Từ sân chơi Trung thu đến hành trình khám phá di sản
Từ những trò chơi dân gian, làn điệu truyền thống đến trải nghiệm cùng nghệ nhân, Trung thu 2026 tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam mở ra hành trình để trẻ em và gia đình khám phá, kết nối và thêm yêu di sản văn hóa dân tộc.
Trong không gian Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Tết Trung thu năm nay không chỉ hiện diện qua sắc màu rực rỡ của những chiếc mặt nạ, chú lân hay mâm cỗ trông trăng, mà còn được kể bằng những làn điệu dân gian, trò chơi truyền thống và đôi bàn tay khéo léo của các em nhỏ.
Chương trình “Trung thu 2026: Sắc màu di sản văn hóa”, diễn ra trong hai ngày 19-20/9/2026, đã mở ra một hành trình trải nghiệm để trẻ em và gia đình cùng vui chơi, khám phá và đến gần hơn với những giá trị văn hóa dân gian.
Ngay từ không gian trình diễn trước tòa Cánh diều, không khí Trung thu đã trở nên rộn ràng với những màn múa lân sư và tiếng hát xẩm. Những hình thức nghệ thuật dân gian vốn gắn với đời sống cộng đồng được đưa đến gần công chúng bằng cách thức trực quan, sinh động, tạo nên sự kết nối tự nhiên giữa các em nhỏ với những giá trị văn hóa truyền thống.
Trong hành trình ấy, mỗi gia đình có thể dừng chân bên những góc check-in nghệ thuật với chú lân rực rỡ hay mâm cỗ trông trăng truyền thống. Những hình ảnh quen thuộc của Tết Trung thu trở thành điểm kết nối các thế hệ, khi cha mẹ kể cho con nghe về những mùa trăng tuổi thơ, còn các em nhỏ được trực tiếp cảm nhận không khí lễ hội theo cách của riêng mình.
Tại khu vực Thủy đình, nghệ thuật múa rối nước tiếp tục đem đến những khoảnh khắc hấp dẫn cho khán giả. Những con rối chuyển động trên mặt nước, cùng âm thanh và câu chuyện sân khấu, giúp trẻ em tiếp cận một loại hình nghệ thuật truyền thống không chỉ bằng việc quan sát mà còn thông qua cảm xúc và sự tương tác.
Ảnh: Khánh Long/Báo Ảnh Việt Nam
Đặc biệt, hành trình khám phá di sản được nối dài qua những hoạt động trải nghiệm cùng nghệ nhân. Các em nhỏ được hướng dẫn nặn tò he, nặn hoa quả bằng bột, tô vẽ mặt nạ giấy bồi hay sáng tạo những sản phẩm tết lá nghệ thuật. Từ những nguyên liệu giản dị, dưới sự hướng dẫn của những người có kinh nghiệm, mỗi em có thể tự tay tạo nên một món đồ chơi mang dấu ấn riêng.
Qua đó, những giá trị tưởng như xa xưa trở nên gần gũi hơn. Di sản không còn chỉ là những khái niệm được giới thiệu trong sách vở hay trưng bày phía sau tủ kính, mà hiện diện trong đôi bàn tay, trong câu chuyện và trong chính hoạt động vui chơi của trẻ nhỏ.
Không gian Trung thu còn được mở rộng với các trò chơi dân gian như nhảy dây, đi cà kheo, ô ăn quan, kéo co. Đây là những trò chơi từng gắn bó với tuổi thơ của nhiều thế hệ, nay tiếp tục tạo nên sự tương tác giữa ông bà, cha mẹ và con trẻ. Cùng chơi, cùng hướng dẫn, cùng cười vui, các thành viên trong gia đình có thêm cơ hội chia sẻ những ký ức và trải nghiệm tưởng như đã thuộc về một thời xa.
Tại Phòng Khám phá dành cho trẻ em, hành trình tìm hiểu văn hóa tiếp tục được mở ra qua kể chuyện tranh về sự tích Tết Trung thu, thử tài múa rối tay và khám phá các loại nhạc cụ truyền thống. Trong khi đó, tại bãi cỏ Nhà Chăm, trải nghiệm giã cốm, làm cốm giúp các gia đình cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của mùa thu Hà Nội. Từ hạt cốm xanh đến câu chuyện về nghề và đời sống, một nét văn hóa ẩm thực được tiếp cận bằng trải nghiệm trực tiếp.
PGS.TS. Trần Hồng Hạnh, Phó Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, cho biết với chủ đề “Sắc màu di sản văn hóa”, Bảo tàng mong muốn mỗi hoạt động không chỉ là một sân chơi Trung thu ý nghĩa mà còn trở thành nhịp cầu để các thế hệ cùng chạm vào những giá trị văn hóa dân gian một cách sống động, gần gũi.
Theo đó, khi trẻ em được tự tay nặn tò he, chơi những trò chơi của ông bà, cha mẹ và lắng nghe câu chuyện Trung thu qua lời kể của nghệ nhân, tình yêu di sản được nuôi dưỡng từ những trải nghiệm tự nhiên nhất. Đây cũng là cách để các giá trị truyền thống được tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Ảnh: Khánh Long/Báo Ảnh Việt Nam
Từ một ngày vui Trung thu, hành trình tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam vì thế mở ra nhiều hơn những tiếng cười. Đó là hành trình để trẻ em khám phá văn hóa bằng trải nghiệm, để cha mẹ cùng con tìm lại những ký ức tuổi thơ, và để các thế hệ gặp nhau trong những giá trị chung của cộng đồng.
Khi di sản được trao truyền bằng những hoạt động gần gũi, bằng bàn tay của nghệ nhân và sự tham gia trực tiếp của công chúng, việc bảo tồn không còn là câu chuyện xa vời. Những món đồ chơi dân gian, trò chơi truyền thống, nghệ thuật trình diễn hay nét đẹp ẩm thực mùa thu tiếp tục có cơ hội hiện diện trong đời sống đương đại. Từ đó, sân chơi Trung thu trở thành một điểm khởi đầu để thế hệ trẻ hiểu hơn, yêu hơn và cùng góp phần gìn giữ, phát huy những giá trị di sản văn hóa của dân tộc./.
- Bài, ảnh: Khánh Long/Báo Ảnh Việt Nam