Khu đền thờ trong Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên là nơi diễn ra các hoạt động tưởng niệm và tri ân. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Trong cuộc chiến đấu ấy, các cán bộ, chiến sĩ Việt Nam đã chiến đấu kiên cường trên từng điểm cao, từng mỏm đá, từng trận địa giữa núi rừng Vị Xuyên. Riêng tại mặt trận Hà Giang, hơn 4.000 người đã anh dũng hy sinh, nhiều người vẫn còn nằm lại trong lòng đất mẹ.

Mỗi năm vào ngày 12/7, các cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên, thân nhân liệt sĩ và nhân dân lại trở về Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên để thắp nén hương tưởng nhớ những người đã ngã xuống trong trận phản kích ngày 12/7/1984 - trận đánh ác liệt nhất của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, khi gần 600 cán bộ, chiến sĩ hy sinh chỉ trong một buổi sáng. Kể từ đó, ngày 12/7 được những người lính Vị Xuyên gọi bằng cái tên giản dị mà thiêng liêng: "ngày giỗ trận".

Mọi người từ khắp mọi miền đất nước về Vị Xuyên mỗi dịp tháng Bảy để tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Tiếng chuông tưởng niệm ngân vang mỗi khi có đoàn khách đến viếng, tạo nên không gian trang nghiêm, thành kính. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Người dân và thân nhân liệt sĩ thắp hương tưởng niệm. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Được khởi công xây dựng từ năm 1990 và nhiều lần trùng tu, mở rộng, nghĩa trang hôm nay có khu đền thờ, tượng đài "Tổ quốc ghi công" cùng những hàng mộ được quy tập ngay ngắn. Cách đó khoảng 40 km về phía Bắc, trên điểm cao 468 thuộc xã Thanh Thủy – nơi từng diễn ra những trận giao tranh ác liệt nhất – Đền thờ các Anh hùng liệt sĩ mặt trận Vị Xuyên được xây dựng như một biểu tượng tưởng niệm những người lính đã hy sinh vì Tổ quốc.

Người dân bày tỏ lòng thành kính trước anh linh các anh hùng liệt sĩ. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Mọi người thắp hương trước ngôi mộ liệt sĩ tập thể tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Ngôi mộ liệt sĩ tập thể tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Hơn 40 năm sau khi chiến tranh kết thúc, hành trình tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ vẫn tiếp tục. Đến nay, gần 2.000 liệt sĩ đã được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, song vẫn còn hơn 1.000 người chưa được tìm thấy. Trong "Chiến dịch 500 ngày đêm" tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai, hơn 20 hài cốt liệt sĩ tại khu vực Vị Xuyên đã được tìm thấy và đưa về trong niềm xúc động của đồng đội và thân nhân.

Đứng giữa hàng nghìn ngôi mộ, mỗi người đều cảm nhận sâu sắc giá trị của hòa bình. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Mỗi phần mộ liệt sĩ tại đây đều được cắm cờ Tổ quốc và hoa sen đỏ. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Những hàng mộ liệt sĩ được sắp xếp ngay ngắn. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Mỗi dịp tháng Bảy, nhiều người từ khắp mọi miền Việt Nam lại tìm về Vị Xuyên. Có người là cựu chiến binh trở lại thăm đồng đội, có người là thân nhân liệt sĩ đi tìm người thân, cũng có nhiều bạn trẻ đến để lặng lẽ tưởng niệm và cảm nhận giá trị của hòa bình. Trong không gian trầm mặc của khói hương và tiếng chuông, giữa những hàng mộ cắm cờ Tổ quốc và hoa sen đỏ, quá khứ và hiện tại như được kết nối bằng lòng biết ơn và đạo lý "uống nước nhớ nguồn" – một giá trị bền vững trong văn hóa Việt Nam.

Người dân làm lễ trước bia Tổ quốc ghi công tại Đền thờ các Anh hùng liệt sĩ mặt trận Vị Xuyên. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Các liệt sĩ vừa được quy tập trong “Chiến dịch 500 ngày đêm” trở về từ khu vực chiến trường Vị Xuyên trong niềm xúc động của đồng đội và nhân dân. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Đền thờ các Anh hùng liệt sĩ mặt trận Vị Xuyên tại điểm cao 468 là nơi tri ân những người lính mãi mãi tuổi hai mươi. Ảnh: Việt Cường/Báo ảnh Việt Nam

Việt Cường (thực hiện)