Dấu ấn văn hóa Chăm ở Lâm Đồng
Ngày 24/7, tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng thành phố Đà Nẵng đã diễn ra triển lãm chuyên đề “Dấu ấn văn hóa Chăm ở Lâm Đồng” nhằm giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của văn hóa Chăm tại Lâm Đồng thông qua hệ thống hiện vật, hình ảnh và tư liệu khoa học đang được lưu giữ, nghiên cứu tại Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng.
Triển lãm giới thiệu khoảng 30 hiện vật và 100 hình ảnh, tập trung vào hai nội dung chính: Di sản kiến trúc - điêu khắc Chăm tại Lâm Đồng và Đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người Chăm tại Lâm Đồng. Thông qua đó, công chúng có dịp tiếp cận một cách trực quan, sinh động với các giá trị văn hóa Chăm trong không gian văn hóa miền Trung - Tây Nguyên.
Phần trưng bày ngoài sân vườn giới thiệu hệ thống 09 di tích kiến trúc Chăm cấp tỉnh và cấp quốc gia, nổi bật là cụm tháp Pô Sah Inư, tháp Pô Dam, cùng hệ thống thánh đường Hồi giáo Bàni, các phế tích đền tháp và những phát hiện khảo cổ học tiêu biểu. Qua đó, công chúng có dịp tìm hiểu quá trình hình thành, phát triển của nghệ thuật kiến trúc Chăm cũng như kỹ thuật xây dựng và tư duy thẩm mỹ đặc sắc của cư dân Champa.
Bên cạnh đó, triển lãm còn giới thiệu những giá trị tiêu biểu của nghệ thuật điêu khắc Chăm thông qua các hiện vật quý đang lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng, đặc biệt là Bộ sưu tập di sản Hoàng tộc Chăm, gồm các vương miện bằng vàng của vua và hoàng hậu Chăm với kỹ thuật chế tác tinh xảo; cùng hai Bảo vật quốc gia là Linga bằng vàng phát hiện tại tháp Pô Dam và tượng Avalokitesvara phát hiện tại Bắc Bình. Những hiện vật này góp phần khẳng định trình độ nghệ thuật tạo hình, kỹ thuật chế tác kim hoàn và giá trị đặc sắc của văn hóa Champa trong tiến trình lịch sử dân tộc.
Thông qua hệ thống hình ảnh, hiện vật và tư liệu, triển lãm giới thiệu bức tranh sinh động về đời sống của hai cộng đồng Chăm Bàlamôn (Ahiér) và Chăm Bàni (Awal) – hai nhóm cư dân cùng chung nguồn gốc văn hóa nhưng mang những sắc thái tín ngưỡng riêng biệt.
Thông qua triển lãm, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng và Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng mong muốn mang đến cho công chúng góc nhìn toàn diện về di sản văn hóa Chăm tại Lâm Đồng, qua đó khẳng định văn hóa Chăm là một bộ phận của không gian văn hóa Champa ở miền Trung - Tây Nguyên. Đồng thời triển lãm góp phần lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật của di sản Champa trong đời sống đương đại, hướng đến mục tiêu bảo tồn và phát huy di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững. Triển lãm diễn ra từ ngày 24/7 đến ngày 24/8/2026./.
Lâm Đồng hiện là địa phương có cộng đồng người Chăm sinh sống đông đảo, đồng thời lưu giữ hệ thống di sản kiến trúc và điêu khắc Chăm có giá trị đặc biệt. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, các vùng cư trú truyền thống của người Chăm thuộc tỉnh Bình Thuận trước đây nay thuộc địa giới hành chính tỉnh Lâm Đồng, tạo nên không gian văn hóa Chăm phong phú với hơn 43.300 người Chăm sinh sống tập trung tại nhiều địa phương.
- Bài, ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam