Khi nhân tài được xác định là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia
Ngày 15/10/2026, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Kết luận số 105-KL/TW Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Sự ra đời của Kết luận số 105-KL/TW đánh dấu một bước ngoặt chiến lược quan trọng trong tư duy phát triển của Đảng, xác lập góc nhìn hoàn toàn mới về vị thế của nhân tài trong cấu trúc năng lực tự chủ quốc gia.
Nhìn vào bối cảnh toàn cầu hiện nay, cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia đã vượt qua phạm vi tài nguyên thiên nhiên hay quy mô vốn đầu tư thuần túy để trở thành cuộc đua khốc liệt về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ con người.
Nhìn lại thực tiễn công tác nhân tài thời gian qua, bên cạnh những kết quả tích cực, Đảng ta đã thẳng thắn nhận diện nhiều hạn chế mang tính điểm nghẽn: nhận thức về nhân tài chưa đầy đủ, tư duy quản lý còn nặng về thủ tục hành chính; chính sách phân tán, thiếu đồng bộ; thiếu sự liên thông nhân tài giữa khu vực công và khu vực tư, giữa trong nước và ngoài nước; môi trường, chính sách đãi ngộ chưa thực sự hấp dẫn; thiếu hụt các cơ chế trọng dụng tương xứng sau khi tuyển dụng.
Chính trong thời điểm then chốt này, Kết luận số 105-KL/TW xuất hiện như một yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi phải tạo ra cuộc cách mạng trong nhận thức và phương thức quản trị. Theo đó, nhân tài không còn được nhìn nhận đơn thuần là nguồn lực phát triển chung mà được nâng tầm thành "nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia, giữ vai trò quan trọng dẫn dắt phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và tự chủ chiến lược của đất nước".
Điểm đột phá nhất trong Kết luận số 105-KL/TW chính là việc định nghĩa lại khái niệm nhân tài một cách thực chất, tiệm cận với các tiêu chuẩn tiên tiến của thế giới. Đảng khẳng định nhân tài là người có phẩm chất, tố chất, năng lực nổi trội, tư duy sáng tạo, có sản phẩm và đóng góp đột phá mang lại giá trị tích cực cho xã hội. Quan trọng hơn cả, văn kiện kiên quyết xóa bỏ tư duy cào bằng khi nhấn mạnh nguyên tắc không đồng nhất nhân tài với người có bằng cấp cao, học hàm, học vị, chức vụ quản lý hay thâm niên công tác. Thước đo duy nhất để nhận diện và tôn vinh nhân tài chính là sản phẩm cụ thể, năng lực thực tế, uy tín nghề nghiệp và giá trị cống hiến thực tiễn. Sự thay đổi này chuyển dịch toàn bộ hệ thống từ việc "quản lý con người theo tổ chức và biên chế" sang "quản trị và phát triển nhân tài lấy giá trị cống hiến làm trung tâm". Khâu trọng dụng được xác định là mắt xích then chốt, đòi hỏi việc bố trí phải đúng sở trường, đi đôi với việc giao nhiệm vụ lớn, trao quyền tự chủ thực chất, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và bảo đảm đầy đủ điều kiện làm việc cho người giỏi.
Từ nền tảng nhận thức mới, chiến lược thu hút và trọng dụng nhân tài của Việt Nam trong tương lai được khắc họa bằng những tầm nhìn và mục tiêu hết sức cụ thể. Đến năm 2030, đất nước đặt mục tiêu hoàn thiện thể chế đồng bộ, vận hành hệ thống đặt hàng các nhiệm vụ chiến lược và phấn đấu thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia gắn liền với từng chương trình, dự án cụ thể trong các lĩnh vực tiên phong như khoa học cơ bản, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, lượng tử, khoa học dữ liệu và các công nghệ mới. Đi kèm với đó là việc vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhân tài, hình thành mạng lưới chuyên gia kết nối khu vực công - tư, phấn đấu đưa Việt Nam vươn lên thuộc nhóm 3 quốc gia đứng đầu Đông Nam Á về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu. Hướng tới mốc 2045, Việt Nam quyết tâm làm chủ các công nghệ lõi, thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu thế giới về năng lực cạnh tranh nhân tài, trở thành điểm đến hấp dẫn của tri thức toàn cầu.
Để đưa các định hướng trên đi vào cuộc sống, mô hình tổ chức thực hiện chiến lược nhân tài sẽ được vận hành dựa trên cơ chế lãnh đạo thống nhất, toàn diện của Đảng và vai trò kiến tạo thể chế của Nhà nước. Toàn bộ công tác nhân tài ở tầm quốc gia sẽ được điều phối tập trung, xóa bỏ hoàn toàn tình trạng phân tán, cục bộ, khép kín, tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc "một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm đến cùng", trong đó người đứng đầu cấp ủy, cơ quan phải trực tiếp chịu trách nhiệm về kết quả phát hiện và trọng dụng nhân tài. Đồng thời, chiến lược mới phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, lấy nhân tài trong nước làm nền tảng chiến lược lâu dài, đồng thời chủ động mở rộng vòng tay kết nối nguồn lực trí tuệ của kiều bào ở nước ngoài và các chuyên gia quốc tế. Sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, các viện nghiên cứu và trường đại học sẽ tạo thành một "Hệ sinh thái nhân tài quốc gia" mở và linh hoạt.
Có thể khẳng định, Kết luận số 105-KL/TW không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Trung ương Đảng mà còn mang ý nghĩa mở đường, khơi thông điểm nghẽn về thể chế để tạo ra xung lực mới cho sự phát triển. Khi nhân tài được đặt vào đúng vị thế dẫn dắt, được tin tưởng, trao quyền và bảo vệ trong một môi trường sáng tạo đích thực, tiềm lực quốc gia sẽ được nhân lên gấp bội, tạo đà cho Việt Nam bứt phá phát triển nhanh, bền vững và tự tin bước vào kỷ nguyên mới./.
- Bài: Thanh Hòa - Ảnh: TTXVN
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/khi-nhan-tai-duoc-xac-dinh-la-nguon-luc-chien-luoc-dac-biet-cua-quoc-gia-473076.html