Tự lực, tự cường – Bài học lớn của Bác về hội nhập trong tình hình mới
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, “tự lực, tự cường” là nguyên tắc chiến lược xuyên suốt của cách mạng Việt Nam. Người khẳng định: “Có tự lập mới độc lập, có tự cường mới tự do”. Ngày nay, trước yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng, tinh thần ấy càng mang tầm vóc mới. Học tập tư tưởng của Người giúp chúng ta vững vàng bản lĩnh, tự tin làm chủ vận mệnh quốc gia trong một thế giới đầy biến động, khó lường.
Từ triết lý "đem sức ta mà tự giải phóng cho ta"...
Tự lực, tự cường là những phẩm chất tốt đẹp của người Việt vì nó chứa đựng trong đó lòng tự trọng, ý chí vươn lên và khát vọng khẳng định mình. Sức mạnh tự lực, tự cường cũng chính là thước đo nội lực của mỗi cá nhân, quốc gia, dân tộc. Nói cách khác, sức mạnh tự lực, tự cường là ý chí, khát vọng và khả năng biến những nguồn lực bên trong đó thành hành động thực tiễn để vượt qua khó khăn, phát triển mà không phụ thuộc, ỷ lại vào các yếu tố ngoại lực bên ngoài.
Xuyên suốt hành trình lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn kiên định lấy nội lực làm gốc với quan điểm: “Đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”. Đó không chỉ là khẩu hiệu hành động mà là tầm nhìn chiến lược về con đường giành và giữ vững độc lập.
Tư tưởng ấy được Người khái quát sâu sắc: “Thực lực là cái chiêng mà ngoại giao là cái tiếng. Chiêng có to tiếng mới lớn”. Sức mạnh nội tại là điều kiện tiên quyết để tiếp nhận ngoại lực hiệu quả. Tư tưởng tự lực, tự cường của Bác không đồng nghĩa với biệt lập hay coi nhẹ hợp tác quốc tế và sự giúp đỡ của bạn bè bên ngoài. Ngược lại, chỉ khi dân tộc vươn lên bằng chính đôi chân của mình thì sự hỗ trợ bên ngoài mới thực chất và bền vững. Bác từng cảnh báo: “Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập”.
Khát vọng tự cường không dừng ở tầm vóc vĩ mô mà được Bác chuyển hóa thành trách nhiệm của mỗi công dân: “Mỗi một người dân phải hiểu: có tự lập mới độc lập, có tự cường, mới tự do”. Tự lực, tự cường, vì thế, không chỉ là đường lối của Đảng hay Nhà nước, mà phải trở thành phẩm chất, động lực trong mỗi người Việt Nam, đặc biệt là đối với mỗi cán bộ, viên chức được giao trọng trách phụng sự nhân dân, phụng sự quốc gia, dân tộc.
Đây cũng chính là cái gốc hình thành phương châm đối ngoại kinh điển “dĩ bất biến, ứng vạn biến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với Người, độc lập, chủ quyền và lợi ích tối cao của dân tộc là cái “bất biến”; sự linh hoạt, uyển chuyển trong sách lược là cái “vạn biến” để chèo lái con thuyền cách mạng qua sóng gió thời đại.
... Đến yêu cầu hội nhập và thực hành trong giai đoạn mới
Vận dụng tư tưởng của Người vào thực tiễn hiện nay, chúng ta có thể thấy rằng, từ tinh thần Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới cho đến việc đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị 07-CT/TW của Bộ Chính trị có một mối quan hệ biện chứng rất sâu sắc. Đó là, trong bối cảnh tình hình mới, muốn hội nhập thành công càng cần phải có ý chí tự lực, tự cường.
Bởi hội nhập không phải là cuốn theo dòng chảy toàn cầu hóa một cách vô điều kiện, mà là chủ động gia nhập để định hình, khẳng định bản sắc và tranh thủ nguồn lực. Nghị quyết 59-NQ/TW đánh dấu bước ngoặt tư duy chuyển từ thế “tham gia” sang “chủ động kiến tạo, đề xuất và đóng góp”. Muốn vậy chúng ta phải biết phát huy tinh thần tự lực, tự cường. Có như vậy Việt Nam mới có thể chủ động làm chủ cuộc chơi khi bước vào sân chơi lớn mà không bị phụ thuộc vào ai hay bên nào. Tuy nhiên, chủ trương dù đúng đắn cũng sẽ nằm trên giấy nếu năng lực thực thi yếu kém hoặc vướng “bệnh hình thức”. Để khắc phục, Chỉ thị 07-CT/TW ra đời đã đặt ra yêu cầu cốt lõi, đó là chuyển mạnh từ “học tập, làm theo” sang “thực hành” thường xuyên, lấy hiệu quả thực thi nhiệm vụ và kết quả phục vụ Nhân dân làm thước đo.
Thực hành bài học “dĩ bất biến, ứng vạn biến” hôm nay là kiên định giữ vững lợi ích quốc gia - dân tộc, chủ quyền lãnh thổ và con đường xã hội chủ nghĩa (cái “bất biến”); đồng thời linh hoạt, chủ động ứng phó với chuyển dịch địa chính trị, xung đột thương mại, đứt gãy chuỗi cung ứng hay sự bùng nổ của AI và năng lượng xanh (cái “vạn biến”). Cán bộ các cấp phải rèn luyện bản lĩnh, “không chọn bên mà chọn chính nghĩa”; kiên định về nguyên tắc nhưng mềm dẻo, linh hoạt trong sách lược; linh hoạt, khéo léo để biến thách thức thành cơ hội.
Đồng thời, để xây dựng nền kinh tế tự lực, tự cường, Việt Nam phải chuyển từ hội nhập theo chiều rộng (thu hút FDI giá rẻ, khai thác tài nguyên thô) sang hội nhập theo chiều sâu: chủ động tham gia nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu, chuyển giao công nghệ và phát triển nhân lực chất lượng cao. Chỉ khi có tri thức và nguồn lực trong nước vững chắc, chúng ta mới có thể hợp tác sòng phẳng, bình đẳng với đối tác quốc tế.
Thực hành tư tưởng “tự lực, tự cường” luôn phải song hành với việc thực hành đạo đức Hồ Chí Minh với các giá trị “cần, kiệm, liêm, chính”, “chí công vô tư”, “nói đi đôi với làm” chính là “liều thuốc đặc trị” căn bệnh hình thức, nói không đi đôi với làm, đùn đẩy né tránh... Cán bộ phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá hiệu quả hội nhập bằng số liệu thực tế, bằng công nghệ được chuyển giao và chất lượng đời sống Nhân dân; dũng cảm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế để thu hút dòng vốn và tri thức toàn cầu.
Đổi mới tư duy hội nhập, lấy thực hành làm thước đo, lấy bản lĩnh Hồ Chí Minh làm điểm tựa chính là lời giải cho bài toán phát triển nhanh và bền vững. Khi nội lực được củng cố bằng sự trong sạch, kỷ cương và năng lực thực chất, ngoại lực sẽ trở thành đòn bẩy đưa đất nước tự tin tiến vào kỷ nguyên mới độc lập, tự chủ và phồn vinh./.
- Bài: Thanh Hòa - Ảnh: Báo ảnh Việt Nam & TTXVN
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/tu-luc-tu-cuong-–-bai-hoc-lon-cua-bac-ve-hoi-nhap-trong-tinh-hinh-moi-458424.html