Hội An - Bản giao hưởng đa sắc giữa lòng di sản
Nhắc tới Hội An người ta không thể không nói đến một di sản thế giới nổi tiếng với những dãy phố cổ mái ngói rêu phong, tường vàng óng ả soi mình lộng lẫy bên dòng sông Hoài thơ mộng. Nhưng điều thú vị làm nên sức sống mãnh liệt của di sản này không phải ai cũng biết, đó là sự giao hòa, đan xen đầy tinh tế của nhiều tầng văn hóa, đặc biệt là văn hóa Việt, Nhật, Hoa, tạo nên một bức tranh đa sắc màu về đời sống, phong tục, tập quán, tín ngưỡng, kiến trúc… ngay trong lòng di sản.
Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam
Hội An xưa từng là một thương cảng sầm uất, điểm đến mơ ước của những đoàn tàu buôn từ Nhật Bản, Trung Quốc và các nước phương Tây. Nhờ vị trí đắc địa ở cửa sông ven biển, nơi đây đã sớm hình thành nên một "con đường tơ lụa và gốm sứ" trên biển. Sự sung túc của phố Hội thời bấy giờ không chỉ tính bằng bạc vàng, hàng hóa mà còn bằng sự hình thành của một cộng đồng dân cư đa quốc tịch, đa văn hóa.
Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam
Kiến trúc Hội An chính là cuốn biên niên sử sống động nhất ghi lại thời kỳ hoàng kim này. Bước chân vào khu phố cổ, ta như lạc vào một bảo tàng ngoài trời, nơi những ngôi nhà hình ống đặc trưng kết hợp hài hòa giữa bộ khung gỗ truyền thống Việt Nam với các họa tiết trang trí tinh xảo của Trung Hoa và sự thanh tao, tối giản của Nhật Bản. Chùa Cầu - biểu tượng bất diệt của di sản này - là minh chứng rõ nét nhất cho sự gắn kết tâm linh và văn hóa giữa hai dân tộc Việt - Nhật qua hàng thế kỷ.
Sức sống của Hội An không nằm ở những bức tường vôi vàng tĩnh lặng, mà cuộn chảy trong từng nhịp sinh hoạt, trong phong tục và tín ngưỡng của người dân. Sự giao thoa văn hóa ở đây không phải là một phép cộng đơn thuần, mà là một sự hòa quyện sâu sắc, tạo nên bản sắc "Hội An" độc nhất vô nhị.
Sự giao thoa văn hóa ấy thể hiệm đậm nét trong việc người Hội An thờ phụng đa dạng, từ các vị thần linh bản địa đến các vị thánh nhân trong văn hóa Hoa kiều. Những hội quán như Phúc Kiến, Quảng Đông không chỉ là nơi hội họp của riêng cộng đồng người Hoa mà còn là không gian văn hóa tâm linh chung của cả cộng đồng. Đêm rằm phố cổ với lễ hội hoa đăng đã trở thành một "đặc sản" tinh thần, nơi ánh sáng của đèn lồng lấn át ánh điện, đưa con người trở về với sự hoài cổ và an yên.
Sức sống của Hội An không nằm ở những bức tường vôi vàng tĩnh lặng, mà cuộn chảy trong từng nhịp sinh hoạt, trong phong tục và tín ngưỡng của người dân. Sự giao thoa văn hóa ở đây không phải là một phép cộng đơn thuần, mà là một sự hòa quyện sâu sắc, tạo nên bản sắc "Hội An" độc nhất vô nhị.
Hay như ẩm thực, một bát cao lầu có sợi mì giống Udon của Nhật, miếng thịt xá xíu mềm mại kiểu Hoa nhưng lại được ăn kèm rau sống Trà Quế đậm chất Việt chính là hình ảnh thu nhỏ của sự hòa quyện văn hóa trên đầu lưỡi.
Điều làm nên giá trị đặc biệt khiến UNESCO vinh danh Hội An chính là tính chất "di sản sống". Ở nhiều nơi trên thế giới, khu phố cổ thường trở thành những bảo tàng kiến trúc khô cứng phục vụ du lịch, nhưng Hội An thì khác. Người dân vẫn sống trong những ngôi nhà cổ, vẫn duy trì thói quen đi lễ chùa, vẫn truyền nhau những làn điệu bài chòi mỗi khi đêm xuống.
Trải qua hơn 4 thế kỉ tồn tại và phát triển, Hội An không chọn cách đóng cửa để bảo tồn, mà chọn cách mở lòng với thế giới như cách mà nó đã mở lòng trở thành một thương cảng quốc tế để đón nhận và dung hòa những nét đẹp văn hóa đến từ Nhật Bản, Trung Hoa và nhiều nước trên thế giới nhằm tạo nên một không gian văn hóa thống nhất trong đa dạng.
Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam
Đến với Hội An hôm nay, du khách không chỉ đến với một địa danh trên bản đồ du lịch, mà đến với một thực thể văn hóa đang sống để học cách trân trọng những giá trị bền vững, học cách nhìn thấy sự hòa hợp giữa các dân tộc trong sự khác biệt. Hội An chính là nhịp cầu nối liền quá khứ với hiện tại, nối liền Việt Nam với thế giới./.
Bài: Thanh Hòa - Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam & Tư liệu
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/hoi-an-ban-giao-huong-da-sac-giua-long-di-san-446020.html