Mang vòng Xòe đi xa hơn những bản làng Tây Bắc
Ngày 31/5/2026, sự kiện “Vui điệu Xòe Hoa” do dự án “Noọng ơi, Xòe đi!” tổ chức đã mang đến cho công chúng Hà Nội một không gian trải nghiệm văn hóa Thái sống động và đầy cảm xúc.
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Sự kiện "Vui điệu Xòe Hoa" được tổ chức bởi dự án "Noọng ơi, Xòe đi!" do nhóm sinh viên năm thứ ba, Viện Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền thực hiện, phối hợp cùng Bảo tàng Hà Nội tổ chức, dưới sự bảo trợ của Trung tâm Văn hóa và Điện ảnh tỉnh Lào Cai. Chương trình được triển khai nhằm quảng bá Nghệ thuật Xòe Thái - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - tới công chúng, đặc biệt là người trẻ và du khách.
Nghệ thuật Xòe Thái đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, nhưng với nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ tại các thành phố ở dưới xuôi, Xòe Thái dường như ít có cơ hội được xem trực tiếp mà thường chỉ xuất hiện qua truyền hình hay những video trên mạng xã hội.
Vì vậy, cũng chính từ câu hỏi: “Liệu các bạn trẻ thuộc cộng đồng dân tộc khác có biết đến và cảm nhận được tinh thần của Xòe Thái hay không?” mà dự án “Noọng ơi, Xòe đi!” đã được ra đời.
Đại diện Ban tổ chức dự án Bà Trần Mai Nhi chia sẻ "Bản thân tôi không phải người dân tộc Thái, nhưng may mắn được sinh ra và lớn lên tại mảnh đất Mường Lò, Nghĩa Lộ (nay thuộc tỉnh Lào Cai) nơi được mệnh danh là đất tổ của người Thái đen. Tại mảnh đất này, những vòng Xòe đã trở thành một phần rất quen thuộc trong tuổi thơ của tôi. Đó là những đêm hội khi tiếng trống vang lên giữa sân, khi mọi người nắm tay nhau thành vòng tròn, khi cả người quen lẫn người lạ đều có thể cùng bước vào vòng Xòe mà không có bất kỳ khoảng cách nào."
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Trong hành trình thực hiện dự án này, khi được trở về địa phương, gặp gỡ các nghệ nhân và trực tiếp lắng nghe những câu chuyện phía sau từng điệu múa, nhóm sinh viên Viện Báo chí - Truyền thông mới thấu hiểu sâu sắc rằng: Xòe không chỉ là một loại hình nghệ thuật biểu diễn.
Xuất phát từ thực tế đó, dự án lựa chọn thông điệp "Mang vòng Xòe đi xa hơn những bản làng Tây Bắc", với mong muốn giới thiệu nghệ thuật Xòe Thái như một sinh hoạt văn hóa cộng đồng, tạo cơ hội để công chúng trực tiếp trải nghiệm và tiếp cận văn hóa dân tộc Thái, đồng thời góp phần kết nối cộng đồng và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống.
Đến với "Vui điệu Xòe Hoa", công chúng không chỉ được xem mà còn được hòa mình vào một chuỗi hoạt động trải nghiệm đa dạng. Khách tham quan được chiêm ngưỡng không gian trưng bày ảnh nghệ thuật về văn hóa Thái, sau đó bước vào buổi tọa đàm chuyên sâu cùng nghệ nhân dân gian Hoàng Thị Văn để hiểu về cái nôi và cái gốc của di sản.
Chương trình đã tái hiện, trình diễn và giới thiệu trọn vẹn 6 điệu Xòe cổ. Người tham gia, đặc biệt là giới trẻ và du khách nước ngoài, đã hào hứng tham gia lớp học Xòe dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân dân gian Hoàng Thị Văn. Cùng với đó là trải nghiệm ẩm thực độc đáo, các trò chơi dân gian và cùng hòa vào vòng Xòe cộng đồng lớn ngay tại khuôn viên Bảo tàng.
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Xòe Thái là cách người Thái kết nối cộng đồng, là nơi mọi người chia sẻ niềm vui, là không gian lưu giữ những ký ức văn hóa qua nhiều thế hệ. Điều đẹp nhất của vòng Xòe chính là việc nó luôn rộng mở để bất kỳ ai cũng có thể bước vào, cùng nắm tay nhau và trở thành một phần của vòng tròn ấy. Chính vì vậy, thông qua sự kiện “Vui điệu Xòe hoa”, Ban tổ chức mong muốn không chỉ giới thiệu tới du khách về Xòe Thái như một di sản văn hóa, mà còn tạo ra một không gian trải nghiệm để mọi người thực sự được chạm vào văn hóa của cộng đồng dân tộc Thái.
Các bạn trẻ trực tiếp thực hiện dự án này tin rằng, di sản sẽ không thể sống mãi nếu chỉ được nhắc lại trong sách vở hay đứng yên trong khuôn khổ bảo tồn. Di sản chỉ thực sự bền vững khi được mọi người thấu hiểu, yêu quý và tiếp tục mang theo trong đời sống hằng ngày.
"Vui điệu Xòe Hoa" đã khép lại, nhưng dư âm của những nhạc cụ và những nụ cười rạng rỡ của người tham dự vẫn còn vẹn nguyên. Hy vọng rằng sau chương trình, mỗi người tham dự sẽ mang về không chỉ những hình ảnh đẹp của Xòe Thái, mà còn cả cảm giác ấm áp khi được cùng nhau bước vào một vòng Xòe, nơi văn hóa không còn là điều xa cách, mà trở thành sự kết nối rất gần gũi giữa con người với con người./.
Bài: Trần Thanh Giang - Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam & CTV