ពង្រីកតម្លៃសកល បេតិកភណ្ឌ អៀនទឺ (Yen Tu) - វិញងីម (Vinh Nghiem) - កូនសឺន (Con Son) កៀបបាក់ (Kiep Bac)
បានអង្គការ UNESCO ចុះក្នុងបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក រមណីយដ្ឋាន និងប្រជុំកេរដំណែល អៀនទឺ - វិញងីម - កូនសឺន កៀបបាក់ ជាលំហវប្បធម៌ - ចេតភាពឆ្នើមនៃប្រទេសវៀតណាម។ ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជីវិតបួសរៀនរបស់មហាក្សត្រ ត្រឹង ញ៉ឹនតុង (Tran Nhan Tong) (១២៥៨ - ១៣០៨) និងពុទ្ធសាសនា ត្រុកឡឹម (Truc Lam) បេតិកភណ្ឌនេះ បានប្រមូលផ្តុំនូវតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ ជំនឿសាសនា និងទេសភាព ព្រមទាំងកំពុងបានលើកកម្ពស់ជាប្រភពធនធាន សម្រាប់សន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍចីរភាព។
បេតិកភណ្ឌរស់ពីប្រភព អៀនទឺ
ចាប់កំណើតឡើងនៅសតវត្សទី១១ - ១៤ ពុទ្ធសាសនា ត្រុកឡឹម ត្រូវបានបណ្តាព្រះមហាក្សត្ររជ្ជកាល ត្រឹង (Tran) និងបញ្ញវន្តនាសម័យនោះ បង្កើតឡើង ក្នុងនាមជាប្រព័ន្ធមនោគមវិជ្ជាបង្រួបបង្រួមជាតិ។ ផ្តើមប្រភពពីជួរភ្នំ អៀនទឺ និកាយសមាធិនេះ បានរួមបញ្ចូលនូវខ្លឹមសារ នៃពុទ្ធសាសនា ជាមួយនឹងជំនឿក្នុងស្រុក បង្កើតបានជាទ្រឹស្តីជីវិត លើកកម្ពស់ភាពចុះសម្រុងគ្នា អត់ធន់ និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះសង្គម។
សង្កត់ធ្ងន់លើអត្ថន័យសកល នៃបេតិកភណ្ឌនេះ លោក Jonathan Baker ប្រធានតំណាងអង្គការ UNESCO ប្រចាំប្រទេសវៀតណាម បានបញ្ជាក់ថា៖ “ប្រជុំកេរដំណែលនេះ ជាសក្ខីភាពដ៏វិសេសវិសាល នៃការបង្កើតឡើង និងការបន្តវេន នៃបេតិកភណ្ឌអមតៈរបស់ពុទ្ធសាសនាត្រុកឡឹម ដែលជាប្រពៃណីនិកាយសមាធិធម៌ពិសេសរបស់វៀតណាម។ ទីនេះ មិនត្រឹមតែជាស្លាកស្នាម នៃអតីតកាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាបេតិកភណ្ឌរស់មួយ ជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏រស់រវើក នៃជីវិតចេតភាព និងតំណវេនវប្បធម៌”។
ជាក់ស្តែង នៅតាមទីកន្លែងនានាដូចជា យ៉េនទឺ, វត្តវិញងីម ឬ កូនសឺន - កៀបបាក់ សកម្មភាពធម្មយាត្រា ពិធីបុណ្យទាន និងការប្រតិបត្តិសាសនា នៅតែបន្តកើតមានជាបន្តបន្ទាប់ពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ។ ការបន្តវេននេះហើយ ដែលបង្កើតបានជា “បេតិកភណ្ឌរស់” ទីដែលអតីតកាលមិនត្រូវបានបង្កកទុក បែជាមានវត្តមានក្នុងជីវភាពរស់នៅបច្ចុប្បន្នវិញ។
លំហតំណ និងតម្លៃសកល
ប្រជុំកេរដំណែលនេះ ជាប្រព័ន្ធតំណមាន១២កន្លែង លាតសន្ធឹងមូលដ្ឋានចំនួនបី ខេត្តក្វាងនិញ (Quang Ninh) បាក់យ៉ាង (Bac Giang) និងហាយភុង (Hai Phong)។ ទីតាំងនីមួយៗ ជាបំណែករួមឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងពេញលេញ នូវដំណើរការ នៃការកកើត ការអភិវឌ្ឍ និងការរីកសាយភាយ នៃពុទ្ធសាសនា ត្រុកឡឹម។
តម្លៃលេចធ្លោជាសកល នៃបេតិកភណ្ឌនេះ ស្ថិតនៅលើអន្តរកម្មសរីរាង្គ រវាងទីតាំង ជំនឿសាសនា និងអំណាចនយោបាយ។ ជួរភ្នំ អៀនទឺ ជាលំហនៃប្រភពដើម។ រជ្ជកាល ត្រឹង (១២២៥ - ១៤០០) ជាម្ចាស់នៃការកសាង។ ចំណែកឯពុទ្ធសាសនា ត្រុកឡឹម ជាខ្សែតំណ និងកំណត់ទម្រង់ជីវភាពសង្គម។ ការរួមបញ្ចូលនេះ បានរួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជាតិ កៀរគរកម្លាំងសហគមន៍ក្នុងការការពារឯករាជ្យ ព្រមទាំងផ្សព្វផ្សាយតម្លៃសន្តិភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទៅកាន់តំបន់។
ទន្ទឹមនឹងនោះ កេរដំណែលនេះក៏ជាសក្ខីភាពដ៏ឆ្នើម សម្រាប់ទំនាក់ទំនងចុះសម្រុងគ្នា រវាងមនុស្ស និងធម្មជាតិ។ បណ្តាវត្តអារាមដែលលាក់ខ្លួននៅក្នុងព្រៃភ្នំ ខ្សែផ្លូវធម្មយាត្រាកាត់ភ្នំ និងរបៀបប្រើប្រាស់ធនធានប្រកបដោយចីរភាព ឆ្លងកាត់ជាច្រើន សតវត្ស បានបង្កើតជាទេសភាពវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាល ទីដែលធម្មជាតិបានក្លាយជាផ្នែកមួយ នៃជីវិតចេតភាព។
បូរណភាព និងភាពប្រាកដប្រជានៃបេតិកភណ្ឌ ក៏បានធានាតាមរយៈប្រព័ន្ធការពារយ៉ាងតឹងរ៉ឹងផងដែរ។ បណ្តាសំណង់នានា នៅតែរក្សាបាននូវទីតាំង មុខងារ និងកត្តាដើមជាច្រើន។ ការប្រតិបត្តិជំនឿ និងពិធីបុណ្យនានា នៅតែបានរក្សាយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន។ ការសម្របសម្រួលគ្រប់គ្រងអន្តរតំបន់ រវាងមូលដ្ឋាននានា ក៏ជាទម្រង់មួយដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ស្របតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ។
ពង្រីកតម្លៃលេចធ្លោជាសកល នៃប្រជុំកេរដំណែល អៀនទឺ - វិញងីម - កូនសឺន កៀបបាក់ មិនត្រឹមតែជាការថែរក្សាកេរដំណែលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាការផ្សព្វផ្សាយស្មារតីត្រុកឡឹម ដែលជាស្មារតីនៃបញ្ញា ភាពចុះសម្រុង និងទំនួលខុសត្រូវ។ ក្នុងបរិបទពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជាច្រើន តម្លៃទាំងនោះកាន់តែមានអត្ថន័យ រួមចំណែកបញ្ជាក់ពីតួនាទីនៃវប្បធម៌ ក្នុងនាមជាប្រភពធនធាន សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ប្រកបដោយចីរភាព។
ពីលំហចេតភាពនៃប្រជាជាតិ បេតិកភណ្ឌនៅថ្ងៃនេះ បានក្លាយជាស្ពានតំណភ្ជាប់រវាងវៀតណាម និងពិភពលោក ជាទីដែលតម្លៃបានឆ្លងកាត់ពេលវេលា បន្តពញ្ញាក់ និងរីកសាយភាយតទៅមុខ៕
អត្ថបទ៖ វៀតគឿង/កាសែតរូបភាពវៀតណាម
រូបថត៖ ថុងថៀន/កាសែតរូបភាពវៀតណាម មិញដឹក/ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានវៀតណាម
ប្រែសម្រួល៖ រីកើង