Trao Giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19
Giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 - 2026 đã công bố và trao các giải thưởng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám chiều 2/10, trong đó Giải thưởng Lớn - hạng mục quan trọng nhất của giải - được trao cho nhà thơ Bằng Việt, ghi nhận những đóng góp bền bỉ của ông đối với văn học, nghệ thuật và văn hóa Thủ đô.
Giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) và gia đình cố họa sĩ Bùi Xuân Phái thành lập từ năm 2008, nhằm tôn vinh những tác giả, tác phẩm, ý tưởng, việc làm có giá trị khoa học, nghệ thuật và thực tiễn, thể hiện tình yêu đối với Hà Nội.
Mùa giải năm nay có 11 đề cử chính thức ở 4 hạng mục. Từ các đề cử, Hội đồng Giám khảo quyết định trao 6 giải thưởng và 1 Tặng thưởng. Giải thưởng Lớn được trao cho nhà thơ Bằng Việt với những đóng góp trong sáng tác, nghiên cứu văn hóa, lịch sử Thăng Long - Hà Nội cũng như hoạt động quản lý, tổ chức đời sống văn học nghệ thuật của Thủ đô.
Trong sáng tác, Hà Nội là một mạch cảm xúc xuyên suốt trong thơ Bằng Việt. Ông có khoảng 30 bài thơ riêng về Hà Nội, trong đó có những tác phẩm như “Trở lại trái tim mình”, “Đất này, Thăng Long - Hà Nội”, “Trò chuyện với Thành phố của đời mình”… Bên cạnh đó, các công trình nghiên cứu như “Kẻ sĩ Thăng Long”, “Kinh đô Rồng” cùng nhiều tuyển tập về văn chương, văn hóa Thăng Long - Hà Nội thể hiện sự quan tâm của ông đối với lịch sử, văn hóa và con người của thành phố.
Nhà thơ Bằng Việt cũng có nhiều năm tham gia công tác quản lý, tổ chức các hoạt động văn học nghệ thuật và quản lý nhà nước của Thủ đô. Theo Hội đồng Giám khảo, những đóng góp đó tạo nên một hành trình gắn bó lâu dài với Hà Nội, không chỉ bằng sáng tác mà còn qua những công việc cụ thể góp phần xây dựng đời sống văn hóa của thành phố.
Ở hạng mục Giải Tác phẩm, hai tác phẩm được trao giải gồm loạt tranh sơn mài cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương và vở cải lương “Người con gái Hà Thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội, với kịch bản của Nguyễn Toàn Thắng, đạo diễn NSND Triệu Trung Kiên.
Vở kịch “Quân khu Nam Đồng” của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam, kịch bản của Phạm Ngọc Tiến chuyển thể từ truyện dài cùng tên của nhà văn Bình Ca, đạo diễn NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến, nhận Tặng thưởng của Hội đồng Giám khảo.
Hai Giải Việc làm được trao cho Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội tổ chức; và chuỗi hoạt động phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026) do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám thực hiện.
Giải Ý tưởng được trao cho Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
Theo PGS-TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng Giám khảo, các đề cử năm nay có chất lượng cao và tương đối đồng đều, khiến quá trình lựa chọn giải thưởng phải được cân nhắc kỹ lưỡng. Ông cho rằng giải thưởng trước hết phải đậm chất văn hóa, gắn bó với Hà Nội, thể hiện tình yêu và có những đóng góp cụ thể cho Thủ đô; đồng thời phạm vi của giải thưởng ngày càng mở rộng tới những vấn đề liên quan đến xây dựng hạ tầng, chỉnh trang đô thị, giao lưu quốc tế và đời sống xã hội.
Mùa giải lần thứ 19 cũng cho thấy phạm vi biểu đạt của tình yêu Hà Nội ngày càng đa dạng. Bên cạnh những sáng tác nghệ thuật và hoạt động bảo tồn di sản, các đề cử còn đề cập tới tổ chức không gian văn hóa, phát triển giao thông đô thị, xây dựng vùng phát thải thấp và thúc đẩy giao lưu văn hóa quốc tế.
Đáng chú ý, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 được trao Giải Việc làm trong bối cảnh Hà Nội tăng cường các hoạt động giao lưu, hợp tác quốc tế. Qua các chương trình triển lãm, biểu diễn nghệ thuật, giao lưu văn hóa và ẩm thực, sự kiện tạo không gian để các nền văn hóa gặp gỡ, đồng thời giới thiệu hình ảnh Hà Nội tới bạn bè quốc tế.
Sau 18 mùa giải, đã có hơn 170 tác giả, tác phẩm, ý tưởng, việc làm được công nhận là đề cử chính thức, với hơn 75 giải thưởng được trao. 17 Giải thưởng Lớn trước đó được trao cho nhiều văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu có đóng góp nổi bật cho Hà Nội như nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc, nhà văn Tô Hoài, nhạc sĩ Phú Quang, đạo diễn Đặng Nhật Minh, GS-TS-KTS Hoàng Đạo Kính và nhạc sĩ Trần Tiến.
Lễ trao Giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 diễn ra trong dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954-10/10/2026). Trong khuôn khổ sự kiện, Ban Tổ chức giới thiệu không gian trưng bày với 40 pano về các tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm tiêu biểu được đề cử năm nay; trong đó có một số tác phẩm sơn mài khổ lớn thuộc loạt tranh cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương./.
- Nội dung: Công Đạt/Báo Ảnh Việt Nam