Hợp tác Việt Nam - Nhật Bản: Từ kết nối đến đồng kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Ngày 13/8/2026, tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) Hòa Lạc, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội, Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản với chủ đề “Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương: Từ nền tảng công nghệ chiến lược đến hợp tác thực chất doanh nghiệp, viện trường” đã mở ra không gian kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, công ty khởi nghiệp (startup), nhà đầu tư, trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức quốc tế của hai nước. Diễn đàn nằm trong khuôn khổ Dự án “Nâng cao năng lực hỗ trợ đổi mới sáng tạo của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia”, do Chính phủ Nhật Bản tài trợ, UNDP phối hợp với NIC triển khai.
Đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm đến thị trường
Một trong những điểm nhấn của Diễn đàn là sự tham gia của các công ty khởi nghiệp Việt Nam và Nhật Bản đang tìm kiếm cơ hội hợp tác, đầu tư và mở rộng thị trường.
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Thông qua chương trình NIC Scale X, 10 startup được lựa chọn từ 140 doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam và Nhật Bản đã trải qua chương trình tăng tốc kéo dài 13 tuần. Hoạt động trong các lĩnh vực như y tế, năng lượng sạch, công nghệ nông nghiệp, sản xuất thông minh và Internet vạn vật (IoT), các công ty khởi nghiệp có cơ hội kết nối với doanh nghiệp, chuyên gia, nhà đầu tư và các đối tác quốc tế. Tại Diễn đàn, các doanh nghiệp trực tiếp giới thiệu công nghệ và mô hình kinh doanh trước các chuyên gia, nhà đầu tư và đối tác tiềm năng.
Anh P.J Chou, Sáng lập viên Công ty ESA (Nhật Bản), mang đến giới thiệu tại diễn đàn những giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường. Theo anh, Diễn đàn là cơ hội để doanh nghiệp mở rộng kết nối, tìm hiểu thị trường Việt Nam và hướng tới khả năng đầu tư, phát triển tại Việt Nam trong những năm tới.
Trong khi đó, anh Takashi Kondo, Giám đốc Tài chính Công ty Enell (Nhật Bản), giới thiệu mô hình cho thuê máy lọc nước thân thiện với môi trường. Theo anh, công nghệ cung cấp nước hydro và mô hình cho thuê máy lọc nước đang phát triển tại Nhật Bản, đồng thời doanh nghiệp mong muốn tìm kiếm cơ hội đưa sản phẩm đến thị trường Việt Nam.
Không chỉ các startup Nhật Bản, những doanh nghiệp Việt Nam như SShoes PTE, phát triển robot hỗ trợ nông nghiệp, hay Vox Cool, cung cấp giải pháp tối ưu hóa sử dụng năng lượng, giảm chi phí và phát thải carbon, cũng giới thiệu công nghệ tới các nhà đầu tư và đối tác quốc tế.
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Những cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa các công ty khởi nghiệp cho thấy một hướng đi mới trong hợp tác đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản, không chỉ kết nối doanh nghiệp mà còn đưa công nghệ vào môi trường thực tế để thử nghiệm, hoàn thiện và từng bước mở rộng thị trường.
Một điểm nhấn quan trọng tại Diễn đàn là việc công bố thành lập Nhóm công tác phát triển nguồn nhân lực bán dẫn Việt Nam - Nhật Bản, hướng tới kết nối nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp với năng lực đào tạo và nghiên cứu của các trường đại học.
Nhóm công tác sẽ tập trung làm rõ khoảng cách cung - cầu nhân lực trong ngành bán dẫn, thúc đẩy các chương trình đào tạo, phát triển và kết nối nhân tài giữa hai nước. Đây được kỳ vọng là nền tảng để Việt Nam và Nhật Bản mở rộng hợp tác về nguồn nhân lực chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn.
Khu Công nghệ cao Hòa Lạc - không gian đồng kiến tạo đổi mới sáng tạo Việt Nam- Nhật Bản
Trong gần ba thập kỷ phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Nhật Bản đã đồng hành cùng Việt Nam qua nhiều dấu mốc, từ quy hoạch, xây dựng hạ tầng đến hợp tác khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, nghiên cứu và phát triển doanh nghiệp.
Ông Hoàng Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) cho rằng, nếu giai đoạn đầu “Nhật Bản đồng hành cùng Việt Nam xây dựng nền móng cho Khu Công nghệ cao Hòa Lạc”, thì giai đoạn hiện nay hướng tới mục tiêu “Việt Nam và Nhật Bản cùng kiến tạo tại Hòa Lạc một hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có tầm vóc khu vực”.
Trong hệ sinh thái đó, công nghệ Nhật Bản có thể kết hợp với nguồn nhân lực Việt Nam; doanh nghiệp hai nước cùng tham gia chuỗi giá trị; viện nghiên cứu và trường đại học phối hợp triển khai hoạt động nghiên cứu, phát triển; còn những công nghệ được nghiên cứu, thử nghiệm tại Hòa Lạc có thể hướng tới thị trường Việt Nam, Nhật Bản và ASEAN.
Từ góc nhìn quốc tế, bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam, nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò trung tâm trong quá trình phát triển của Việt Nam.
Theo bà, một trung tâm đổi mới sáng tạo chỉ thực sự mạnh khi tại đó các ý tưởng được phát triển, quan hệ đối tác được hình thành và doanh nhân, nhà nghiên cứu có thể sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Bà khuyến khích công ty khởi nghiệp, nhà nghiên cứu, nhà đầu tư, trường đại học và doanh nghiệp hai nước tận dụng cơ hội hợp tác để thử nghiệm, kiểm chứng công nghệ, tìm kiếm đối tác và biến những ý tưởng tiềm năng thành các giải pháp tạo ra giá trị kinh tế, xã hội và môi trường.
Từ phía Nhật Bản, ông Ishikawa Isamu, Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, nhấn mạnh nền tảng hợp tác lâu dài giữa hai nước trong phát triển Hòa Lạc. Từ việc JICA tham gia xây dựng quy hoạch tổng thể Khu Công nghệ cao Hòa Lạc gần 30 năm trước đến những bước phát triển mới của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiện nay, hợp tác Việt Nam - Nhật Bản đang mở ra những không gian mới.
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Ông cho rằng chủ đề của Diễn đàn đặc biệt phù hợp trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời khẳng định Chính phủ Nhật Bản sẽ tiếp tục triển khai các chương trình hợp tác cụ thể, trong đó có dự án nâng cao năng lực hỗ trợ đổi mới sáng tạo của NIC.
Cùng với đó, NIC đang từng bước hình thành Không gian Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản (Viet Nam - Japan Innovation Hub) tại Hòa Lạc. Không gian được định hướng trở thành nền tảng hợp tác công nghệ, nơi doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học hai nước có thể cùng nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và kết nối đầu tư.
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Từ những định hướng được đưa ra tại Diễn đàn, Khu công nghệ cao Hòa Lạc không chỉ được kỳ vọng là nơi tập trung các nguồn lực khoa học - công nghệ, mà còn trở thành không gian thử nghiệm và đồng sáng tạo, nơi công nghệ được kiểm chứng trong thực tế trước khi thương mại hóa và nhân rộng.
Phát biểu tại Diễn đàn, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh yêu cầu hợp tác Việt Nam- Nhật Bản chuyển các kết nối thành hành động, các ý tưởng thành dự án và các dự án có tiềm năng thành những kết quả cụ thể về công nghệ, đầu tư, nhân lực và thị trường. Đó cũng là thông điệp xuyên suốt của Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản: từ “kết nối” đến “đồng kiến tạo”, từ đối thoại đến hành động, từ ý tưởng đến dự án và từ công nghệ đến thị trường.
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Từ những cuộc gặp gỡ giữa các công ty khởi nghiệp đến hợp tác đào tạo nhân lực bán dẫn, từ phòng thí nghiệm đến môi trường thử nghiệm và từ công nghệ đến cơ hội kinh doanh, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đang được đặt vào một vị trí mới trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản, không chỉ là một khu công nghệ cao, mà hướng tới trở thành một mắt xích của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi tri thức, công nghệ, vốn và nguồn nhân lực được kết nối để tạo ra những giá trị mới cho doanh nghiệp và xã hội./.
Bài: Bích Vân, Nguyễn Tươi - Ảnh: Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/hop-tac-viet-nam-nhat-ban-tu-ket-noi-den-dong-kien-tao-he-sinh-thai-doi-moi-sang-tao-462368.html