Nơi lưu giữ những kỷ vật thiêng liêng của cán bộ đi B
Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô Hà Nội, có một nơi lặng lẽ gìn giữ những ký ức đặc biệt của một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc, đó là Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, nơi hàng vạn hồ sơ và kỷ vật của cán bộ đi B (cán bộ từ miền Bắc bí mật vào miền Nam chiến đấu trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước) được bảo quản cẩn trọng qua nhiều năm, không chỉ với giá trị của những tài liệu lưu trữ quốc gia mà còn là những minh chứng sống động về sự cống hiến, hy sinh và tinh thần vì độc lập, thống nhất đất nước của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhiều cán bộ từ miền Bắc đã tình nguyện bí mật lên đường vào chiến trường miền Nam làm nhiệm vụ. Trước lúc lên đường, họ gửi lại các giấy tờ cá nhân, hồ sơ công tác và nhiều kỷ vật gắn bó với cuộc đời mình để cơ quan có thẩm quyền quản lý. Trải qua nhiều biến động của thời gian, những hồ sơ và kỷ vật ấy vẫn được lưu giữ nguyên vẹn, trở thành nguồn tư liệu có giá trị đặc biệt đối với công tác nghiên cứu lịch sử, xác minh thông tin và giải quyết các chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng.
Điều làm nên giá trị đặc biệt của khối tài liệu này không chỉ nằm ở những văn bản hành chính, mà còn ở những kỷ vật bình dị gắn với mỗi con người. Một tấm ảnh chân dung đã phai màu, một lá thư viết vội trước ngày lên đường, một cuốn sổ tay, một tấm giấy chứng nhận hay một món đồ dùng cá nhân đều chứa đựng những câu chuyện riêng về một thời chiến tranh gian khó. Mỗi hiện vật là một lát cắt ký ức, giúp thế hệ hôm nay hình dung rõ hơn về những con người đã sẵn sàng gác lại cuộc sống riêng để thực hiện nhiệm vụ của đất nước.
Để gìn giữ khối di sản tư liệu quý giá ấy, cán bộ Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III thực hiện nhiều công việc đòi hỏi sự cẩn trọng và chuyên môn cao, từ phân loại, chỉnh lý, bảo quản trong điều kiện phù hợp đến xây dựng cơ sở dữ liệu và số hóa tài liệu. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý và tra cứu giúp nâng cao hiệu quả khai thác tài liệu, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để các cá nhân và thân nhân cán bộ đi B tìm lại hồ sơ, kỷ vật của người thân sau nhiều năm xa cách.
Những năm gần đây, công tác tuyên truyền và kết nối thông tin được đẩy mạnh, góp phần đưa ngày càng nhiều hồ sơ, kỷ vật trở về với chủ nhân hoặc gia đình của họ. Mỗi lần trao trả thành công không đơn thuần là việc hoàn thành một thủ tục lưu trữ, mà còn là khoảnh khắc kết nối ký ức giữa quá khứ và hiện tại. Với nhiều gia đình, những kỷ vật được gìn giữ qua nhiều thập kỷ chính là dấu ấn quý giá của người thân, giúp họ hiểu thêm về chặng đường cống hiến của cha ông và lưu giữ những giá trị tinh thần không gì có thể thay thế.
Không chỉ thực hiện chức năng bảo quản tài liệu, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III còn thường xuyên tổ chức các hoạt động giới thiệu, trưng bày và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ, góp phần đưa những tư liệu quý đến gần hơn với công chúng. Thông qua các hoạt động này, nhiều câu chuyện lịch sử được tái hiện sinh động, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về sự hy sinh, cống hiến của các thế hệ đi trước cũng như vai trò của công tác lưu trữ trong việc gìn giữ ký ức quốc gia.
Trong bối cảnh cả nước hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) và triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, những hồ sơ và kỷ vật của cán bộ đi B được lưu giữ tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III càng có ý nghĩa đặc biệt. Đây không chỉ là những tư liệu lịch sử quý giá mà còn có thể trở thành nguồn thông tin quan trọng, góp phần hỗ trợ công tác xác minh, đối chiếu, tìm kiếm và kết nối các manh mối phục vụ hành trình đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi và gia đình.
Trong dòng chảy của thời gian, những hồ sơ và kỷ vật của cán bộ đi B vẫn lặng lẽ được bảo quản như những nhân chứng đặc biệt của lịch sử. Mỗi tập hồ sơ được gìn giữ cẩn thận, mỗi kỷ vật được trao lại đúng chủ nhân hay thân nhân đều góp phần nối dài mạch ký ức dân tộc, khẳng định giá trị của công tác lưu trữ trong việc bảo tồn di sản tư liệu và lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn". Đó cũng là hành trình âm thầm nhưng đầy ý nghĩa của những người làm công tác lưu trữ, những người đang ngày ngày gìn giữ ký ức để lịch sử tiếp tục được kể bằng những chứng tích chân thực và thiêng liêng nhất./.
- Bài, ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/noi-luu-giu-nhung-ky-vat-thieng-lieng-cua-can-bo-di-b-458932.html