Khúc giao mùa của vị giác từ nét chấm phá bếp ăn ba miền

Khúc giao mùa của vị giác từ nét chấm phá bếp ăn ba miền

Trải dài từ những triền núi hùng vĩ phía Bắc xuống đồng bằng ngập nước phương Nam, Việt Nam tựa như một bức tranh đa sắc mà ẩm thực chính là những nét cọ tinh tế nhất. Đúng như lời ca thiết tha trong nhạc phẩm "Quê hương 3 miền" của nhạc sĩ Thanh Sơn: "Non nước hữu tình, ba miền xinh đẹp quá", mỗi vùng đất lại âm thầm cất giữ những câu chuyện văn hóa dung dị, dung hòa giữa con người và thiên nhiên. Không phô trương cầu kỳ, những món ăn mộc mạc vươn lên từ bùn đất đã gieo vào lòng thực khách sự xao xuyến kỳ lạ. Dạo bước qua những hương vị mang âm hưởng ba miền, ta không chỉ nếm trọn tinh hoa sản vật, mà còn chạm vào tâm hồn nồng hậu, nghĩa tình của con người xứ sở.

 

Những nguyên liệu tươi ngon của món lẩu riêu cua đồng dọn kèm thố nước dùng bốc khói, phác họa không khí sum vầy ấm cúng. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo Ảnh Việt Nam
Cận cảnh thố đất đựng nước dùng lẩu riêu cua đồng sóng sánh sắc đỏ của cà chua, khơi gợi hương vị thanh tao, mộc mạc vùng Bắc Bộ. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo Ảnh Việt Nam

Bắt đầu từ phương Bắc, nơi những triền đê êm ả ôm lấy xóm làng thanh bình, lẩu riêu cua đồng hiện lên như một lời chào nồng ấm. Nước dùng sóng sánh sắc đỏ au của những quả cà chua chín mọng, điểm xuyết mảng gạch cua vàng ươm, tỏa ra mùi hương thanh tao quyến rũ. Ngồi quanh nồi lẩu bốc khói nghi ngút giữa tiết trời giao mùa, thực khách như cảm nhận trọn vẹn cái tình gắn kết của gia đình, bè bạn. Vị ngọt chân chất của cua đồng quyện chút chua dịu nhẹ, ăn kèm với nhiều loại rau xanh mướt, tạo nên bản hòa ca cân bằng âm dương trong triết lý ẩm thực Á Đông. Từng gắp rau nhúng đẫm vị, từng muỗng nước dùng thanh mát không chỉ đánh thức vị giác mà còn sưởi ấm tâm hồn những lữ khách phương xa. Đó không chỉ là một bữa ăn, mà là trải nghiệm sum vầy, nơi mọi khoảng cách ngôn ngữ dường như được xóa nhòa để nhường chỗ cho sự thấu cảm.

 

Món bánh bèo dung dị nhưng được chăm chút tỉ mỉ, tôn lên nét tinh tế trong nghệ thuật ẩm thực của vùng đất miền Trung nắng gió. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo Ảnh Việt Nam
Bát canh trái vả nấu thanh đạm với sườn non mang vị chát nhẹ đầu lưỡi, xoa dịu nhịp sống bằng hậu vị ngọt bùi êm ái. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo Ảnh Việt Nam

 

Xuôi về miền Trung nắng gió, nơi con người luôn chắt chiu từng tặng vật tự nhiên, trái vả bỗng trở thành nguồn cảm hứng thi vị cho mâm cơm. Từ thức quả bình dị mọc hiền hòa bên bờ suối, vả được bàn tay tảo tần chế biến thành những món ăn đượm tình quê. Một bát canh trái vả nấu tinh tươm mang vị chát nhẹ nơi đầu lưỡi, nhưng hậu vị lại ngọt bùi êm ái, xoa dịu đi cái tĩnh lặng của thời gian. Thưởng thức bát canh vả nóng hổi là cách để người ta cảm nhận nhịp sống chậm rãi, sâu lắng của dải đất miền Trung. Kế đó, đĩa vả trộn tôm thịt là nét biến tấu rực rỡ và lôi cuốn hơn. Những lát vả thái mỏng quyện lẫn vị ngọt của tôm tươi roi rói, sắc cam của hoa cà rốt tỉa khéo léo và độ giòn tan của đậu phộng. Mỗi miếng cắn là sự giao hòa tinh tế của các tầng hương vị, tựa như chính chiều sâu văn hóa và sự kiên cường của người dân nơi đây. Cạnh đó, những chén bánh bèo tôm chấy nhỏ xinh dọn trên đĩa gốm hoa lam trang nhã càng tôn lên nét hào hoa, biến điều dung dị thành tinh hoa nghệ thuật.

 


 

Cuối hành trình là vùng châu thổ sông Mekong trù phú, nơi thiên nhiên hào phóng làm nên phong cách ẩm thực tự do, nhiệt thành. Cá hú kho tộ là minh chứng hoàn hảo cho lối sống tận hưởng và nét tính cách hào sảng của người Nam Bộ. Trú mình trong chiếc niêu đất nung mộc mạc, những khứa cá da trơn béo ngậy được rim liu riu trên bếp lửa. Nước sốt dần keo lại thành màu nâu cánh gián óng ả, bọc lấy từng thớ thịt mềm thơm. Hương tiêu sọ cay nồng hòa cùng vị mặn ngọt đậm đà nhẹ nhàng khơi dậy mọi giác quan. Ăn kèm với bát cơm trắng dẻo thơm, món ăn này mang trong mình hơi thở của dòng sông nặng phù sa, phác họa rõ nét tấm lòng cởi mở, luôn dang tay chào đón bạn bè bốn phương.

 

Từng khứa cá hú da trơn béo ngậy được rim liu riu, quyện trong nước sốt nâu cánh gián bừng lên sức sống của ẩm thực miệt vườn. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo Ảnh Việt Nam

 

Việt Nam không chỉ có những đặc sản đã quá đỗi quen thuộc, mà còn cất giấu vô vàn viên ngọc quý trong nếp sống đời thường. Thanh tao như lẩu riêu Bắc Bộ, tỉ mỉ như hương vị vả miền Trung, hay đậm đà như niêu cá kho Nam Bộ – tất cả đan cài vào nhau, tạo thành một dải lụa văn hóa đầy tự hào. Thưởng thức chúng, bạn đang lật giở những trang sách đẹp nhất về tình đất, tình người của một quốc gia hiếu khách, rạng rỡ và luôn tràn đầy sức sống./.

  •  
  • Bài, ảnh: Nguyễn Luân/Báo Ảnh Việt Nam

Top