Bác sĩ Trần Văn Bản gần nửa thế kỷ đi tìm đồng đội, giữ trọn lời thề năm xưa

Bác sĩ Trần Văn Bản gần nửa thế kỷ đi tìm đồng đội, giữ trọn lời thề năm xưa

Gần nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, bác sĩ Trần Văn Bản, 82 tuổi, vẫn trở lại những chiến trường xưa tìm kiếm hài cốt đồng đội. Với ông, lời hứa đưa những người lính đã hy sinh trở về với gia đình chưa bao giờ khép lại. Mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định là thêm một cuộc trở về sau những năm tháng dài chờ đợi.

Bác sĩ Trần Văn Bản trực tiếp quy tập các hài cốt liệt sĩ khi được phát hiện tại hố khai quật khu B ở công viên Lê Thị Riêng.
Ảnh: Thông Hải/Báo Ảnh Việt Nam
Sơ đồ nơi chôn cất hài cốt liệt sĩ được Bác sĩ Trần Văn Bản vẽ lại. Ảnh: Thông Hải/Báo Ảnh Việt Nam

Tại khu vực khai quật ở công viên văn hóa Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh, bác sĩ Trần Văn Bản cẩn trọng quan sát từng dấu vết dưới lớp đất vừa được bóc lên. Từng là quân y chiến đấu tại chiến trường Sài Gòn – Gia Định, ông dành nhiều năm trở lại những chiến trường xưa, lần tìm đồng đội đã nằm lại.

Nhập ngũ ngày 25/3/1967, ông cùng đơn vị vượt Trường Sơn vào Nam, chiến đấu tại vùng Tam Giác Sắt thuộc Củ Chi, Bến Cát và Trảng Bàng. Ông nhớ lại: “Đơn vị ban đầu gần 600 người, sau nhiều lần bổ sung quân số tăng lên gần 1.000 người, nhưng đến ngày giải phóng chỉ còn hơn 100 người”.

Bác sĩ Trần Văn Bản hướng dẫn đội quy tập cắm cờ tại điểm nghi vấn có hài cốt các liệt sĩ. Ảnh: Thông Hải/Báo Ảnh Việt Nam
 

Tháng 8/1968, sau một trận đánh, ông bị thương nặng. Đồng đội tưởng ông đã hy sinh và báo tử về quê. Năm 1976, khi trở về Hải Phòng, ông mới biết mình đã được lập bàn thờ suốt bảy năm.

Ông kể, trong lần về quê năm 1977, những người mẹ có con mất tích tìm đến, mong ông đưa con họ trở về. “Bản ơi, con còn sống vậy thằng Hòa, thằng Kiên, thằng Hữu của mẹ giờ nó nằm đâu con có thể mang nó về đây cho mẹ được không?”, lời khẩn cầu ấy khiến ông không thể nguôi ngoai. Ông đã hứa sẽ cố gắng tìm đồng đội, đưa họ về với gia đình.

Sau chiến tranh, ông bắt đầu những chuyến đi bằng chiếc xe đạp cũ, trở lại chiến trường, hỏi chuyện người dân, đối chiếu ký ức về trận đánh và địa điểm đồng đội hy sinh. Qua nhiều năm, những cuốn sổ ghi chép của ông trở thành nguồn tư liệu quý phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Bác sĩ Trần Văn Bản cùng với đội quy tập kiểm tra mẩu đất nghi vấn có hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Thông Hải/Báo Ảnh Việt Nam
 

Một trường hợp khiến ông nhớ mãi là liệt sĩ Nguyễn Bá Hòa. Sau 13 lần khảo sát, vị trí nghi có hài cốt mới được xác định. Chiếc lọ penicillin ghi thông tin về người lính, theo sáng kiến của ông, trở thành manh mối quan trọng giúp kết nối hài cốt với danh tính và quê quán.

Ông đặc biệt kỳ vọng vào chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Theo ông, việc huy động nhiều lực lượng, kết hợp tư liệu, ký ức nhân chứng và các phương tiện tìm kiếm sẽ mở thêm cơ hội đưa những người đã hy sinh trở về. Điều khiến ông day dứt nhất là có những hài cốt tìm được nhưng chưa thể xác định tên tuổi. “Với tôi không có liệt sĩ vô danh mà chỉ có những liệt sĩ chưa xác định danh tính”, ông nói.

Bác sĩ Trần Văn Bản trực tiếp tham gia phân loại hài cốt liệt sĩ để lấy mẫu xét nghiệm. Ảnh: Thông Hải/Báo Ảnh Việt Nam
Bác sĩ Trần Văn Bản sau khi phân loại hài cốt các liệt sĩ phục vụ công tác lấy mẫu xét nghiệm tại khu vực công viên Lê Thị Riêng.
Ảnh: Thông Hải/Báo Ảnh Việt Nam

Ở tuổi 82, bác sĩ Trần Văn Bản vẫn kiên trì bên những hố khai quật, dõi theo từng công việc của đội quy tập. Với ông, tìm kiếm hài cốt không chỉ là tìm lại những gì còn sót lại sau chiến tranh, mà còn là tìm lại tên tuổi, quê hương và ký ức của mỗi con người.

Gần nửa thế kỷ đã trôi qua, lời hẹn năm nào vẫn thôi thúc ông. Bởi phía sau mỗi người lính nằm lại là một gia đình mong ngóng, một người mẹ chờ con và một cuộc đời xứng đáng được gọi tên. Mỗi hài cốt được tìm thấy là thêm một bước đưa đồng đội trở về với quê hương, khép lại những tháng năm đợi chờ./.

Bài và ảnh: Thông Hải/Báo Ảnh Việt Nam

Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/bac-si-tran-van-ban-gan-nua-the-ky-di-tim-dong-doi-giu-tron-loi-the-nam-xua-476495.html


top