Khám phá những đồng tiền gắn liền với lịch sử dân tộc
Trong không gian trưng bày tại Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 (số 08 Võ Văn Kiệt, thành phồ Hồ Chí Minh), triển lãm “Đồng tiền Việt Nam - Hành trình theo dòng chảy lịch sử dân tộc” mang đến cho công chúng một cách tiếp cận lịch sử gần gũi: nhìn lại quá khứ qua những đồng tiền - vật quen thuộc trong đời sống hằng ngày.
Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Không cần nhiều thuyết minh, những tờ giấy bạc đã nhuốm màu thời gian đủ sức giữ chân người xem. Từ nét in, chất liệu đến các yếu tố bảo an, mỗi chi tiết đều phản ánh bối cảnh kinh tế - xã hội của từng giai đoạn lịch sử.
Ngày 6/5/1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 15/SL thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam, đánh dấu bước chuyển từ cơ chế tiền tệ quốc khố sang cơ chế tín dụng ngân hàng. Đồng tiền tài chính được thay thế bằng giấy bạc ngân hàng, do Ngân hàng Quốc gia Việt Nam phát hành và quản lý lưu thông.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, đất nước tạm thời chia cắt, tồn tại hai hệ thống tiền tệ song song. Ở miền Bắc, đồng tiền phục vụ công cuộc xây dựng và kháng chiến. Trong khi đó, tại miền Nam, chính quyền Sài Gòn phát hành đồng tiền riêng, phục vụ bộ máy quản lý và chiến tranh.
Đến năm 1959, trước yêu cầu phát triển kinh tế, Nhà nước thực hiện phát hành tiền mới và thu đổi tiền cũ theo tỷ lệ 1 đồng mới đổi 1.000 đồng cũ, nhằm phù hợp với bối cảnh mới.
Sau ngày giải phóng miền Nam, để thống nhất thị trường tiền tệ, ngày 22/9/1975, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tổ chức đổi tiền trên toàn miền Nam, đưa đồng tiền mới vào lưu thông với tỷ lệ 1 đồng mới đổi 500 đồng cũ.
Từ năm 1976, hệ thống ngân hàng hai miền được hợp nhất. Đến ngày 25/4/1978, việc phát hành tiền mới và thu đổi tiền cũ trên phạm vi cả nước đã hoàn tất quá trình thống nhất tiền tệ.
Năm 1985, Nhà nước tiếp tục thực hiện đổi tiền theo tỷ lệ 10 đồng cũ đổi 1 đồng mới, trong khuôn khổ chương trình điều chỉnh giá - lương - tiền nhằm ổn định kinh tế và sức mua của đồng tiền.
Từ năm 2003, hệ thống tiền polymer và kim loại được đưa vào lưu thông, dần thay thế tiền giấy cotton. Với công nghệ in hiện đại, tiền polymer có độ bền cao, tích hợp nhiều yếu tố bảo an, góp phần nâng cao khả năng chống giả.
Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Triển lãm được sắp xếp theo trục thời gian, dẫn dắt người xem qua các giai đoạn lịch sử. Từ tiền Đông Dương thời thuộc địa, “giấy bạc Cụ Hồ” thời kháng chiến đến các loại tiền, tem phiếu thời bao cấp… mỗi hiện vật đều phản ánh một lát cắt của đời sống kinh tế - xã hội.
Tại khu trưng bày tiền kháng chiến, nhiều người dừng lại khá lâu. Chị Trần Thu Trang chia sẻ: “Nhìn những tờ tiền này, tôi có cảm giác như chạm vào lịch sử, thấy trân trọng hơn hiện tại”.
Ở khu vực giới thiệu kỹ thuật in tiền và nhận diện tiền thật - giả, nhiều bạn trẻ tỏ ra thích thú khi trực tiếp quan sát các yếu tố bảo an. Những chi tiết tưởng chừng nhỏ bé trên tờ tiền lại mang chức năng quan trọng trong việc bảo vệ giá trị đồng tiền.
Khu trưng bày thời bao cấp cũng thu hút đông đảo người xem ở nhiều thế hệ. Những tờ tem phiếu, tín phiếu không chỉ là hiện vật mà còn gợi lại ký ức về một giai đoạn đặc biệt, khi việc phân phối hàng hóa gắn liền với từng đơn vị tiền tệ.
Bên cạnh trưng bày truyền thống, triển lãm còn kết hợp các hình thức tương tác, giúp người xem tìm hiểu quy trình in tiền và các yếu tố bảo mật. Nhờ đó, nội dung lịch sử trở nên trực quan, dễ tiếp cận hơn, đặc biệt với người trẻ.
Với hơn 1.500 hiện vật, triển lãm khắc họa rõ nét sự thay đổi của đồng tiền Việt Nam qua nhiều thời kỳ, đồng thời phản ánh những chuyển biến của nền kinh tế - xã hội. Không chỉ là phương tiện trao đổi, đồng tiền còn là “nhân chứng” ghi lại hành trình phát triển của đất nước.
Từ những tờ “giấy bạc Cụ Hồ” giản dị đến tiền polymer hiện đại, đồng tiền Việt Nam thể hiện tinh thần tự chủ, tự lực, tự cường - những giá trị xuyên suốt trong lịch sử dân tộc./.
Bài và ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/kham-pha-nhung-dong-tien-gan-lien-voi-lich-su-dan-toc-442338.html