“Tâm son, chí thép” – Dấu ấn những người chiến sĩ kiên trung
Tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, chuyên đề “Tâm son, chí thép” tái hiện câu chuyện về những người chiến sĩ cách mạng từng bị bắt giam, tra tấn nhưng không khuất phục trước bạo lực và tù đày. Qua hình ảnh, hiện vật và hoạt cảnh, công chúng cảm nhận rõ hơn bản lĩnh, khí tiết và lòng trung thành với Tổ quốc của những con người đã biến chốn lao tù thành nơi tôi luyện ý chí. Từ những câu chuyện lịch sử, chuyên đề tôn vinh sự hy sinh, tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân và truyền thống kiên trung của các thế hệ Công an Nhân dân.
Những bức tường đá của Nhà tù Hỏa Lò từng chứng kiến biết bao cuộc đời bị đẩy vào cảnh tù đày, những con người bị tước đoạt tự do nhưng không thể bị khuất phục về tinh thần. Trong dòng ký ức ấy, “Tâm son, chí thép” đưa người xem đến với câu chuyện về những cán bộ, chiến sĩ cách mạng đã từng bị địch bắt giam, tra tấn, nhưng vẫn giữ vững niềm tin và khí tiết. Với họ, nhà tù không phải là nơi kết thúc con đường cách mạng, mà trở thành một trường học đặc biệt, nơi ý chí được thử thách, bản lĩnh được tôi luyện và ình đồng chí, đồng đội càng thêm bền chặt.
Sự ra đời của lực lượng Công an Nhân dân Việt Nam được tái hiện qua những dấu mốc lịch sử gắn với hành trình đấu tranh, bảo vệ chính quyền cách mạng và giữ gìn cuộc sống bình yên của nhân dân. Nhưng phía sau những dấu mốc ấy là câu chuyện về những con người cụ thể - những cán bộ, chiến sĩ đã lựa chọn dấn thân, chấp nhận gian khổ, hiểm nguy và thậm chí hy sinh để bảo vệ lý tưởng cách mạng, bảo vệ Tổ quốc.
Điểm nhấn của chuyên đề là những tấm gương tiêu biểu như Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Trần Bình (Trần Văn Tích), Đại tướng Công an Nhân dân đầu tiên Mai Chí Thọ, Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Công an Trần Quốc Hoàn, Tư lệnh đầu tiên của lực lượng Công an Nhân dân vũ trang Phan Trọng Tuệ, Thiếu tướng Nguyễn Sỹ Huynh - nguyên Phó Tổng cục trưởng Thường trực Tổng cục An ninh, điệp báo viên tài ba Nguyễn Đức Minh... Mỗi người một cuộc đời, một vị trí, một hành trình cống hiến, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm chung: từng trải qua những năm tháng bị giam cầm tại Nhà tù Hỏa Lò và trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy vẫn giữ trọn niềm tin vào cách mạng.
Những con người sau này trở thành những cán bộ lãnh đạo, những người có đóng góp quan trọng cho quá trình xây dựng và trưởng thành của lực lượng Công an Nhân dân, đã từng có những ngày tháng phải đối diện với sự tra tấn, đày ải và những thủ đoạn đàn áp của kẻ thù. Chính trong nghịch cảnh ấy, phẩm chất của người chiến sĩ được bộc lộ rõ nhất. Không khuất phục trước bạo lực, không đánh đổi khí tiết, họ giữ vững lòng trung thành với Tổ quốc và lý tưởng cách mạng. Những thử thách tưởng như có thể nghiền nát con người lại trở thành phép thử để làm sáng lên sức mạnh tinh thần.
“Tâm son” trước hết là sự son sắt với Tổ quốc, với nhân dân và con đường đã lựa chọn. “Chí thép” là ý chí kiên cường, không chịu khuất phục trước kẻ thù, trước những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất. Hai giá trị ấy không tồn tại trong những lời nói lớn lao mà được chứng minh bằng chính sự lựa chọn của những người chiến sĩ trong thời khắc sinh tử. Đó là khi con người đặt trách nhiệm với đất nước lên trên sự an nguy của bản thân, đặt lợi ích của nhân dân lên trên những mất mát riêng tư.
Các hoạt cảnh tái hiện trong chuyên đề góp phần đưa những câu chuyện ấy đến gần hơn với công chúng. Qua từng hình ảnh, âm thanh và diễn biến được tái hiện, người xem có thể cảm nhận phần nào không khí khắc nghiệt của chốn lao tù, nhưng đồng thời cũng thấy được sức mạnh của tình đồng chí, đồng đội. Trong hoàn cảnh bị giam cầm, những người chiến sĩ vẫn động viên, che chở, giữ vững niềm tin cho nhau. Chính sự gắn bó ấy đã tạo nên một sức mạnh tinh thần giúp họ vượt qua những giới hạn của đau đớn và sợ hãi.
Bởi vậy, “Tâm son, chí thép” không chỉ kể lại sự ra đời của lực lượng Công an Nhân dân, mà sâu hơn là tôn vinh những cống hiến, hy sinh thầm lặng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Qua mỗi câu chuyện, hình ảnh người chiến sĩ hiện lên không chỉ với sự dũng cảm, kiên cường trước kẻ thù, mà còn với tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân - một giá trị được hun đúc và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Với thế hệ trẻ, “Tâm son, chí thép” mở ra một cách tiếp cận lịch sử bằng sự đồng cảm và trải nghiệm. Từ sự khâm phục trước bản lĩnh, khí tiết và những hy sinh của thế hệ đi trước, mỗi người có thể tự soi chiếu vào trách nhiệm của mình hôm nay. Đó là lòng biết ơn, niềm tự hào về truyền thống dân tộc, ý thức sống có trách nhiệm và khát vọng được đóng góp cho cộng đồng, quê hương, đất nước.
Giữa không gian Hỏa Lò, nơi lịch sử dường như vẫn hiện hữu qua từng bức tường, từng hiện vật và câu chuyện của những người từng bị giam cầm, “Tâm son, chí thép” trở thành một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại. Những người chiến sĩ năm xưa đã đi qua những năm tháng khắc nghiệt bằng một trái tim son sắt và ý chí không khuất phục. Hôm nay, câu chuyện về họ tiếp tục được kể để nhắc nhớ rằng lòng yêu nước không chỉ được đo bằng những chiến công, mà còn được thể hiện qua sự kiên định, tinh thần trách nhiệm và sự sẵn sàng cống hiến khi Tổ quốc và nhân dân cần đến.
Từ những con người đã biến nhà tù thành nơi tôi luyện ý chí, “Tâm son, chí thép” gửi lại một thông điệp giản dị nhưng bền vững: truyền thống không chỉ để tự hào, mà để tiếp nối. Những giá trị về lòng trung thành, bản lĩnh, tình đồng chí và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân sẽ tiếp tục là hành trang để các thế hệ hôm nay và mai sau viết tiếp những trang mới trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước./.
- Nội dung: Khánh Long/Báo Ảnh Việt Nam