Đối ngoại toàn diện tầm cao mới để mở đường cho phát triển và nâng tầm vị thế của quốc gia
Đứng trước những thời khắc lịch sử, đất nước cần có những quyết sách lịch sử. Bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của phát triển phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, sánh vai với các cường quốc năm châu, đối ngoại của Việt Nam cũng đòi hỏi phải có bước chuyển mình mang tính lịch sử để mở đường cho phát triển và nâng tầm vị thế của quốc gia. Đó chính là chiến lược "đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới", và đối ngoại được xác định là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”.
Sau 80 năm giành được độc lập và 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới; tiếp sau kỷ nguyên độc lập, tự do, xây dựng chủ nghĩa xã hội và kỷ nguyên đổi mới, ngày nay đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của phát triển phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, sánh vai với các cường quốc năm châu.
Đây là giai đoạn bản lề, có tính quyết định việc bứt phá trở thành nước phát triển, thu nhập cao, trình độ tiên tiến. Hoặc sẽ lặp lại bài học mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình khi nhiều điểm nghẽn trong mô hình phát triển và quản trị quốc gia đang dần bộc lộ.
Vì vậy, từ cuối năm 2024 đến nay, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều Nghị quyết có ý nghĩa chiến lược, bao trùm hầu hết các lĩnh vực then chốt của đất nước như Nghị quyết 57, 59, 66, 68, 70, 71, 72. Đây là những định hướng lớn, đồng bộ, thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng; là nền tảng đưa đất nước vươn mình phát triển giàu mạnh và thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.
Trong đó, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết 59-NQ/TW về “Hội nhập quốc tế trong tình hình mới” của Bộ Chính trị đã đề ra những định hướng lớn về đối ngoại trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới
Ngay từ buổi bình minh của nền độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Sau vấn đề phòng thủ, ngoại giao là một vấn đề cần yếu cho một nước độc lập.". Điều đó cho thấy vai trò và trách nhiệm đặc biệt quan trọng của công tác đối ngoại đối với quốc gia, dân tộc.
Thấm nhuần tư tưởng đó, Đảng và Nhà nước đặc biệt coi trọng công tác đối ngoại và điều này đã được cụ thể hoá trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Nghị quyết 59-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Đại hội XIV xác định đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, tức là coi trọng và nâng tầm hội nhập quốc tế, tiếp tục xem hội nhập quốc tế không chỉ là động lực phát triển quan trọng mà là một trong những phương thức hàng đầu để thực hiện các mục tiêu chiến lược của đất nước.
Song hành với đó, Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Hội nhập quốc tế trong tình hình mới” là “quyết sách đột phá”, đánh dấu bước ngoặt có tính lịch sử trong quá trình hội nhập của đất nước với việc định vị hội nhập quốc tế là động lực quan trọng đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Thế giới đang đứng trước những thay đổi căn bản mang tính thời đại, biến đổi sâu sắc về mọi mặt dưới tác động của các chuyển dịch lớn của chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học - công nghệ. Giai đoạn từ nay đến năm 2030 là giai đoạn quan trọng nhất để định hình và xác lập trật tự thế giới mới. Những thay đổi này đang tạo ra một môi trường quốc tế đa chiều hơn, mở ra những vận hội lớn cùng nhiều thách thức lớn cho đất nước.
Chính vì vậy, trong bài viết “Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phân tích và nhấn mạnh: “Trong chiều dài của lịch sử nhân loại, thực tiễn thế giới cho thấy quy luật nhất quán: không một quốc gia phát triển hùng mạnh nào mà không xây dựng một nền đối ngoại mạnh. Trong thế giới ngày nay, an ninh và phát triển của mỗi quốc gia không thể biệt lập, đứng bên ngoài những tác động của thế giới và thời đại, của thời cuộc và cục diện.
Đứng trước những thời khắc lịch sử, đất nước cần có những quyết sách lịch sử. Kỷ nguyên mới đòi hỏi phải triển khai "đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới": Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia dân tộc; lấy hòa bình, độc lập, tự chủ, tự cường là nền tảng; đặt người dân là trung tâm của mọi chính sách; coi đóng góp cho cộng đồng quốc tế là trách nhiệm. Ở tầm cao mới , đối ngoại sẽ được triển khai một cách tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường hơn; đóng góp hiệu quả hơn vào những mục tiêu chiến lược của đất nước; thể hiện trách nhiệm lớn hơn đối với hòa bình và phát triển của thế giới.”.
Đối ngoại phải là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên"
Để đẩy mạnh triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chúng ta cần phải triển khai những nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.
Thứ nhất, đối ngoại phát huy vai trò tiên phong, thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên trong việc tạo lập cục diện quốc tế thuận lợi cho đất nước. Thế giới càng biến động, việc củng cố hòa bình, ổn định cho đất nước càng có vai trò trọng yếu, then chốt. Đối ngoại phải có sự "chủ động chiến lược" trong mọi tình huống, giữ cho "trong ấm, ngoài êm": giữ ổn định, phát triển ở bên trong, giữ hòa bình, hợp tác với bên ngoài. Cùng với quốc phòng, an ninh, đối ngoại kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội và nền văn hóa; giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình để xây dựng, phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đồng thời thúc đẩy giải quyết các khác biệt bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc.
Thứ hai, đối ngoại là động lực tạo dựng các điều kiện thuận lợi, tranh thủ nguồn lực bên ngoài và mở ra không gian phát triển mới cho đất nước. Thế giới được định hình bởi các xu hướng mới, những quốc gia thành công là những nước chủ động nắm bắt, đi trước, đặt mình vào dòng chảy thời đại. Nhiệm vụ của đối ngoại là nhận diện, tranh thủ cơ hội từ những xu hướng đang định hình kinh tế thế giới hiện nay như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, lượng tử, tự động hóa...; chuyển hóa được quan hệ tốt đẹp về chính trị thành những kết quả cụ thể về kinh tế, có thể đo đếm và lan tỏa trực tiếp đến người dân thông qua các thỏa thuận kinh tế, hiệp định thương mại và đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thế giới, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu.
Thứ ba, đối ngoại thể hiện tinh thần trách nhiệm cao đối với cộng đồng quốc tế, đóng góp vào xây dựng và bảo vệ trật tự quốc tế công bằng, bình đẳng dựa trên luật pháp quốc tế. Trong một thế giới toàn cầu hóa, lợi ích của quốc gia – dân tộc, của công dân, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ nằm trong đường biên giới lãnh thổ. Bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc Việt Nam gắn liền với việc bảo vệ trật tự thế giới công bằng, bình đẳng, dựa trên luật pháp quốc tế. Thế và lực mới cho phép chúng ta đóng góp tích cực, trách nhiệm đối với các vấn đề chung của thế giới. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói "Mình đã hưởng cái hay của người thì phải có cái hay cho người ta hưởng", Việt Nam sẽ tiếp tục các cam kết của mình về phát triển bền vững, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, giảm phát thải ròng; đồng thời tham gia sâu hơn vào các hoạt động gìn giữ hòa bình, cứu hộ cứu nạn, viện trợ nhân đạo, trung gian hòa giải và phát huy vai trò nòng cốt, dẫn dắt trong những vấn đề và cơ chế quan trọng, phù hợp.
Thứ tư, phát huy "sức mạnh mềm" của dân tộc tương xứng với tầm vóc lịch sử và văn hóa, vị thế chín h trị và kinh tế của đất nước. Vị thế, uy tín đất nước không chỉ nằm ở sức mạnh vật chất mà còn là "sức mạnh mềm". Đó là lịch sử hào hùng, nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới, là đường lối đối ngoại hòa bình, hòa hiếu, xử lý các vấn đề quốc tế hài hòa, có lý, có tình, tôn trọng luật pháp quốc tế, là sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân thế giới. Ở tầm cao mới, đối ngoại phải góp phần gia tăng vị thế, ảnh hưởng của đất nước trong nền chính trị thế giới, kinh tế toàn cầu và văn minh nhân loại.
Thứ năm, xây dựng nền đối ngoại và ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp. Kỷ nguyên mới đòi hỏi xây dựng nền đối ngoại ngang tầm khu vực và vươn tầm quốc tế. Các cán bộ đối ngoại, ngoại giao phải dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám tiên phong, đột phá vì lợi ích quốc gia – dân tộc; nhạy bén về thời thế, sâu sắc về chiến lược, có kỷ luật, kỷ cương và có kỹ năng, trình độ ngang tầm quốc tế. Đối ngoại toàn diện không chỉ là nhiệm vụ của một bộ, một ngành mà là sự nghiệp của toàn dân, của cả hệ thống chính trị để tạo sức mạnh tổng hợp./.
- Bài: Thanh Hòa - Ảnh: TTXVN