Y tế biển đảo - “Điểm tựa” giữa trùng khơi của Tổ quốc
Vừa qua, Đoàn công tác số 15 gồm hơn 200 đại biểu của Bộ Y tế, Bộ Tư pháp và tỉnh Khánh Hòa đã có chuyến thăm, làm việc và tặng quà cho cán bộ, chiến sĩ, nhân dân đang công tác, sinh sống tại quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1.
Trong chuyến công tác này, GS.TS Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đã có những chia sẻ về thực tế y tế biển đảo hiện nay cũng như định hướng phát triển trong thời gian tới.
- Phóng viên: Thưa Thứ trưởng, chuyến đi đến Trường Sa lần này để lại trong ông những cảm xúc như thế nào?
+ GS.TS Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: Điều khiến tôi xúc động nhất là khi đặt chân lên từng hòn đảo, chúng tôi thấy rõ sức sống rất mạnh mẽ nơi đây. Những vùng đất từng gắn với biết bao hi sinh của cha ông hôm nay đã xanh hơn, vững vàng hơn và đầy hơi thở cuộc sống.
Đặc biệt, khi gặp gỡ các y bác sĩ đang công tác tại đảo, tôi càng cảm nhận rõ sự thầm lặng nhưng rất lớn lao của họ. Có những ca bệnh khó, phức tạp đã được xử lý ngay tại đảo với sự hỗ trợ chuyên môn từ đất liền thông qua hội chẩn từ xa. Điều đó cho thấy y tế biển đảo của chúng ta đã có bước tiến rõ rệt, giúp quân và dân nơi đảo xa được tiếp cận với các kỹ thuật y tế hiện đại hơn trước rất nhiều.
Tôi nghĩ, nhiều người Việt Nam đều mong một lần được đến Trường Sa. Nhưng chỉ khi tận mắt chứng kiến cuộc sống nơi đây, mới hiểu hết sự hi sinh, tinh thần bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang ngày đêm bám biển, giữ đảo. Cảm xúc ấy khiến mỗi người thêm yêu và tự hào về Tổ quốc mình.
- Phóng viên: Ông đánh giá như thế nào về sự phối hợp quân – dân y trong chăm sóc sức khỏe tại Trường Sa thời gian qua?
+ GS.TS Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: Có thể nói, thời gian qua sự phối hợp giữa quân y và dân y đã mang lại hiệu quả rất tích cực. Không chỉ lực lượng quân y tại đảo làm tốt nhiệm vụ, mà nhiều bệnh viện, đơn vị y tế trong đất liền cũng thường xuyên tham gia hỗ trợ khám chữa bệnh, chuyển giao kỹ thuật và hội chẩn chuyên môn.
Tuy nhiên, thực tế biển đảo có những đặc thù rất khác đất liền. Một ca cấp cứu ngoài đảo đôi khi phải chạy đua từng giờ với thời tiết và khoảng cách. Vì vậy, chúng tôi xác định thời gian tới cần nâng mức phối hợp lên chặt chẽ và đồng bộ hơn, không chỉ dừng ở hỗ trợ theo từng vụ việc.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Quốc phòng và các đơn vị liên quan để xây dựng cơ chế hiệp đồng thống nhất trong cấp cứu, phòng chống dịch bệnh và xử lý thảm họa trên biển. Trong đó, đặc biệt quan tâm đến việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho cấp cứu đường không, từ nhân lực, quy trình cho đến cơ chế tài chính, để khi có tình huống xảy ra có thể triển khai nhanh nhất.
Bên cạnh đó, chúng tôi cũng muốn tăng cường hơn nữa hệ thống hội chẩn từ xa giữa các bệnh viện tuyến cuối với y tế biển đảo, giúp nhiều ca bệnh phức tạp có thể xử lý ngay tại đảo thay vì phải chờ chuyển vào đất liền.
- Phóng viên: Theo Thứ trưởng, đâu là những ưu tiên quan trọng để thực hiện hiệu quả Chương trình phát triển y tế biển, đảo đến năm 2030?
+ GS.TS Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: Tôi cho rằng cần nhìn nhận rõ: y tế biển đảo không chỉ là vấn đề an sinh xã hội mà còn gắn trực tiếp với quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia. Chăm lo sức khỏe cho quân và dân nơi đảo xa cũng chính là góp phần giữ chủ quyền từ sớm, từ xa.
Thời gian qua, Bộ Y tế cùng các bộ, ngành đã triển khai nhiều chương trình đầu tư cho y tế biển đảo và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, y tế biển đảo không thể áp dụng máy móc theo định mức của đất liền.
Ví dụ, một trạm y tế giữa biển phải có lượng thuốc men, trang thiết bị và nhân lực dự phòng lớn hơn rất nhiều vì việc tiếp tế không đơn giản. Do đó, chúng ta cần có cơ chế đặc thù riêng cho tuyến biển đảo trong đầu tư công, mua sắm thiết bị và bố trí ngân sách.
Ngoài ra, cần tiếp tục phát triển mạnh hệ thống cấp cứu cả đường biển lẫn đường không. Những năm qua, nhiều chuyến trực thăng đã kịp thời đưa bệnh nhân từ đảo xa về đất liền cứu chữa. Đó là nỗ lực rất lớn của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe cho người dân vùng biển đảo.
Nhưng về lâu dài, mục tiêu quan trọng hơn vẫn là nâng năng lực điều trị ngay tại đảo, để người dân và chiến sĩ được tiếp cận y tế nhanh nhất trong những thời điểm quyết định.
- Phóng viên: Trong phát triển y tế biển đảo, theo ông cần có chính sách gì để đội ngũ y bác sĩ yên tâm gắn bó với đảo xa?
+ GS.TSThứ trưởng Trần Văn Thuấn: Tôi thực sự cảm phục các y bác sĩ đang công tác tại biển đảo. Họ không chỉ là người thầy thuốc mà trong nhiều hoàn cảnh còn là chỗ dựa tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và người dân nơi đầu sóng.
Làm việc ở đảo xa có rất nhiều khó khăn: xa gia đình, điều kiện sinh hoạt hạn chế, áp lực nghề nghiệp lớn. Nhưng nhiều người vẫn sẵn sàng tình nguyện ra đảo công tác. Theo tôi, đó là sự cống hiến rất đáng trân trọng.
Thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục tham mưu Chính phủ hoàn thiện các chính sách đãi ngộ đặc thù cho lực lượng y tế công tác tại hải đảo, từ thu nhập, điều kiện làm việc cho đến cơ hội đào tạo và phát triển nghề nghiệp.
Chúng tôi mong muốn những người đã dành tâm huyết cho biển đảo sẽ không bị thiệt thòi. Đất liền phải luôn là hậu phương đủ vững chắc để các y bác sĩ yên tâm cống hiến nơi tuyến đầu của Tổ quốc.
- Phóng viên: Xin trân trọng ơn Thứ trưởng!
- Bài: Đinh Hằng
- Ảnh: Lê Minh/Báo ảnh Việt nam - Đinh Hằng