Tân Cảng Sài Gòn - Động lực phát triển cảng biển và logistics Việt Nam
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu không ngừng biến động, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn (TCSG) vẫn giữ vững vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực cảng biển và logistics tại Việt Nam. Với chiến lược đầu tư công nghệ, xây dựng hệ sinh thái logistics khép kín và thúc đẩy chuyển đổi số, doanh nghiệp đang góp phần quan trọng đưa hàng hóa Việt Nam kết nối hiệu quả hơn với thị trường quốc tế.
Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Hai thập kỷ trước, hoạt động cảng biển tại Việt Nam chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy và nhiều khâu xử lý thủ công, khiến quá trình thông quan hàng hóa kéo dài và tốn kém. Trong bối cảnh đó, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn là một trong những đơn vị tiên phong ứng dụng công nghệ vào quản lý và khai thác cảng.
Từ năm 2008, doanh nghiệp đã triển khai hệ thống quản lý thời gian thực (realtime) cho phép theo dõi chính xác vị trí từng container trên tàu và trong bãi. Giai đoạn đầu, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đầu tư khoảng 5 triệu USD cho hệ thống công nghệ lõi và tiếp tục mở rộng đầu tư trong những năm sau. Trên nền tảng này, mô hình cảng điện tử (e-Port) được hình thành, cho phép thực hiện các thủ tục khai báo và thanh toán trực tuyến.
Hiện nay, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đã xây dựng một hệ sinh thái logistics quy mô lớn với 15 cảng biển và hơn 28 cơ sở thành viên trên cả nước. Hệ thống này tích hợp các dịch vụ từ khai thác cảng trung chuyển, cảng nước sâu đến vận tải đa phương thức, kho bãi và cảng cạn. Với mạng lưới logistics trải dài Bắc - Nam, doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối chuỗi cung ứng của Việt Nam với thị trường thế giới.
Năm 2025, hệ thống cảng của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đạt sản lượng gần 11,4 triệu TEU (mỗi TEU tương đương một container dài 20 feet), chiếm hơn 50% thị phần container của cả nước và gần 90% thị phần tại khu vực phía Nam. Kết quả này giúp duy trì sự thông suốt của chuỗi cung ứng trong bối cảnh thị trường logistics toàn cầu nhiều biến động.
Một trong những cảng tiêu biểu trong hệ thống của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn là Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép (TCIT), thuộc cụm cảng Cái Mép - Thị Vải. Năm 2025, cảng đạt sản lượng hơn 2,2 triệu TEU, chiếm gần 31% thị phần khu vực và là một trong những cảng nước sâu lớn nhất Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc khai thác Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép, việc triển khai hệ thống e-Port (cảng điện tử) đã giúp hơn 90% thủ tục tại cổng cảng được số hóa, rút ngắn khoảng 30% thời gian xử lý và nâng hiệu suất khai thác thiết bị thêm 25%. Hệ thống dữ liệu liên thông từ cổng cảng đến cầu tàu cũng giúp việc điều phối hoạt động khai thác trở nên hiệu quả hơn.
Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép hiện là cửa ngõ quan trọng kết nối hàng hóa từ các trung tâm công nghiệp lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với thị trường quốc tế. Cảng đang khai thác 12 tuyến dịch vụ hàng hải quốc tế, kết nối với hơn 50 cảng lớn tại châu Á, châu Âu, Bắc Mỹ và Nam Mỹ, đồng thời thu hút hàng trung chuyển từ Campuchia và khu vực Đông Nam Á.
Chuyển đổi số là định hướng trọng tâm trong chiến lược phát triển của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn. Doanh nghiệp đã triển khai nhiều nền tảng công nghệ như ePort, eDO (chứng từ điện tử) và eBooking (đặt chỗ điện tử), cho phép làm thủ tục trực tuyến 24/7. Bên cạnh đó, các hệ thống quản lý cảng thông minh, cổng tự động và giám sát phương tiện bằng GPS giúp giảm ùn tắc, tối ưu hóa vận hành và nâng cao hiệu quả khai thác.
Theo ông Tạ Minh Vang, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Dịch vụ Tin học CEH - đơn vị phát triển hệ thống cảng biển số “Make in Vietnam”, việc ứng dụng công nghệ đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí. Nếu trước đây một container có thể mất tới ba ngày để hoàn tất thủ tục qua cảng thì nay chỉ cần vài phút xử lý trên nền tảng số.
Với những đóng góp quan trọng cho kinh tế và thương mại của đất nước, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gònđã hai lần được Thủ tướng Chính phủ trao tặng danh hiệu “Anh hùng Lao động” và 8 lần liên tiếp đạt Thương hiệu Quốc gia, khẳng định vị thế của doanh nghiệp cảng biển và logistics hàng đầu Việt Nam./.
Bài và ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam