Nước mắm Phú Quốc-Thương hiệu Việt vươn xa
Từ những mẻ cá cơm tươi của vùng biển Tây Nam đến các nhà thùng ủ chượp thủ công, nước mắm Phú Quốc là sự kết tinh của thiên nhiên, thời gian và bí quyết truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Không chỉ là đặc sản nổi tiếng của đảo Ngọc, nước mắm Phú Quốc còn trở thành một thương hiệu Việt tiêu biểu đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
Thiên nhiên ưu đãi cho vùng biển Tây Nam nguồn cá cơm phong phú, đặc biệt là cá cơm sọc tiêu và cá cơm than - hai loại nguyên liệu quyết định chất lượng nước mắm Phú Quốc. Ngay sau khi đánh bắt, cá được trộn muối ngay trên tàu theo tỷ lệ truyền thống ba cá, một muối để giữ độ tươi, trước khi đưa vào các thùng gỗ lớn để ủ chượp liên tục từ 12 đến 15 tháng.
Yếu tố làm nên giá trị đặc biệt của nước mắm Phú Quốc chính là thời gian. Trong quá trình thủy phân tự nhiên kéo dài nhiều tháng, protein trong cá chuyển hóa thành dòng nước mắm cốt có độ đạm cao, thường đạt từ 30 đến trên 40 độ. Thành phẩm có màu nâu cánh gián hoặc hổ phách trong suốt, hương thơm thanh dịu, vị mặn hài hòa và hậu ngọt tự nhiên - hương vị đã làm nên danh tiếng của nước mắm Phú Quốc suốt hơn hai thế kỷ.
Hiện nay, trên đảo vẫn còn hàng chục nhà thùng truyền thống, tập trung chủ yếu ở Dương Đông và An Thới. Các cơ sở sản xuất vẫn kiên trì gìn giữ phương pháp ủ chượp thủ công, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn quản lý hiện đại để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Trong số đó, Công ty TNHH MTV Thịnh Phát là một trong những thương hiệu tiêu biểu. Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề và gần 40 năm xây dựng thương hiệu, ông Trần Mỹ Thuận, Giám đốc công ty, luôn xem việc làm nước mắm không chỉ là hoạt động sản xuất mà còn là trách nhiệm gìn giữ nghề truyền thống của quê hương.
Ông Thuận chia sẻ: “Mỗi giọt nước mắm là kết quả của sự kiên nhẫn và uy tín được vun đắp qua nhiều thế hệ. Vì vậy, dù đầu tư dây chuyền đóng chai và áp dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng như HACCP, công đoạn ủ chượp trong nhà thùng vẫn được giữ nguyên theo phương pháp truyền thống. Chính sự kết hợp giữa kinh nghiệm lâu đời và công nghệ hiện đại đã giúp nước mắm Thịnh Phát có mặt trên nhiều thị trường trong nước và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu”.
Không chỉ sản xuất, nhiều nhà thùng trên đảo còn mở cửa đón khách tham quan và giới thiệu quy trình làm nước mắm truyền thống. Du khách có thể tận mắt chứng kiến những thùng gỗ khổng lồ, tìm hiểu quá trình ủ chượp kéo dài hơn một năm và cảm nhận hương thơm đặc trưng lan tỏa trong không gian nhà thùng. Nhờ đó, nghề làm nước mắm cũng trở thành một sản phẩm du lịch đặc sắc của đảo Ngọc Phú Quốc.
Ảnh: Lê Minh/Báo Ảnh Việt Nam
Danh tiếng của nước mắm Phú Quốc không chỉ được khẳng định trong nước mà còn trên thị trường quốc tế. Đây là sản phẩm đầu tiên của Việt Nam được Liên minh châu Âu bảo hộ chỉ dẫn địa lý, khẳng định nguồn gốc, chất lượng và uy tín của một thương hiệu truyền thống Việt Nam.
Để gìn giữ và phát triển nghề, chính quyền địa phương cùng Hội Sản xuất nước mắm Phú Quốc đang đẩy mạnh bảo tồn vùng nguyên liệu, tăng cường truy xuất nguồn gốc, quảng bá thương hiệu gắn với du lịch và ẩm thực, đồng thời hỗ trợ các cơ sở nâng cao chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế.
Giữa nhịp sống hiện đại, những nhà thùng trên đảo Phú Quốc vẫn bền bỉ lưu giữ nhịp chảy của thời gian. Từ những mẻ cá cơm tươi vừa cập bến đến từng giọt nước mắm hổ phách sóng sánh, mỗi công đoạn đều chứa đựng sự kiên trì, kinh nghiệm và tình yêu nghề của người dân đảo. Chính những giá trị ấy đã làm nên sức sống bền vững của một thương hiệu Việt Nam đang vươn xa trên bản đồ ẩm thực thế giới./.
Bài: Sơn Nghĩa - Ảnh: Lê Minh/Báo Ảnh Việt Nam, Trương Phú Quốc