Lớp học dưới mái chùa Pothiwong
Nép mình trong một con hẻm nhỏ ở phường Bảy Hiền, Thành phố Hồ Chí Minh, chùa Pothiwong không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa của đồng bào Khmer mà còn là mái nhà chung gìn giữ tiếng nói, chữ viết dân tộc thông qua lớp học miễn phí dành cho trẻ em mỗi dịp hè.
Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Là một trong những cộng đồng dân tộc thiểu số có số lượng khá đông tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng do đặc thù đô thị, đồng bào Khmer sinh sống phân tán ở nhiều khu vực. Vì vậy, các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng chủ yếu tập trung tại hai ngôi chùa Khmer là Candaransi (phường Xuân Hòa) và Pothiwong (phường Bảy Hiền).
Nhận thấy nhiều em nhỏ không có điều kiện học tập bài bản tiếng nói và chữ viết của dân tộc mình, từ năm 2001, chùa Pothiwong đã duy trì lớp học tiếng Khmer miễn phí vào mỗi dịp hè. Đây không chỉ là nơi truyền dạy ngôn ngữ mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu với bản sắc văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ.
Đều đặn từ tối thứ Hai đến thứ Bảy hằng tuần, khoảng sân chùa lại rộn ràng tiếng đánh vần, đọc bài của gần 20 học sinh ở nhiều độ tuổi, chủ yếu là học sinh tiểu học. Phần lớn các em là con em của những gia đình lao động người Khmer sinh sống tại khu vực phường Bảy Hiền và các vùng lân cận.
Thượng tọa Thích Nguyên Trí (Sư Tăng Ngọc An), Trụ trì chùa Pothiwong, cho biết, lớp học tiếng Khmer được thành lập từ năm 2001 với mong muốn giúp con em đồng bào Khmer biết nói, biết đọc, biết viết tiếng mẹ đẻ. Khi bước ra ngoài xã hội, các em không chỉ giữ gìn được bản sắc dân tộc mà còn có thêm một ngôn ngữ để giao tiếp. Chùa mong muốn trở thành nơi gìn giữ tiếng Khmer cho thế hệ trẻ. Các em được học hoàn toàn miễn phí, đồng thời còn được hỗ trợ sách, vở và dụng cụ học tập.
Hiện lớp học có gần 20 học sinh theo học. Các em được miễn toàn bộ học phí, được cấp sách giáo khoa, tập vở và dụng cụ học tập. Lớp diễn ra từ 19 giờ đến 20 giờ 30, từ thứ Hai đến thứ Bảy trong dịp hè và duy trì ôn tập vào các ngày Chủ nhật.
Thông qua chương trình giảng dạy, học sinh được rèn luyện đầy đủ các kỹ năng nghe, nói, đọc và viết tiếng Khmer, đồng thời tiếp cận những kiến thức cơ bản về ngôn ngữ, văn hóa và truyền thống của dân tộc mình.
Em Thạch Xuyên, một học sinh của lớp, chia sẻ: "Em muốn học tiếng Khmer để có thể chào ông bà, cha mẹ bằng tiếng mẹ đẻ, đồng thời biết đọc, biết viết và gìn giữ ngôn ngữ của dân tộc mình."
Trực tiếp đứng lớp nhiều năm qua, Sư Kim Quy cho biết việc giảng dạy gặp không ít khó khăn do phần lớn các em sử dụng tiếng Việt trong sinh hoạt hằng ngày, ít có cơ hội tiếp xúc với tiếng Khmer. Vì vậy, quá trình làm quen với cách phát âm, đánh vần và viết chữ Khmer thường mất nhiều thời gian. Tuy nhiên, với sự kiên trì của thầy và trò, các em dần tự tin hơn trong việc sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ.
Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam
Theo Sư Kim Quy, nếu không được học và sử dụng thường xuyên, tiếng Khmer của thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên ở đô thị sẽ có nguy cơ mai một. Chính vì vậy, lớp học dưới mái chùa không chỉ truyền dạy ngôn ngữ mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của cộng đồng Khmer giữa lòng Thành phố Hồ Chí Minh.
Từ khoảng sân chùa mộc mạc được tận dụng làm lớp học suốt hơn hai thập kỷ qua, biết bao lớp người trẻ Khmer đã được chắp cánh bằng chính tiếng nói và chữ viết của dân tộc mình. Lớp học giản dị ấy vẫn lặng lẽ thắp lên niềm tự hào về cội nguồn, góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống cho hôm nay và mai sau./.
- Bài và ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam