Quảng Phú Cầu - nơi giữ hồn Tết Việt
Làng nghề Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Tp. Hà Nội) không chỉ làm ra sản phẩm hương thơm truyền thống phục vụ tín ngưỡng, đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên đán, mà còn gìn giữ một không gian văn hóa, nơi ký ức, niềm tin và nếp sống của người Việt được tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Những ngày giáp Tết Bính Ngọ, khi mùa Xuân đang khẽ gõ cửa từng làng quê Bắc Bộ, làng Quảng Phú Cầu bước vào thời khắc nhộn nhịp nhất trong năm. Vừa đặt chân tới làng, du khách đã cảm nhận được mùi thơm dịu nhẹ của trầm, quế, hồi lan tỏa trong không gian, thứ nguyên liệu tạo nên mùi hương thơm quen thuộc gắn liền với đời sống tâm linh của người Việt mỗi độ Tết đến, Xuân về. Ẩn sau làn hương ấy là hơi thở của một làng nghề làm tăm hương hơn 100 năm tuổi đang bền bỉ gìn giữ truyền thống và hòa nhịp cùng sự phát triển của công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Nghề làm hương ở Quảng Phú Cầu đã ăn sâu vào đời sống người dân qua nhiều thế hệ. Trước đây, mọi công đoạn làm tăm hương đều thủ công, đòi hỏi nhiều thời gian và công sức như từ vót tăm, nhuộm chân, se hương cho đến phơi khô... Nay các khâu sản xuất đã có máy móc nên năng suất tăng và giảm được phần nào sự vất vả của ngườ làm. Dẫu trải qua những đổi thay của thời cuộc, nghề hương vẫn là kế sinh nhai gắn bó với người dân nơi đây. Theo đại diện chính quyền xã, hiện nay có tới 70% số hộ trong làng tham gia sản xuất tăm hương, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng nghìn lao động.
Giữa không gian rộn ràng mùa Tết, câu chuyện của những người thợ làm tăm hương càng trở nên lắng đọng. Chị Mai - thợ làm tăm hương thế hệ thứ tư của làng - chia sẻ với niềm tự hào xen lẫn sự trăn trở: “Để có được một mẻ tăm hương hoàn hảo, người thợ vẫn phải dựa vào cái tâm và kinh nghiệm được truyền lại từ cha ông, đặc biệt là khâu chọn nguyên liệu như trầm, quế, hồi để giữ mùi thơm tự nhiên, an toàn. Máy móc hiện đại giúp giảm nhọc nhằn, tăng năng suất, sản phẩm đều và đẹp hơn nhưng ‘cái hồn’ của nghề vẫn nằm ở bàn tay và sự tinh tế của con người”.
Nhờ mạnh dạn đầu tư công nghệ, năng suất lao động tại Quảng Phú Cầu được nâng cao, thu nhập của người dân đạt mức ổn định. Sự thích nghi linh hoạt ấy cho thấy một làng nghề truyền thống không đứng ngoài dòng chảy của thời đại mà chủ động tìm cách đổi mới để tồn tại và phát triển.
Ảnh: Nguyễn Hữu Thông
Những năm gần đây, Quảng Phú Cầu còn gây ấn tượng mạnh với du khách bởi những không gian làng quê rực rỡ sắc màu. Không chỉ dừng lại ở chất lượng sản phẩm an toàn, làm từ thảo mộc tự nhiên, những con đường, góc sân phơi tăm hương của làng đã trở thành những “bức tranh” tuyệt đẹp. Những bó tăm hương đỏ tươi, vàng, xanh… được người dân khéo léo sắp đặt thành hình bản đồ Việt Nam chữ S, quốc kỳ hay các hình thù sinh động, tạo nên không gian vừa truyền thống, vừa hiện đại.
Ông Hùng, một nghệ nhân gắn bó lâu năm với nghề, hào hứng kể rằng, ngày trước, tăm hương chỉ phơi trắng đồng, còn nay sắc màu đã mang lại niềm vui mới cho chính người làm nghề. Du khách đến ngày càng đông, không chỉ để mua hương, chụp ảnh “check-in” mà còn để tìm hiểu quy trình sản xuất và trực tiếp trải nghiệm một vài công đoạn. Những điểm tham quan làng nghề được mở ra cũng chính là cách người dân Quảng Phú Cầu quảng bá tinh hoa nghề truyền thống bằng chính đời sống đương đại.
Sản phẩm hương Quảng Phú Cầu hiện được xuất khẩu sang Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia và Vương quốc Anh. Cùng với đó, du lịch làng nghề mang lại lợi ích kép cho địa phương, vừa phát triển kinh tế, vừa góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.
Giữa nhịp sống hiện đại, làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu đang trở thành một minh chứng sinh động cho việc bảo tồn giá trị truyền thống song hành cùng phát triển kinh tế. Việc Hà Nội đưa Quảng Phú Cầu vào danh sách các điểm du lịch làng nghề trọng điểm của Thủ đô không chỉ mở ra cơ hội mới cho địa phương mà còn góp phần giữ gìn ký ức Tết, ký ức Xuân trong đời sống người Việt./.
Bài và ảnh: Nguyễn Hữu Thông
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/quang-phu-cau-noi-giu-hon-tet-viet-428163.html