Ngôi nhà sách di sản của nhà thơ “thần đồng” Trần Đăng Khoa
Trong nhiều năm lặng thầm, bền bỉ, hai anh em nhà thơ Trần Đăng Khoa - Trần Nhuận Minh đã xây dựng ngôi nhà di sản sách của gia đình tại làng Trực Trì, xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương nay là xã Trần Phú, TP Hải Phòng. Đây là “ngôi nhà Sách” đặc biệt, nơi gia đình nhà thơ tái hiện không gian xưa với quy mô của “bảo tàng văn học cá nhân”, trưng bày những kỷ vật lịch sử gắn bó với tuổi thơ cùng hành trình sáng tác của hai anh em. Ngôi nhà di sản sách thấm đẫm văn hoá làng quê nông thôn Bắc Bộ, là điểm đến để du khách ghé thăm trong các tour du lịch tại Hải Phòng.
Ngôi nhà cấp 4 bình dị của gia đình nhà thơ Trần Đăng Khoa toát lên sự bình yên, thanh bình, mộc mạc của làng quê nông thôn Việt Nam. Nơi này đặc biệt bởi đã xây dựng, mở rộng với quy mô như một thư viện sách của hai anh em nhà thơ, trong đó còn mang dấu ấn của ký ức gia đình, tinh thần hiếu học của dòng họ Trần ở Điền Trì, nơi những cuốn sách kể chuyện lịch sử, nơi lưu giữ những cảm xúc, bút tích của nhiều thế hệ nhà văn, nhà thơ Việt Nam ghé thăm tặng sách.
Hơn cả những trang sách và ký ức sống động, đến đây, điều để lại cảm xúc nhất với mỗi người là thấy mình như được trở về với tuổi thơ quê mình, nhà mình, khám phá di sản văn học của nhà thơ “thần đồng” Trần Đăng Khoa gắn bó với tình yêu quê hương đất nước và những câu chuyện từ trang sách bước ra cuộc sống đương đại hôm nay.
Ngôi nhà bài trí giản dị cùng với những đồ vật 70 năm về trước của gia đình nhà thơ. Đó là cái tủ sách gỗ đã đựng những trang viết, sách ngày đầu tiên hai anh em đến trường, là cái chõng che mà nhiều nhà văn, nhà thơ nổi tiếng của văn học Việt Nam đã đến thăm và ngồi uống nước đàm đạo thơ, là cái võng, cái giỏ ếch và cả những cái bát, cái tủ của một thời lịch sử đất nước chiến tranh, những bức ảnh quý về tuổi thơ của anh em nhà thơ và gia đình. Xúc động nhất là nhà thơ Trần Đăng Khoa vẫn giữ gìn và bảo tồn cái cối xay bột của gia đình. Bên cái cối xay này, mẹ nhà thơ đã vừa làm việc nhà vừa trông chăm đàn con trong những ngày chiến tranh bom đạn của miền Bắc (năm 1968). Đặc biệt, trong nhà còn giữ chiếc đòn gánh mà người mẹ tảo tần của nhà thơ dùng để gánh lúa. Chiếc đòn gánh thô sơ mà đầy chất thơ đã từng là biểu tượng gắn bó với cuộc đời của người nông dân Việt Nam trong canh tác nông nghiệp trồng lúa. Bài thơ nổi tiếng “Hạt gạo làng ta” của nhà thơ Trần Đăng Khoa được viết trong bối cảnh lịch sử đó.
Ảnh: Trần Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Những tác phẩm văn học đã làm nên huyền thoại và tên tuổi của nhà thơ Trần Đăng Khoa - Trần Nhuận Minh được lưu giữ và bày mộc mạc ở trong tủ, trên kệ hoặc trong mỗi góc phòng. Cuốn sách “Góc sân và khoảng trời” của nhà thơ Trần Đăng Khoa sau hơn 50 năm nhìn lại với 155 lần tái bản, dịch thuật ra 40 ngôn ngữ, nhiều bài thơ đưa vào giảng dạy trong chương trình giáo dục bậc tiểu học được đặt ngay ở bàn uống nước. Khi đến với ngôi nhà sách, bạn đọc có thể thấy được bối cảnh nơi nhà thơ sáng tác.Vẫn góc sân và khoảng trời ấy hôm nay, giàn trầu không xanh ngát lá, trong vườn rau ngót, rau lang đua nhau chồi mầm, cây xoài trĩu quả và những hàng cau lấp ló sau mái ngói là hình ảnh thanh bình của thôn quê ngày ấy và hôm nay.
"Du hành" vào ngôi nhà Sách của nhà thơ Trần Đăng Khoa, được nghe nhà thơ kể chuyện và các cuốn sách tâm tình về tình yêu quê hương đất nước của người cầm bút, khiến ai cũng có những khoảng lặng để chiêm nghiệm sâu sắc về bản thân cũng như hiểu hơn về sự nghiệp của nhà thơ Trần Đăng Khoa.
Tại ngôi nhà Sách di sản này, các em học sinh, giáo viên và người yêu văn học đều có thể ghé thăm để trải nghiệm và khám phá kho tàng sách của nhà thơ Trần Đăng Khoa, nhà thơ Trần Nhuận Minh. Với hai nhà thơ lão làng hôm nay, họ vẫn đang thầm lặng gieo hạt, nuôi dưỡng tình yêu văn học với các bạn trẻ Việt Nam. Nhà thơ Trần Đăng Khoa cho biết: Ông luôn rộng mở đón học sinh đến chơi nhà và cùng ông học chữ, đọc sách, làm thơ và học Văn. Các em hãy khám phá tình yêu văn học của mình từ tình yêu gia đình và những kỷ vật xung quanh mình, từ đó thấy yêu hơn sự trong sáng của tiếng Việt và văn học Việt Nam.
Cùng trong không gian ngôi nhà, có hai góc giường đặc biệt nhà thơ Trần Đăng Khoa dành để bày sách là các tác phẩm mà các nhà văn, nhà thơ Việt Nam tặng cho nhà thơ. Hai chiếc giường này là của kỷ niệm của gia đình mà ông nội và bố nhà thơ muốn các con mình giữ lại, giờ hai nhà thơ bày sách cũng thật đặc biệt để ai bước chân vào ngôi nhà đều có thể xem sách và đọc luôn tác phẩm một cách tự nhiên, giản dị.
Nhà thơ Bảo Ngọc (Phó Chủ tịch Hội đồng văn học Thiếu Nhi), bồi hồi cho biết: “Cuộc hẹn trở về thăm ngôi nhà Sách của nhà thơ Trần Đăng Khoa đã được “Bộ tứ” gồm: Tôi với Nhà thơ Trần Đăng Khoa, nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn, Nguyên Thứ trưởng (Bộ TT &TT) Nguyễn Minh Hồng lên lịch tận mấy năm trời. Thế nhưng phải đợi đến một ngày hè tháng 6, khi những cánh đồng mới gặt còn thơm mùi rơm rạ, những hạt thóc còn đang phơi vàng ươm trên sân nhà, cuộc hội ngộ mới thành. Có lẽ đấy cũng là một nhân duyên đặc biệt mà đất trời quê hương và ngôi nhà ký ức của “cậu bé thần đồng” đã dành cho chúng tôi.
“Ngôi nhà sách” đã tiếp nhận thêm nhiều cuốn sách quý của các nhà nghiên cứu, phê bình, các nhà thơ, nhà văn…để ai đến đây cũng có thể tìm thấy nhiều tư liệu quý. Những kỷ vật, những trang sách của nhà thơ Trần Nhuận Minh, Trần Đăng Khoa, cả những cuốn sách của văn học Việt Nam đã có mặt ở đây không chỉ làm nên linh hồn của ngôi nhà mà còn tiếp tục truyền đi sức sống, tiếp thêm năng lượng và nhiệt huyết cho những người sáng tác hôm nay…
Bài: Vân Trần - Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/ngoi-nha-sach-di-san-cua-nha-tho-than-dong-tran-dang-khoa-453246.html