50 năm Thành phố mang tên Bác - Dấu ấn nửa thế kỷ phát triển
Nửa thế kỷ kể từ ngày chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, thành phố lớn nhất Việt Nam đã trải qua hành trình phát triển đầy ấn tượng. Từ những khó khăn của thời kỳ hậu chiến, Thành phố Hồ Chí Minh từng bước khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế, siêu đô thị hiện đại, năng động và giàu sức sống, một trong những biểu tượng tiêu biểu cho tiến trình đổi mới và hội nhập...
Bản lĩnh vượt khó và khát vọng đầu tàu
Ngày 02/7/1976, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI, Quốc hội Việt Nam thông qua Nghị quyết đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh. Quyết định lịch sử ấy không chỉ thể hiện tình cảm, lòng kính trọng của nhân dân cả nước đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn mở ra một chặng đường phát triển mới cho đô thị lớn nhất miền Nam Việt Nam.
Những năm đầu sau ngày đất nước thống nhất là giai đoạn đầy thử thách. Thành phố phải đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội, từ lạm phát, thiếu hụt hàng hóa, thất nghiệp đến hệ thống hạ tầng còn nhiều hạn chế sau chiến tranh. Tuy nhiên, trong chiến lược phát triển quốc gia, Thành phố Hồ Chí Minh luôn được Đảng và Nhà nước xác định là đầu tàu kinh tế lớn nhất, giữ vai trò động lực tăng trưởng của đất nước.
Nửa thế kỷ nhìn lại, tinh thần vượt khó ấy đã chuyển hóa thành nguồn năng lượng khổng lồ, biến thành phố thành một "đại công trường" với những siêu dự án mang tầm vóc quốc tế. Điển hình là việc xây dựng hệ thống đường Vành đai 3, Vành đai 4 liên vùng, tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài (Tây Ninh) và đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị (Metro) hiện đại.
Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập có diện tích 6.772 km2, quy mô dân số hơn 14 triệu người, lực lượng lao động khoảng 7,67 triệu người. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm đổi mới sáng tạo năng động, hội nhập sâu rộng; có vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á. Tầm nhìn đến năm 2045 phấn đấu thuộc nhóm 100 đô thị có chất lượng sống tốt nhất thế giới, là trung tâm kinh tế - tài chính - dịch vụ - giáo dục - y tế của Châu Á, điểm đến hấp dẫn toàn cầu; phát triển đặc sắc, bền vững và giàu bản sắc văn hóa.
Bước sang giai đoạn hiện nay, thành phố tiếp tục tạo dấu ấn mạnh mẽ bằng việc triển khai các cơ chế đặc thù vượt trội theo quy định của Quốc hội, mở đường cho những mô hình phát triển đột phá như mạng lưới giao thông TOD (phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng) và việc định hình hướng tuyến đường sắt tốc độ cao từ Bến Thành đi Cần Giờ. Tầm nhìn chiến lược dài hạn của thành phố trong kỷ nguyên mới không còn dừng lại ở việc mở rộng không gian theo chiều ngang, mà hướng tới cấu trúc đô thị thông minh, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh toàn diện.
Đặc biệt, ngày 29/4/2026, Thành phố Hồ Chí Minh đã khởi công, động thổ 4 dự án quy mô lớn, gồm: Quảng trường trung tâm và trung tâm hành chính Thành phố Hồ Chí Minh, tuyến đường sắt số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, khu đô thị Đại học Quốc tế và dự án công viên cảnh quan Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, mở ra diện mạo mới cho một siêu đô thị hiện đại, năng động, giàu sức sống.
Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam
Phát biểu tại Lễ khởi công, ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định: "Những dự án được khởi công và triển khai hôm nay sẽ góp phần định hình một siêu đô thị mang tầm vóc quốc tế và khu vực; sẽ tạo lập một không gian quản trị hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân tốt hơn; mở ra một hệ thống hạ tầng giao thông công cộng mang tính kết nối và dẫn dắt; một thiết chế văn hóa kết hợp hài hòa giữa phát triển đương đại và gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa".
Siêu đô thị hiện đại, văn minh, nghĩa tình
Để nhìn nhận sự thay đổi của một đô thị, diện mạo hạ tầng và giao thông luôn là thước đo trực quan nhất. Sau tròn 50 năm vinh dự mang tên Bác, Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển mình mạnh mẽ từ một đô thị kiểu cũ đông đúc, chật chội và ngột ngạt thành một "siêu đô thị" hiện đại, năng động bậc nhất cả nước với những tòa cao ốc chọc trời, những đại lộ thênh thang và những cây cầu kiến trúc độc đáo nối liền hai bờ sông Sài Gòn.
Minh chứng rõ nét nhất cho sự bứt phá này là những biểu tượng kiến trúc mang dấu ấn thế kỷ của thành phố qua các thời kỳ như: Tháp tài chính Bitexco Financial Tower mang hình dáng búp sen, biểu tượng cho khát vọng vươn lên trong những năm đầu đổi mới; là Landmark 81, tòa nhà lọt top những công trình cao nhất thế giới, đại diện cho ý chí, sức mạnh và sự thịnh vượng của một Việt Nam hiện đại.
Dấu ấn của quá trình phát triển được thể hiện rõ nét trên hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hiện đại. Với hơn 4.000 km đường bộ cùng hàng trăm cây cầu lớn nhỏ, Thành phố Hồ Chí Minh đã từng bước mở rộng không gian đô thị và nâng cao khả năng kết nối. Nhiều công trình như đại lộ Võ Văn Kiệt (Đông - Tây), đại lộ Nguyễn Văn Linh, đại lộ Phạm Văn Đồng, đường Điện Biên Phủ, hầm vượt sông Thủ Thiêm, cầu Ba Son hay cầu Phú Mỹ đã trở thành những dấu ấn quen thuộc trong đời sống đô thị.
Đặc biệt, tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện đại hóa giao thông công cộng. Không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển, tuyến metro đầu tiên của thành phố còn góp phần hình thành lối sống đô thị mới, văn minh và thân thiện với môi trường.
Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Song hành với phát triển hạ tầng, Thành phố Hồ Chí Minh cũng dành nhiều nguồn lực cho việc cải tạo kênh rạch, chỉnh trang đô thị, di dời nhà tạm ven sông và mở rộng các không gian xanh. Những nỗ lực này phản ánh định hướng phát triển bền vững, lấy chất lượng sống của người dân làm trung tâm.
Một động lực mới cho tương lai đến từ việc mở rộng không gian phát triển thông qua sáp nhập thêm Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu từ ngày 1/7/2025. Với quy mô mới, thành phố được kỳ vọng trở thành siêu đô thị đa trung tâm, cực tăng trưởng vượt trội, đồng thời là trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ, logistics thông minh, kinh tế số và kinh tế xanh hàng đầu khu vực Châu Á.
Những đổi thay ấy không chỉ hiện diện qua các công trình hiện đại mà còn được cảm nhận rõ trong nhịp sống mỗi ngày của người dân. Ngồi trong quán cà phê bên bờ sông Sài Gòn, hướng mắt về khu trung tâm đang không ngừng đổi mới, ông Nguyễn Văn Hải (75 tuổi), người đã gắn bó với thành phố từ trước năm 1975, xúc động chia sẻ: "Nếu ai từng sống ở thành phố này những ngày đầu sau năm 1975 cho đến nay sẽ cảm nhận được hết giá trị của sự thay đổi hôm nay. Đời sống vật chất giờ khấm khá hơn xưa nhiều, cơ hội việc làm rộng mở hơn. Đời sống tinh thần ngày càng phong phú và đa dạng. Thành phố không chỉ giàu có, hiện đại hơn mà còn lưu giữ vẹn nguyên cái nghĩa, cái tình, sự bao dung và hiếu khách. Được sống và chứng kiến 50 năm thành phố đổi mới, tôi thấy mình thật may mắn và tự hào!"
Nửa thế kỷ mang tên Bác, thành phố đã và đang viết tiếp những trang sử vàng bằng bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng không ngừng vươn xa. Những viên gạch hạ tầng vững chắc được đặt xuống hôm nay chính là lời khẳng định mạnh mẽ cho tương lai rạng ngời của một siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh - trái tim kinh tế, đổi mới và sáng tạo của cả nước./.
Bài: Sơn Nghĩa
Ảnh: Lê Minh, Nguyễn Luân, Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Trần Thế Phong, Giang Sơn Đông, Trần Lê Huy
Link : https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/50-nam-thanh-pho-mang-ten-bac-dau-an-nua-the-ky-phat-trien-454614.html