Chiến dịch 500 ngày đêm thiêng liêng vì nghĩa lớn
Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi danh tính được xác minh, mỗi dòng thông tin về người đã khuất được làm sáng tỏ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm" không chỉ là kết quả của một hành trình tìm kiếm, xác minh mà đó là sứ mệnh thiêng liêng, là lương tri, nguyện vọng của mỗi người Việt Nam nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ, những người đã ngã xuống vì hòa bình, độc lập, tự do của Tổ quốc.
Gần 1,2 triệu người con ưu tú của dân tộc đã ngã xuống trong cuộc chiến đấu giành tự do, độc lập và thống nhất đất nước. Có người được tìm thấy nhưng cũng còn nhiều người vẫn đang nằm lại đâu đó trên các chiến trường xưa. Vì vậy, ngay sau khi chấm dứt chiến tranh, Đảng, Nhà nước và Quân đội đã quan tâm ngay đến việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ để sớm đưa các anh về với quê hương đất mẹ. Chính nhờ những cuộc tìm kiếm âm thầm, lặng lẽ, kiên trì, kéo dài nhiều năm với lòng quyết tâm và tinh thần trách nhiệm vì nghĩa lớn ấy mà chúng ta đã tìm kiếm, quy tập được hơn 900 nghìn hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, hiện vẫn còn hơn 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm kiếm, quy tập và gần 300.000 ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, khiến cho hàng trăm nghìn gia đình cho đến nay vẫn chưa có được thông tin về người thân của mình dù thời gian trôi qua đã lâu.
Thời gian càng trôi qua, độ khó của công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ càng tăng lên gấp bội. Những nhân chứng lịch sử năm xưa giờ đây phần lớn đều đã ở tuổi xưa nay hiếm, trí nhớ phai nhạt theo thời gian. Địa hình chiến trường xưa nay đã thay đổi nhiều do tốc độ đô thị hóa và tác động của thiên tai, sạt lở. Mỗi một cơn mưa rừng, mỗi một mùa lũ đi qua lại cuốn đi những dấu tích mong manh cuối cùng về nơi yên nghỉ của những người nằm xuống.
Trước yêu cầu cấp thiết đó, Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/03/2026 đến ngày 27/07/2027 nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, nhân lực, vật lực, và đặc biệt là triển khai các thành tựu về khoa học, công nghệ để tập trung đẩy mạnh việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các liệt sĩ chưa xác định được thông tin.
Phát biểu tại chuyến thăm, động viên các lực lượng đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, Tp. Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhấn mạnh rằng: “Đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam, tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước Nhân dân; là lương tri, nguyện vọng của mỗi người Việt Nam. Nhân dân ta, Đảng ta không bao giờ quên những người đã hy sinh vì đất nước, vì dân tộc, đó là đạo lý và truyền thống văn hóa Việt Nam.”.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, mỗi bộ hài cốt liệt sĩ được tìm thấy hôm nay không chỉ là một kết quả của công tác chuyên môn, mà còn là sự trở về của một người con với Tổ quốc, với gia đình; là sự trở về của một phần lịch sử; là sự khẳng định đạo lý "uống nước nhớ nguồn", "đền ơn đáp nghĩa" thiêng liêng của dân tộc Việt Nam.
Vì vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, khẳng định: “Trước anh linh các anh hùng liệt sĩ, chúng tôi nguyện làm hết sức mình để hoàn thành sứ mệnh cao cả này bằng tất cả trách nhiệm, trí tuệ và tình cảm sâu nặng nhất.”.
Để thực hiện nhiệm vụ "Chiến dịch 500 ngày đêm", 32 đội tìm kiếm với tổng quân số hơn 1.500 người đã được thành lập; trong đó có 13 đội hoạt động trong nước, 19 đội hoạt động tại nước bạn Lào và Campuchia. Những người lính của các đội tìm kiếm đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, băng rừng, vượt suối, cơm vắt, ngủ rừng, rà phá hơn 8.400ha trên tổng số gần 23.000ha đất đai còn vướng bom mìn để mở từng lối đi, dọn từng khoảnh đất, đào từng hốc núi, lật từng gốc cây mong tìm được một phần thi thể của các anh còn lại sau bao năm tháng để đưa về quê hương.
Sau hơn 4 tháng triển khai Chiến dịch, tính đến ngày 25/7, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.488 hài cốt liệt sĩ, trong đó 466 hài cốt ở trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia. Cùng với đó, đã phát hiện 7 mộ liệt sĩ tập thể, gồm 5 mộ tại Tuyên Quang với 23 hài cốt liệt sĩ và tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, Tp. Hồ Chí Minh, phát hiện 103 hài cốt liệt sĩ cùng 2 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể.
Trong quá trình tìm kiếm, nhờ vào việc nghiên cứu, tham khảo nhiều nguồn tư liệu trong nước và quốc tế; ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại; kết hợp giữa tư liệu lịch sử, lời kể nhân chứng và khảo sát thực địa nên các lực lượng chức năng đã phát hiện ra nhiều khu mộ liệt sĩ tập thể có quy mô lớn.
Tại tỉnh Tuyên Quang, các lực lượng tìm kiếm phát hiện ra 5 mộ liệt sĩ tập thể với khoảng 23 hài cốt liệt sĩ. Đặc biệt, tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng (Tp. Hồ Chí Minh), nơi trước đó được cho là có khu mộ tập thể lớn liên quan đến sự hi sinh anh dũng của nhiều người trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập được 100 bộ hài cốt liệt sĩ riêng lẻ, 2 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể, cùng với 32 di vật các loại. Những kết quả này đã mở ra hướng đi mới trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Ở khâu xác định danh tính liệt sĩ, theo các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam luôn được đánh giá là một trong những nhiệm vụ giám định ADN khó nhất thế giới. Bởi sau 50 - 70 năm chôn cất trong điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, phần lớn hài cốt đều đã phân hủy nặng, ADN bị đứt gãy nghiêm trọng, khiến việc phân tích bằng các phương pháp truyền thống gặp rất nhiều hạn chế. Vì vậy, chúng ta đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp khoa học, công nghệ tiên tiến, trong đó có phương pháp giám định gen thế hệ mới nhằm phục vụ công tác phân tích, giám định để có thể xác định chính xác, nhanh và nhiều hơn nữa những trường hợp đang cần phải xác minh.
Để phục vụ cho công tác này, đến nay lực lượng chức năng đã hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt đối với hơn 66.000 phần mộ chưa xác định được thông tin; đồng thời tiếp nhận, lưu trữ hơn 15.000 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương để phục vụ công tác giám định ADN. Song song với đó, hơn 93.000 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ cũng đã được thu thập, trong đó có hơn 53.000 mẫu đã được phân tích thành công và đồng bộ vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia để phục vụ công tác đối sánh tìm ra thông tin của liệt sĩ. Đây được xem là nền tảng khoa học quan trọng, mở ra cơ hội xác định danh tính cho hàng chục nghìn liệt sĩ còn thiếu thông tin sau nhiều thập kỷ.
“Chiến dịch 500 ngày đêm” là một chỉ dấu thời gian mang tính biểu tượng về lòng quyết tâm, tinh thần trách nhiệm của mỗi chúng ta trên hành trình tìm kiếm, tri ân các anh hùng, liệt sĩ. Và hành trình ấy sẽ vẫn tiếp tục không ngừng nghỉ, bởi mỗi hài cốt của các anh được tìm thấy đón về, mỗi cái tên được khắc lại đầy đủ trên bia đá sẽ giúp gia đình và người thân bớt đi nỗi mong ngóng, đợi chờ, và nỗi đau chiến tranh cũng sẽ được xoa dịu dần theo năm tháng./.
"Chiến dịch 500 ngày đêm" diễn ra từ ngày 15/03/2026 đến ngày 27/07/2027 với mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu đối với khoảng 230.000 ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; xây dựng và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ; đồng thời hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật nổ tại các địa bàn trọng điểm phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Dự kiến, Chiến dịch sẽ được sơ kết vào tháng 11/2026 và tổng kết trước ngày 27/07/2027, đúng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/07/2027).
- Bài: Thanh Hòa - Ảnh: Báo ảnh Việt Nam & TTXVN
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/chien-dich-500-ngay-dem-thieng-lieng-vi-nghia-lon-458860.html