Bám sát Nghị quyết 57 – Đà Nẵng hướng tới mô hình "Thành phố AI"
Trong kỷ nguyên số, khái niệm về một "thành phố đáng sống" không còn gói gọn ở cảnh quan thiên nhiên hay môi trường ôn hòa, mà được định nghĩa bằng chất lượng quản trị, sự tiện nghi của dịch vụ công và mức độ hạnh phúc của người dân dựa trên nền tảng công nghệ. Kiên trì và bài bản trên hành trình này, Đà Nẵng đã khẳng định vị thế của một đô thị đi đầu cả nước về chuyển đổi số. Đứng trước những yêu cầu mới của thời đại, đặc biệt là tinh thần bứt phá mạnh mẽ từ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đà Nẵng không dừng lại ở những thành tựu đã có. Thành phố bên sông Hàn đang tự tin mở rộng không gian phát triển, hướng tới một mô hình đô thị thông minh thế hệ mới: Đô thị thông minh AI.
Hành trình bền bỉ và những quả ngọt của đô thị "lấy con người làm trung tâm"
Hành trình xây dựng thành phố thông minh của Đà Nẵng không phải là một bước đi ngắn hạn mang tính phong trào, mà là một chiến lược dài hơi được chuẩn bị kỹ lưỡng từ rất sớm. Ngay từ năm 2010, thành phố đã ban hành Kiến trúc Chính quyền điện tử và chính thức vận hành hệ thống này vào năm 2014. Đến năm 2018, Đà Nẵng tiếp tục đặt nền móng vững chắc bằng việc ban hành Kiến trúc thành phố thông minh với 6 trụ cột và 16 lĩnh vực ưu tiên, tạo bộ khung "xương sống" cho mọi dự án công nghệ, gắn chặt với tiến trình chuyển đổi số.
Với phương châm "hạ tầng đi trước, mở đường", Đà Nẵng đã tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại và đồng bộ. Thành phố hiện có 3 khu công nghệ thông tin tập trung được Thủ tướng Chính phủ công nhận, thu hút nhiều dự án quy mô lớn từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Viettel, VNPT. Song song đó, nhận thức rõ dữ liệu là tài nguyên cốt lõi, thành phố đã hình thành hệ thống dữ liệu không gian đô thị trên nền GIS, kho kết quả thủ tục hành chính số và cung cấp hơn 1.500 bộ dữ liệu mở trên Cổng Dữ liệu thành phố, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khai thác.
Điểm nhấn kiến trúc công nghệ của Đà Nẵng chính là Trung tâm Giám sát và điều hành thông minh (IOC) - được ví như "bộ não số" của thành phố. Với mô hình phân cấp từ cấp thành phố đến phường, xã, IOC hiện cung cấp hơn 22 nhóm dịch vụ, 65 bài toán phân tích và 180 dịch vụ giám sát dựa trên dữ liệu thời gian thực. Hệ thống này không chỉ phục vụ đắc lực cho công tác phòng, chống thiên tai qua hệ thống camera, trạm đo mưa, đo ngập mà còn là công cụ hiển thị trực quan ứng dụng công nghệ để theo dõi, giám sát KPI thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW. Việc quản lý toàn bộ các chỉ tiêu trọng tâm theo hệ thống KPI trên môi trường số đã giúp chính quyền chuyển dịch mạnh mẽ theo phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm và rõ kết quả.
Những nỗ lực kiên trì đó đã mang lại những quả ngọt xứng đáng. Đà Nẵng xác lập kỷ lục 14 năm liên tiếp dẫn đầu cả nước về Chỉ số sẵn sàng cho ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin (Vietnam ICT Index), 4 năm liên tiếp đứng đầu bảng xếp hạng chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI). Bên cạnh các giải thưởng quốc tế uy tín như ASOCIO Smart City 2019 hay Giải thưởng Thành phố thông minh Seoul 2023, Đà Nẵng đã có 6 năm liên tiếp (2020–2025) giành Giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam. Đặc biệt, tại giải thưởng năm 2025, hạng mục "Đô thị đáng sống" do người dân cả nước bình chọn đã gọi tên Đà Nẵng với gần 164.000 lượt (chiếm gần 70% tổng số phiếu). Con số này là minh chứng rõ nét nhất cho sự đồng thuận và niềm tin của người dân vào một đô thị thông minh lấy con người làm trung tâm, nơi công nghệ được sinh ra để phục vụ hạnh phúc của cộng đồng.
Chiến lược dài hơi để vươn mình thành “Thành phố AI”
Những thành quả đạt được trong giai đoạn vừa qua mới chỉ là bước khởi đầu. Bước sang giai đoạn mới, Đà Nẵng tiếp tục ban hành Đề án "Chuyển đổi số góp phần thúc đẩy, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội thành phố giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2035" với những mục tiêu táo bạo hơn. Đó là chuyển đổi từ mô hình thành phố thông minh truyền thống lên mức cao hơn là mô hình "Thành phố AI" vào năm 2030.
Đô thị thông minh AI (Smart City AI) hay Thành phố AI là mô hình thành phố thông minh thế hệ mới, ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và Dữ liệu lớn (Big Data) để tự động hóa, tối ưu hóa mọi hoạt động. Nếu thành phố thông minh là tập hợp các cảm biến thu thập dữ liệu, thì AI chính là "bộ não" phân tích thông tin đó để đưa ra quyết định dự báo, điều phối ngay lập tức nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cư dân.
Theo tinh thần chỉ đạo của Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc triển khai Nghị quyết 57. Vì vậy, các cấp, các ngành phải đổi mới tư duy, chuyển mạnh từ cách làm theo kế hoạch sang cách làm theo mục tiêu và sản phẩm, từ “có làm” sang “làm đến nơi đến chốn” để tạo ra những giá trị thực chất cho nền kinh tế - xã hội.
Để hiện thực hóa khát vọng chuyển dịch từ mô hình đô thị thông minh truyền thống sang đô thị thông minh AI, Đà Nẵng dự kiến dành khoảng 3.500 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2030 (tương đương 6-7% tổng vốn đầu tư công) cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thành phố sẽ tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng chiến lược như trung tâm dữ liệu, hạ tầng cáp quang biển, và đặc biệt là hạ tầng tính toán hiệu năng cao phục vụ thiết kế chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là bệ đỡ vững chắc để phát triển các lĩnh vực công nghệ cao, tạo động lực tăng trưởng mới.
Bên cạnh đó, việc thực hiện nhiệm vụ thí điểm xây dựng "bản sao số" (Digital Twin) do Thủ tướng Chính phủ giao sẽ mở ra một không gian trực quan sinh động, giúp các nhà đầu tư, du khách quốc tế có thể hiểu rõ và tin tưởng Đà Nẵng trước khi đặt chân đến. Không dừng lại ở đó, thành phố định hướng thiết lập "cửa ngõ số" gắn kết chặt chẽ với Khu Thương mại tự do và Trung tâm Tài chính quốc tế, áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với fintech, blockchain và tài sản số nhằm đón đầu dòng vốn toàn cầu.
Tầm nhìn AI của Đà Nẵng còn được cụ thể hóa bằng việc thúc đẩy ứng dụng robot, tự động hóa vào sản xuất và ngành logistics tại các khu công nghiệp, cảng Liên Chiểu và cảng Chu Lai. Một hướng đi mang tính đột phá khác là nghiên cứu thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp thông qua các mô hình vận tải, nông nghiệp thông minh sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV). Đồng thời, kho tài liệu hành chính khổng lồ với hơn 21 triệu trang đã được số hóa cùng nền tảng “Bình dân học vụ số” (thu hút hơn 73.000 cán bộ tham gia học tập) sẽ là nguồn dữ liệu sạch dồi dào, là môi trường lý tưởng để huấn luyện và ứng dụng các mô hình AI vào quản trị đô thị hiện đại trong tương lai gần.
Theo Chương trình hành động số 43-CTr/TU, Đà Nẵng phấn đấu hoàn thành xây dựng đô thị thông minh kết nối với mạng lưới đô thị thông minh trong khu vực Đông Nam Á vào năm 2030. Xa hơn, đến năm 2045, thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ số và đổi mới sáng tạo của cả nước và khu vực, với quy mô kinh tế số chiếm tối thiểu 60% GRDP.
Nếu như trước đây, Đà Nẵng tự hào ghi dấu ấn trong lòng du khách bằng những cây cầu hiện đại bắc qua sông Hàn, thì ngày hôm nay, với sự dẫn dắt của tinh thần Nghị quyết 57, thành phố đang tập trung xây dựng những “cây cầu số”, những “xa lộ dữ liệu” và một hệ sinh thái AI toàn diện. Đó chính là đường băng vững chắc để cánh chim đầu đàn của miền Trung cất cánh, khẳng định vị thế một đô thị thông minh toàn cầu trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.
- Bài: Thanh Hòa - Ảnh: Thanh Hòa & Tư liệu
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/bam-sat-nghi-quyet-57-–-da-nang-huong-toi-mo-hinh-quotthanh-pho-aiquot-449369.html