Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc nhộn nhịp đón Tết
Về miền Tây Nam Bộ, người ta vẫn thường truyền tai nhau câu nói: “Bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc” - lời ngợi ca hai đặc sản trứ danh của các làng nghề thủ công truyền thống ở xã Hưng Nhượng (Bến Tre cũ), nay thuộc tỉnh Vĩnh Long sau sáp nhập. Câu nói mộc mạc ấy đã khẳng định thương hiệu lâu đời và vị thế riêng của bánh tráng dừa Mỹ Lồng và bánh phồng nếp Sơn Đốc - niềm tự hào của vùng đất xứ dừa.
Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc có lịch sử hơn một trăm năm và được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia từ năm 2018. Ba dòng sản phẩm chính của làng nghề gồm bánh phồng nếp, bánh phồng mì (khoai sắn) và bánh phồng chuối luôn được thị trường ưa chuộng, giúp các cơ sở sản xuất duy trì hoạt động quanh năm, đặc biệt sôi động vào dịp Tết Nguyên đán.
Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam
Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam
Hiện nay, bánh phồng nếp loại nhỏ, đường kính khoảng 18-20cm, thường dùng để gói xôi bánh phồng, là sản phẩm tiêu thụ mạnh nhất. Toàn làng nghề có hơn 20 cơ sở sản xuất liên tục, trong đó cơ sở bánh phồng Hai Sậm, nằm gần ngã ba Sơn Đốc, được xem là một trong những điểm sản xuất quy mô và nhộn nhịp nhất. Với khoảng 10 lao động làm việc thường xuyên, mỗi ngày cơ sở cung ứng ra thị trường hàng chục nghìn chiếc bánh phồng các loại. Những ngày cận Tết, sân phơi và cả mái nhà của cơ sở phủ kín bánh phồng trắng ngà, đón nắng miền Tây.
Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam
Ông Hai Sậm - chủ cơ sở, là người đảm nhiệm công đoạn quan trọng nhất của nghề: quết bột nếp. Đây là khâu đòi hỏi nhiều kinh nghiệm để khối bột đạt độ dẻo, mịn vừa phải, không quá khô hay quá ướt. Bí quyết của cơ sở là sử dụng nguồn nếp non từ tỉnh An Giang, ngâm đủ 12 tiếng để hạt nếp nở đều, sau đó đồ thành xôi, quết nhuyễn, trộn thêm nước cốt dừa và gia vị rồi cán bánh theo khuôn định sẵn. Bánh được cắt khuôn, đặt lên chiếu và phơi hoàn toàn dưới nắng tự nhiên cho đến khi khô đều.
Chị Nguyễn Thị Bảo Châu, con gái ông Hai Sậm và là thế hệ thứ ba nối nghề, cho biết yếu tố thời tiết có vai trò quyết định đến chất lượng bánh. “Bánh phồng được phơi nắng tự nhiên nên nếu nắng tốt, bánh khô nhanh, đều và thơm hơn. Vì vậy, ngoài sân phơi, gia đình còn tận dụng cả mái nhà để đón nắng”, chị chia sẻ.
Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam
Hiện cơ sở Hai Sậm sản xuất ba loại bánh phồng với sản lượng trung bình khoảng 20.000 chiếc/ngày, cung cấp cho thị trường khắp cả nước, tập trung nhiều ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ và TP. Hồ Chí Minh. Càng gần Tết, nhu cầu tăng cao, lượng nếp nguyên liệu có thể tăng gấp hai, gấp ba so với ngày thường, khiến người làm nghề tất bật từ sáng sớm đến tối muộn.
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, làng nghề bánh phồng Sơn Đốc còn là điểm đến trải nghiệm hấp dẫn. Nhiều đoàn khách, học sinh, sinh viên tìm về để tham quan, tìm hiểu và cảm nhận nhịp sống lao động của một làng nghề truyền thống – nơi những chiếc bánh phồng mộc mạc góp phần làm nên hương vị Tết và gìn giữ ký ức văn hóa của miền sông nước./.
Bài: Sơn Nghĩa - Ảnh: Nguyễn Luân/ Báo ảnh Việt Nam