Kéo co: Sức mạnh đoàn kết trong Lễ hội xuân Việt
Mùa Xuân, mùa của lễ hội, mùa của vạn vật sinh sôi và cũng là mùa mà những nét đẹp văn hóa truyền thống của Việt Nam được thăng hoa rực rỡ nhất. Trong muôn vàn hoạt động sôi nổi dịp đầu năm, trò chơi kéo co vẫn luôn giữ một vị trí đặc biệt, thu hút đông đảo người dân tham gia với tinh thần hào hứng và đầy ý nghĩa.
Nghi lễ và trò chơi kéo co có nguồn gốc lâu đời, gắn liền với đời sống nông nghiệp lúa nước của người Việt Nam và nhiều quốc gia Đông Nam Á, Đông Á khác. Không đơn thuần là một trò chơi giải trí, kéo co mang trong mình những giá trị tâm linh sâu sắc. Người xưa tin rằng, thông qua cuộc tranh tài này, họ có thể cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Chính vì vậy, kéo co thường được tổ chức trong các lễ hội xuân, đánh dấu sự khởi đầu của một vụ mùa mới, thể hiện khát vọng về một năm mới an lành, sung túc.
Ý nghĩa cộng đồng là điều không thể phủ nhận của trò chơi này. Kéo co đề cao tinh thần đoàn kết, sự phối hợp nhịp nhàng và ý chí chiến thắng của cả tập thể. Mỗi thành viên trong đội, dù là người trực tiếp kéo hay người cổ vũ, đều cảm nhận được sự gắn kết, sức mạnh tập thể lan tỏa. Trong một sợi dây thừng, mọi khác biệt dường như tan biến, chỉ còn lại mục tiêu chung và sức mạnh đồng lòng để cùng nhau giành chiến thắng.
Sự hấp dẫn của trò kéo co nằm ở cách thức tổ chức đơn giản, đạo cụ dễ kiếm và luật chơi dễ hiểu. Một sợi dây thừng, một dải lụa đỏ làm dấu mốc giữa sợi dây, và hai đội với số lượng thành viên bằng nhau là đủ để bắt đầu một cuộc tranh tài sôi nổi.
Khi hiệu lệnh vang lên, tất cả cùng nắm chặt dây, dồn toàn bộ sức lực về phía đội mình. Tiếng hò reo cổ vũ từ hai bên, tiếng trống giục giã hòa cùng nhịp kéo căng thẳng tạo nên một không khí vô cùng náo nhiệt, đầy kịch tính. Mỗi hiệp đấu thường không kéo dài quá hai phút, nhưng lại đòi hỏi người chơi phải vận dụng tối đa sức khỏe, sự dẻo dai, khéo léo và cả chiến thuật. Đội nào kéo được dải lụa đỏ về phía mình trước sẽ giành chiến thắng.
Nhiều địa phương còn có những biến thể độc đáo của trò kéo co như kéo co ngồi, kéo mỏ (dùng cây tre), kéo song, kéo mây... Mỗi hình thức mang một sắc thái riêng, nhưng đều chung một tinh thần là sự gắn kết cộng đồng và mong ước những điều tốt đẹp.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa và ý nghĩa cộng đồng sâu sắc, "Nghi lễ và trò chơi kéo co" đã chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào năm 2015. Sự vinh danh này không chỉ là niềm tự hào của Việt Nam mà còn của cả Hàn Quốc, Campuchia và Philippines - những quốc gia cùng chia sẻ di sản này.
Việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản kéo co là vô cùng quan trọng. Trò chơi này không chỉ là hoạt động giải trí, mà còn là phương thức quan trọng trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng, là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai.
Dịp Xuân mới là thời điểm lý tưởng để chúng ta cùng nhau tìm về cội nguồn, tham gia vào những lễ hội truyền thống và trải nghiệm không khí sôi động của trò kéo co. Đó không chỉ là một trò chơi, mà còn là cách để mỗi người Việt Nam thêm hiểu, thêm yêu và gìn giữ những giá trị văn hóa thiêng liêng của dân tộc./.
- Nội dung: Khánh Long/Báo ảnh Việt Nam
- Ảnh: Báo ảnh Việt Nam/TTXVN