារផលិតកម្ម រហូតដល់សកម្មភាពសហគមន៍ - ជារបៀបសម្តែងបង្ហាញពី "រូបវត្ថុ” មួយក្នុងបរិយាកាសវប្បធម៌ “អរូបី” ដ៏ធំធេងនេះ។
នោះគឺស្រ្តីបុកស្រូវ តម្បាញសំពត់ បុរសចូលកាន់ព្រៃបរបាញ់ ធ្វើចម្ការ បរិយាកាសពិធីបុណ្យទានអ៊ូអរកុះករ នៃភូមិស្រុក រួមជាមួយមុខមាត់ញញឹមស្រស់ ពេលសម្តែងឧបករណ៍តន្រ្តី រាំរបាំ ផឹកស្រាអេក។
 រាងឈើធំតូចផ្សេងគ្នា ជាវត្ថុចម្បងសម្រាប់សិប្បករឆ្លាក់សាងជារូបសំណាកឈើដ៏រស់រវើក។ រូបថត៖ កុងដាត  សិល្បៈឆ្លាក់សាងរូបសំណាកឈើតីង្វៀន (Tay Nguyen) ប្រើប្រាស់តែឧបករណ៍សាមញ្ញដូចដឹង ពន្លាក...។ល។ រូបថត៖ កុងដាត  សព្វថ្ងៃ សិល្បៈឆ្លាក់សាងរូបសំណាកនៅតីង្វៀន (Tay Nguyen) ក៏មានភាពប្រណិតជាងបើប្រៀបផ្ទឹមពីមុន សិប្បករក៏ ផ្ចិតផ្ចង់ជាង ក្នុងការងារបង្កើតរូបរបស់ខ្លួន។ រូបថត៖ ខាញ់ឡុង  ក្រោមបាតដៃប៉ិនប្រសប់របស់សិប្បករ...។ល។ រូបថត៖ ឡេមិញ  រូបសំណាកឈើសន្សឹមៗពេញជារូបរាង។ រូបថត៖ ឡេមិញ  សិប្បករ វូវ៉ាន់ឌឹក (Vu Van Duc) ផ្ចិតផ្ចង់នូវរាល់ស្នាក់ស្នាម ដើម្បីបង្កើតបានស្នាដៃស្អាតបំផុតមួយ។ រូបថត៖ កុងដាត  សិប្បករមមាញឹកជាមួយស្នាដៃរបស់ខ្លួន។ រូបថត៖ កុងដាត  សិប្បករ ខ្សា (K’Sa) ជាមួយស្នាដៃ “ទឹកចិត្តអ្នកម្តាយនិងកូន” ។ រូបថត៖ កុងដាត  សិប្បករ អ៊ីថៃអេបាន (Y Thai Eban) (បួនម៉ាធួក - Buon Ma Thuot) ស្វាហាប់ធ្វើសម្រេចស្នាដៃ “អាចារ្យសំណែន” របស់ខ្លួន។ រូបថត៖ ខាញឡុង |
សិប្បករឆ្លាក់សាងរូបសំណាកទៅតាមចំណាប់អារម្មណ៍ និងការច្នៃប្រឌិតរបស់ខ្លួនឯង មិនត្រូវបានចងភ្ជាប់ដោយផ្នត់គំនិត។ ការបូកបញ្ចូលរវាងការច្នៃប្រឌិតឯកជន ផ្អែកទៅលើជម្រៅវប្បធម៌នេះ ដើម្បីបង្កើតជារូបសំណាកពិសេស មិនដូចគ្នា និងមានលក្ខណៈពិសេសដោយឡែករបស់សិប្បករ។
ទៅតាមទីតាំងភូមិសាស្រ្ត ឬកុលសម្ពន្ធជនជាតិ នឹងមានប្រធានបទឆ្លាក់សាងរូបសំណាករបស់សិប្បករតែងមានភាពផ្សេងគ្នា។ អ្នកខ្លះជំនាញឆ្លាក់សាងរូបសំណាកក្រោមប្រធានបទសព្វសត្វ ជីវភាពធម្មជាតិ...។ល។ មានសិប្បករខ្លះបែរជាលំអៀងទៅលើប្រធានបទអាពាហ៍ពិពាហ៍ ទឹកចិត្តឪពុកនិងកូន ប្តីប្រពន្ធ ក្នុងពេលនោះ សិប្បករផ្សេងៗបែរជាចូលចិត្តឆ្លាក់សាងរូបសំណាក ក្រោមប្រធានបទស្នងបន្ត រវាងមនុស្សចាស់និងមនុស្សក្មេង។
ក៏មានសិប្បករមិនតិចនាក់ឆ្ពោះទៅរករូបភាពស្រ្តី ពីព្រោះតាមពួកគេ ស្រ្តីតែងមានតួនាទីកណ្តាលក្នុងជីវភាពរស់នៅ ជាអ្នកតភ្ជាប់ក្តីស្រឡាញ់ពិសិដ្ឋ គ្រួសារពីជំនាន់នេះឆ្លងបន្តទៅជំនាន់ក្រោយ។
“ទឹកចិត្តអ្នកម្តាយនិងកូន តែងជាភាពពិសិដ្ឋខ្ពង់ខ្ពស់ ចំពោះកុលបុត្រជនជាតិវៀតណាមយើងគ្រប់ៗរូប។ ដោយសារភាពស្រឡាញ់ធំធេង គ្មានកោះត្រើយ របស់ម្តាយ ទើបខ្ញុំចង់សាងរូបសំណាកនេះ ជូនអ្នកម្តាយទាំងអស់នៅលើប្រទេសវៀតណាម ក៏ដូចជាប្រទេសនានា ដើម្បីសម្តែងបង្ហាញពីទឹកចិត្តដឹងសគុណចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សា"។ សិប្បករ ខ្សា (K’Sa) (ដាក់ណុង - Dak Nong) ចែករំលែក។
 ស្នាដៃ “ខ្លាឃ្មុំកាចទំពាំង” របស់សិប្បករអ៊ីអឹនប្យា (Y An B’Ja) (ដាក់ណុង - Dak Nong) ទើបដណ្តើមបានរង្វាន់លេខមួយ នៃសមាគមប្រឡងសាងរូបសំណាកឈើប្រជាប្រិយតីង្វៀន (Tay Nguyen) ខេត្តដាកឡាក់ (Dak Lak) ឆ្នាំ២០១៧។ រូបថត៖ ឡេមិញ  ស្នាដៃ “អាចារ្យសំណែន” របស់សិប្បករ អ៊ីថៃអេបាន (Y Thai Eban) (បួនម៉ាធួក - Buom Ma Thuot) ទើបដណ្តើមបាន រង្វាន់លេខមួយ នៃសមាគមប្រឡងសាងរូបសំណាកឈើប្រជាប្រិយតីង្វៀន (Tay Nguyen) ខេត្តដាក់ឡាក់ (Dak Lak) ឆ្នាំ២០១៧។ រូបថត៖ ខាញឡុង  ស្នាដៃធ្វើសម្រេច “ទំនុកឌិញណាំ (Dinh Nam)” របស់សិប្បករ ទ្រឿងដឹកក្វាង (Truong Duc Quang) (ដាក់ឡាក់ - Dak Lak)។ រូបថត៖ កុងដាត  ភាពប្រណិតនៃរូបសំណាកឈើតីង្វៀន (Tay Nguyen) ទោះបីបានសាងដោយដៃ ជាមួយឧបករណ៍សាមញ្ញ។ រូបថត៖ កុងដាត  រូបសំណាកឈើបង្ហាញពីលក្ខណៈវប្បធម៌លិង្គ-យោនី (ឥសូរ) របស់បងប្អូនតីង្វៀន (Tay Nguyen) ។ រូបថត៖ កុងដាត  ស្នាដៃរូបសំណាកឈើប្រជាប្រិយតីង្វៀន (Tay Nguyen) នៅក្នុងសួនរូបសំណាកនៅភូមិទេសចរណ៍ កនតាម (Ko Tam) (បួនម៉ាធួក - Buon Ma Thuot)។ រូបថត៖ កុងដាត  រូបសំណាកឈើតុបតែងនៅក្នុងផ្ទះវែង ដែលជាលក្ខណៈពិសេសរបស់បងប្អូនជនជាតិនៅតីង្វៀន (Tay Nguyen)។ រូបថត៖ កុងដាត |
ដោយសារភាគច្រើនបានច្នៃពីឧបករណ៍សាមញ្ញ ស្នាដៃរូបសំណាកឈើសុទ្ធតែបំពាក់លើខ្លួននូវស្លាកស្នាមដាប់ ចិតសាមញ្ញរបស់ដឹង ពូថៅ ឬពន្លាក។ រូបភាព រូបសំណាកសាមញ្ញ ឈរសន្ធឹងទោះបីភ្លៀងក្តៅ ក៏នៅតែបង្ហាញពីលក្ខណៈអត្តចរិតមនុស្សនិងវប្បធម៌តីង្វៀន(Tay Nguyen)៕
|
តាមទស្សនទានរបស់មនុស្សតីង្វៀន (Tay Nguyen) ស្លាប់មិនមែនអស់ តែនោះជាការត្រឡប់ទៅកាន់ព្រៃភ្នំ ជាទីកន្លែងមនុស្សបានប្រសូតចេញ។ ពេលសាច់ញាតិឃ្លាតចាកលោក ដង្ហែជូនដំណើរ ពួកគេមានអំណោយ គឺរូបសំណាករស់រវើកពីមនុស្ស សត្វ និងគ្រឿងប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ នោះជាការឆ្លុះបញ្ចាំងអ្វីៗ ដែលកាលពីពេលនៅរស់ មនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែត្រូវឆ្លងកាត់។ |
អនុវត្ត៖ ឡេមិញ កុងដាត ខាញឡុង
