Hà Nội - Điểm đến dòng vốn FDI chất lượng cao
Từ những nhà máy sản xuất công nghiệp đến các trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D) và công nghệ cao, Hà Nội đang định hình một hệ sinh thái mới để đón dòng vốn FDI có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Định hình hệ sinh thái công nghệ mới
Hà Nội đang thay đổi cách nhìn về đầu tư nước ngoài. Nếu trước đây lợi thế về vị trí, mặt bằng và nguồn lao động từng là những yếu tố quan trọng giúp Thủ đô thu hút các dự án FDI, thì nay thành phố đang hướng tới một thế hệ đầu tư mới, nơi công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao và phát triển bền vững trở thành những yếu tố cốt lõi.
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư và công bố Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm vào tháng 6/2026, Hà Nội quyết định chủ trương đầu tư 138 dự án trong nước với tổng vốn khoảng 3,5-3,6 triệu tỷ đồng, đồng thời thu hút khoảng 3,2 tỷ USD vốn FDI.
Đằng sau những con số ấy là một định hướng rõ ràng: Hà Nội không chỉ tìm kiếm những dự án mang vốn đến thành phố, mà hướng tới những nhà đầu tư có thể cùng thành phố tạo dựng các động lực tăng trưởng mới.
Ông Vũ Đại Thắng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, cho biết thành phố đang tập trung xây dựng những nền tảng và động lực tăng trưởng mới, đồng thời tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư theo hướng minh bạch, ổn định và thuận lợi.
Đến tháng 6/2026, Hà Nội có hơn 9.200 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 74,6 tỷ USD. Bên cạnh sản xuất, thành phố đang ưu tiên các lĩnh vực có giá trị gia tăng và sức lan tỏa lớn như công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, khu công nghiệp thế hệ mới, logistics thông minh, năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn, y tế, giáo dục chất lượng cao và phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Những ưu tiên này phản ánh một bước chuyển quan trọng trong tư duy thu hút FDI của Hà Nội: từ thu hút vốn sang lựa chọn chất lượng của dòng vốn.
Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Lương Tuấn Anh, Đại học De Montfort (Vương quốc Anh), Hà Nội có lợi thế đặc biệt khi là trung tâm chính trị, tài chính, khoa học và công nghệ của Việt Nam, đồng thời sở hữu nguồn nhân lực chất lượng cao cùng hệ sinh thái tri thức và đổi mới sáng tạo. Đây là những điều kiện phù hợp với các dòng vốn có hàm lượng công nghệ cao, hoạt động R&D và các dịch vụ giá trị gia tăng lớn.
Sự hiện diện của các cơ quan hoạch định chính sách, định chế tài chính, cơ quan ngoại giao và nhiều tập đoàn lớn cũng tạo sức hút đối với các công ty đa quốc gia có nhu cầu đặt văn phòng khu vực hoặc trung tâm điều phối.
Tiến sĩ Phan Hữu Thắng, Chủ tịch Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ kế hoạch và đầu tư, đánh giá Hà Nội có tiềm năng trở thành trung tâm thu hút FDI chất lượng cao hàng đầu Việt Nam và đủ khả năng cạnh tranh ở cấp độ khu vực.
Niềm tin của các tập đoàn quốc tế đang hoạt động tại Việt Nam đang góp phần định hình rõ hơn xu hướng này.
Sau gần 70 năm hiện diện tại Khu công nghiệp Thăng Long, Sumitomo Corporation (Nhật Bản) tiếp tục đặt niềm tin và đầu tư dài hạn tại Hà Nội. Với NVIDIA, mong muốn không chỉ dừng lại ở hoạt động kinh doanh mà còn là đồng hành xây dựng hệ sinh thái AI tại Thủ đô, từ hạ tầng, mô hình nền tảng, đào tạo nhân lực đến các ứng dụng quy mô lớn.
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo Ảnh Việt Nam
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo Ảnh Việt Nam
Những cam kết ấy cho thấy Hà Nội đang dần được nhìn nhận theo một cách khác trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.
Không chỉ là nơi đặt một nhà máy, Hà Nội đang trở thành nơi doanh nghiệp có thể tìm kiếm nhân lực, phát triển công nghệ, tiến hành R&D, xây dựng chuỗi cung ứng và mở rộng các hoạt động có giá trị gia tăng cao.
Thăng Long - Hòa Lạc: Từ sản xuất đến công nghệ cao
Sự chuyển dịch ấy có thể nhìn thấy rõ qua hai không gian phát triển tiêu biểu của Hà Nội: Khu công nghiệp Thăng Long và Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.
Thăng Long là hình ảnh của một Hà Nội công nghiệp đã được định hình. Từ nhiều năm qua, khu công nghiệp này quy tụ các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực điện, điện tử, linh kiện, cơ khí chính xác, ô tô, xe máy và công nghiệp hỗ trợ. Canon, Panasonic, Yamaha Motor, DENSO, TOTO, Mitsubishi, Toshiba, Sumitomo, Molex, Enkei, FCC... đã tạo nên một hệ sinh thái sản xuất quy mô lớn, kết nối Hà Nội với các chuỗi cung ứng quốc tế.
Nhưng Thăng Long hôm nay không còn chỉ là câu chuyện về những dây chuyền sản xuất. Nhiều doanh nghiệp FDI tại đây đang từng bước mở rộng sang đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển, xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo. Giá trị của một dự án vì thế không chỉ nằm ở sản phẩm được tạo ra trong nhà máy, mà còn ở tri thức, công nghệ và năng lực được tích lũy phía sau dây chuyền sản xuất.
Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo Ảnh Việt Nam
Panasonic là một ví dụ. Với khoảng 7.000 lao động, tập đoàn hiện hoạt động tại 4 công ty sản xuất, một công ty R&D với một trung tâm nghiên cứu và phát triển, vừa phục vụ thị trường Việt Nam, vừa tham gia chuỗi cung ứng và xuất khẩu toàn cầu. Năm 2026, Panasonic đưa vào vận hành Trung tâm Đổi mới công nghệ HVAC Innovation Center, đồng thời khởi công dự án mở rộng nhà máy tại Khu công nghiệp Thăng Long II.
Theo Tổng Giám đốc Panasonic Việt Nam Taka Fujino, người tiêu dùng Hà Nội sẵn sàng đầu tư cho chất lượng và giá trị thực sự. Đây cũng là một trong những yếu tố giúp thành phố tăng sức hấp dẫn đối với các dự án đầu tư nước ngoài có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Câu chuyện của Sumitomo Heavy Industries Việt Nam (SHIV) lại cho thấy sự thay đổi từ bên trong một nhà máy. Hơn 20 năm trước, Sumitomo Heavy Industries đến Hà Nội để tìm kiếm môi trường ổn định, nguồn lao động trẻ và chi phí sản xuất cạnh tranh. Nhưng theo Tổng Giám đốc Hiroumi Hamajima, nhà máy tại Hà Nội ngày nay không còn là một cơ sở sản xuất giá rẻ.
Công nghệ cao, tự động hóa, robot, chuyển đổi số và truy xuất dữ liệu đã trở thành một phần trong hoạt động sản xuất. Cùng với đầu tư vào công nghệ và phát triển nhân lực, SHIV đã trở thành một trong những cứ điểm sản xuất và chuỗi cung ứng chiến lược toàn cầu của tập đoàn, đáp ứng xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng quốc tế.
Nếu Thăng Long cho thấy quá trình nâng cấp của nền sản xuất công nghiệp, thì Hòa Lạc mở ra một bức tranh rộng hơn về tương lai công nghệ của Hà Nội.
Tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, sản xuất, nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo đang được đặt trong cùng một không gian phát triển.
Đến nay, Hòa Lạc đã thu hút 115 dự án, trong đó có 16 dự án FDI với tổng vốn đăng ký trên 5 tỷ USD, tạo việc làm cho khoảng 25.000 lao động. Riêng 5 dự án của Nhật Bản có tổng vốn hơn 270 triệu USD, tập trung vào kỹ thuật ô tô, điện tử, linh kiện chính xác và motor điện.
Theo ông Vũ Quốc Huy, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và khu công nghiệp Hà Nội, Hòa Lạc đang hướng tới trở thành không gian hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong phát triển công nghệ, thu hút các trung tâm R&D và xây dựng hạ tầng nghiên cứu dùng chung.
Đáng chú ý, đây cũng là không gian thử nghiệm có kiểm soát cho những công nghệ mới như xe tự hành, thiết bị bay không người lái, robot dịch vụ, lưới điện thông minh, IoT, digital twin, logistics tự động và đô thị xanh.
Từ Thăng Long đến Hòa Lạc là một hành trình phản ánh sự chuyển mình của dòng vốn FDI tại Hà Nội. Nếu Thăng Long là nền tảng sản xuất được hình thành qua nhiều thập niên, thì Hòa Lạc đang mở ra không gian cho những lĩnh vực của tương lai. Giữa hai không gian ấy là một dòng chảy liên tục của công nghệ, nhân lực, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Đó cũng là cách Hà Nội đang nâng chất dòng vốn FDI: không chỉ thu hút thêm những dự án mới, mà từng bước biến nguồn vốn quốc tế thành động lực để nâng cao năng lực công nghệ, phát triển nhân lực và mở rộng năng lực nội sinh của doanh nghiệp Việt Nam.
Với hướng đi đó, Hà Nội đang tiến gần hơn tới hình ảnh một trung tâm FDI chất lượng cao của Việt Nam và khu vực - nơi nhà đầu tư quốc tế không chỉ tìm thấy một địa điểm sản xuất, mà còn tìm thấy một hệ sinh thái để nghiên cứu, đổi mới và phát triển dài hạn./.
Bài: Bích Vân, Hà Anh, Nguyễn Tươi - Ảnh: Trần Thanh Giang, Công Đạt/Báo Ảnh Việt Nam và Tư liệu CTV