Ký ức đô thị giao thoa trong không gian số
Tại Nhà triển lãm Nghệ thuật đương đại 158 Đồng Khởi (Thành phố Hồ Chí Minh), triển lãm "Những con mắt của thời gian" đang thu hút đông đảo công chúng bởi cách kể chuyện mới mẻ về lịch sử đô thị. Thông qua sự kết hợp giữa nhiếp ảnh, nghệ thuật sắp đặt và công nghệ số, triển lãm mang đến hành trình khám phá hơn một thế kỷ phát triển của Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh, nơi ký ức quá khứ và nhịp sống hiện đại cùng hòa quyện trong một không gian trải nghiệm.
Nhiếp ảnh từ lâu được xem là "chứng nhân" của thời gian. Tại đây, người xem lần theo từng dấu mốc lịch sử của thành phố qua hàng trăm bức ảnh quý. Không gian mở đầu đưa công chúng trở về Sài Gòn trước năm 1945 với những bức ảnh đen trắng ghi lại diện mạo đô thị và đời sống thường nhật. Nổi bật là bức chân dung một viên chức Nam Kỳ do nhiếp ảnh gia Pun Lun thực hiện năm 1860 cùng những hình ảnh đại lộ Bonnard (nay là đường Lê Lợi), chợ búa, phố xá và nếp sinh hoạt của cư dân Sài Gòn đầu thế kỷ XX. Những khuôn hình cũ không chỉ lưu giữ hình ảnh một đô thị thanh lịch mà còn phản chiếu nhịp sống của một giai đoạn lịch sử đã lùi xa.
Không gian tiếp theo tái hiện giai đoạn 1945 – 1975 với nhiều tác phẩm ghi dấu những năm tháng chiến tranh. Qua ống kính của các phóng viên chiến trường, từng khoảnh khắc lịch sử được lưu giữ chân thực, phản ánh ý chí kiên cường và khát vọng độc lập của dân tộc. Hệ thống trình chiếu ánh sáng hiện đại giúp những bức ảnh tư liệu trở nên sống động, tạo nên sự kết nối cảm xúc giữa người xem với quá khứ.
Sau năm 1975, nhiếp ảnh chuyển sang phản ánh công cuộc khôi phục và phát triển đất nước. Những tác phẩm ghi lại lao động sản xuất, xây dựng đô thị, giáo dục và đời sống của người dân cho thấy sức sống mới của Thành phố Hồ Chí Minh sau ngày thống nhất. Bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập, nhiếp ảnh thành phố ngày càng đa dạng về đề tài, phong phú về ngôn ngữ nghệ thuật và khẳng định vai trò của một loại hình sáng tạo giàu sức biểu đạt.
Điểm nhấn của triển lãm nằm ở không gian ứng dụng công nghệ số. Những khối đèn lồng được thiết kế như các "Rubik ký ức" đan xen hình ảnh di sản với nhịp sống đương đại, tạo nên hiệu ứng thị giác độc đáo. Ở khu vực trung tâm, công nghệ Hologram tái hiện các dòng máy ảnh cổ dưới dạng hình ảnh 3D, giúp công chúng, đặc biệt là giới trẻ, có cơ hội tiếp cận những hiện vật lịch sử bằng phương thức trực quan và sinh động. Cùng với đó, hệ thống màn hình LED, trình chiếu 3D Mapping và các hiệu ứng đa phương tiện mang đến góc nhìn mới về một Thành phố Hồ Chí Minh năng động, hiện đại nhưng vẫn gìn giữ chiều sâu văn hóa.
Xuống tầng hầm triển lãm, người xem bước vào không gian trải nghiệm đa giác quan với công nghệ thực tế ảo (VR) và khu vực chụp ảnh tương tác mang tên "Cây di sản". Tại đây, công chúng không chỉ quan sát hiện vật mà còn trực tiếp tương tác với các lớp dữ liệu số, qua đó cảm nhận rõ hơn sự tiếp nối giữa truyền thống và hiện đại trong dòng chảy phát triển của đô thị.
Với cách tiếp cận sáng tạo, triển lãm "Những con mắt của thời gian" không chỉ giới thiệu kho tàng di sản nhiếp ảnh mà còn mở ra phương thức mới trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa. Bằng sự kết hợp hài hòa giữa ký ức và công nghệ, không gian nghệ thuật nơi đây góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, đồng thời lan tỏa hình ảnh một Thành phố Hồ Chí Minh năng động, hội nhập nhưng luôn trân trọng những giá trị được bồi đắp qua thời gian./.
Thực hiện: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/ky-uc-do-thi-giao-thoa-trong-khong-gian-so-458277.html