Sông Sài Gòn - dòng chảy tương lai của Thành phố Hồ Chí Minh
Từ nhiều thập niên qua, sông Sài Gòn không chỉ là dòng chảy nuôi dưỡng quá trình hình thành và phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh mà còn là một phần ký ức đô thị của nhiều thế hệ cư dân. Hôm nay, dòng sông ấy đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi Thành phố triển khai hàng loạt dự án chỉnh trang, cải tạo cảnh quan và phát triển không gian ven sông, hướng tới mục tiêu đưa sông Sài Gòn trở thành trục cảnh quan, văn hóa và kinh tế của đô thị hiện đại.
Tái thiết không gian ven sông
Theo định hướng điều chỉnh quy hoạch chung, hành lang sông Sài Gòn đoạn đi qua khu vực trung tâm, từ Bến Nghé, Thạnh Mỹ Tây đến An Khánh, Thảo Điền, sẽ được phát triển thành chuỗi không gian công cộng liên tục với công viên, quảng trường, lối đi bộ và các điểm sinh hoạt cộng đồng. Thành phố hướng tới hạn chế tình trạng phát triển thiếu đồng bộ, mở rộng tầm nhìn ra mặt sông và tăng cường diện tích cây xanh, đưa dòng sông trở thành trung tâm kết nối giữa thiên nhiên và đô thị.
Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam
Theo kiến trúc sư Nguyễn Ngọc Dũng, Hội Kiến trúc sư Thành phố Hồ Chí Minh, quy hoạch ven sông cần được nhìn nhận dưới góc độ tổng thể, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế, giao thông, văn hóa và bảo tồn di sản. Đồng thời, việc kết nối hạ tầng với các địa phương trong lưu vực như Bình Dương và Đồng Nai sẽ tạo nên một hành lang phát triển liên vùng, phát huy vai trò của sông Sài Gòn như trục giao thông thủy và không gian văn hóa đặc sắc.
Hiện nhiều dự án trọng điểm đang được triển khai đồng bộ. Công viên Ba Son (giai đoạn 2) sẽ bổ sung thêm không gian xanh, quảng trường và bến thuyền phục vụ cộng đồng. Bên kia sông, Công viên Sáng tạo tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm tiếp tục được mở rộng, hình thành thêm khoảng 10 ha không gian công cộng ven sông.
Điểm nhấn của toàn tuyến là cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn kết nối Bến Bạch Đằng với Quảng trường trung tâm Thủ Thiêm. Công trình dự kiến hoàn thành vào dịp Quốc khánh 2/9/2026, hứa hẹn trở thành biểu tượng mới, kết nối hai bờ sông và tạo thêm điểm đến hấp dẫn cho người dân, du khách. Song song với đó, các dự án mở rộng đường ven sông, xây dựng kè chống sạt lở và hoàn thiện hạ tầng giao thông cũng đang được đẩy nhanh, từng bước hình thành diện mạo mới cho toàn bộ hành lang sông.
Dòng sông hồi sinh
Những năm gần đây, diện mạo hai bờ sông Sài Gòn thay đổi rõ nét. Hệ thống kè kiên cố được xây dựng, nhiều công viên ven sông được đưa vào sử dụng, tạo thêm không gian xanh và điểm sinh hoạt cộng đồng giữa trung tâm đô thị.
Bến Bạch Đằng ngày nay trở thành điểm hẹn quen thuộc của người dân và du khách với phố đi bộ ven sông, bến tàu cao tốc, buýt sông cùng nhiều dịch vụ du lịch, giải trí. Đối diện là Công viên bờ sông Thủ Thiêm rộng hàng chục héc-ta, nơi từng là vùng đất thấp ven sông nay đã trở thành không gian mở hiện đại, thường xuyên diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và sự kiện cộng đồng.
Dọc hai bờ sông, những công trình như Landmark 81, Vinhomes Central Park, khu Ba Son hay khu đô thị mới Thủ Thiêm tạo nên đường chân trời hiện đại, phản chiếu xuống mặt nước, góp phần định hình diện mạo của một đô thị đang vươn tầm quốc tế.
Sự chuyển mình của sông Sài Gòn cũng gắn liền với quá trình cải tạo các tuyến kênh nội đô, tiêu biểu là kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè. Từ dòng kênh ô nhiễm kéo dài nhiều năm, nơi đây đã trở thành hành lang xanh với hai tuyến đường Hoàng Sa và Trường Sa rợp bóng cây, kết nối trực tiếp với sông Sài Gòn và mở ra nhiều loại hình du lịch đường thủy, hoạt động thể thao cũng như không gian thư giãn cho người dân.
Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam
Không chỉ chỉnh trang cảnh quan, việc đầu tư đồng bộ hai bờ sông đang từng bước đưa sông Sài Gòn trở lại vị trí vốn có trong đời sống đô thị - vừa là dòng sông lịch sử, vừa là không gian công cộng, điểm nhấn kiến trúc và động lực phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh trong chặng đường mới. Khi những dự án ven sông hoàn thành, dòng sông sẽ không chỉ là chứng nhân của quá khứ mà còn trở thành biểu tượng cho một thành phố hiện đại, xanh và đáng sống./.
- Bài: Sơn Nghĩa - Ảnh: Nguyễn Luân, Sơn Nghĩa, Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam & Kim Cương, TTXVN
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/song-sai-gon-dong-chay-tuong-lai-cua-thanh-pho-ho-chi-minh-455033.html