Nghị quyết 57: Nâng tầm di sản văn hóa Việt trong kỷ nguyên số
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia không chỉ định hướng cho sự phát triển kinh tế - xã hội mà còn mở ra những cơ hội to lớn để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc ứng dụng công nghệ số là yếu tố then chốt để di sản văn hóa Việt Nam không chỉ được gìn giữ mà còn lan tỏa mạnh mẽ, tiếp cận gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.
Đảng ta luôn xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Trong thời đại số, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặt ra những yêu cầu mới. Công nghệ, nếu được ứng dụng đúng đắn, sẽ trở thành công cụ đắc lực, giúp chúng ta vượt qua những giới hạn về không gian, thời gian để đưa di sản văn hóa đến với mọi người.
PGS. TS. Bùi Hoài Sơn, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển, nhận định: "Nghị quyết 57 đã đưa ra một quan điểm đột phá, xem khoa học công nghệ và chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà là yếu tố cốt lõi để phát triển. Điều này đặc biệt quan trọng đối với lĩnh vực văn hóa. Trước đây, nhiều di sản chỉ tồn tại trong không gian hữu hình, bị giới hạn bởi địa lý hoặc khả năng tiếp cận. Nay, với công nghệ số, chúng ta có thể số hóa, phục dựng và tái hiện chúng một cách sống động, mang lại trải nghiệm mới mẻ cho công chúng."
Để phát huy tối đa tiềm năng của Nghị quyết 57 trong lĩnh vực văn hóa, việc tháo gỡ các rào cản hiện tại là vô cùng cần thiết. "Thách thức lớn nhất hiện nay là sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, vừa am hiểu về văn hóa, vừa thành thạo công nghệ số," bà Nguyễn Liên Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu, chia sẻ. "Chúng ta cần có những chương trình đào tạo bài bản, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, tập trung vào quản lý văn hóa số, kinh tế số và quản trị nội dung số. Đồng thời, cần khuyến khích sự tham gia của giới trẻ - những người vốn rất nhạy bén với công nghệ và có khả năng sáng tạo đột phá."
Nghị quyết 57 nhấn mạnh vai trò kiến tạo của Nhà nước, nhưng cũng đề cao sự tham gia của các chủ thể khác: người dân, doanh nghiệp, nhà khoa học. Việc huy động các nguồn lực này, cả về tài chính, công nghệ và tri thức, sẽ tạo nên một "hệ sinh thái công nghệ" toàn diện, thúc đẩy sự phát triển văn hóa một cách bền vững.
Với sự chỉ đạo của Nghị quyết 57, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tích cực xây dựng Đề án chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào cuối năm 2025. Đề án này được kỳ vọng sẽ cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước thành những chính sách, hành động cụ thể, từng bước kiến tạo một nền văn hóa số Việt Nam hiện đại, nhân văn, gắn kết chặt chẽ giữa truyền thống và tương lai.
"Chúng ta cần một tư duy đột phá trong cách tiếp cận di sản văn hóa," PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh. "Đó không chỉ là bảo tồn, mà còn là làm cho di sản sống động, có ý nghĩa trong đời sống đương đại, và lan tỏa ra thế giới. Nghị quyết 57 chính là cơ hội vàng để chúng ta thực hiện điều đó, đưa văn hóa Việt Nam vươn tầm cao mới, xứng đáng với vị thế và bề dày lịch sử của dân tộc."./.
- Nội dung: Trịnh Bộ/Báo ảnh Việt Nam
- Ảnh: Việt Cường, Công Đạt, Thanh Giang, Khánh Long/Báo ảnh Việt Nam