Đại học Đà Nẵng bứt phá khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã mở ra một hành trình mới mang tính bước ngoặt cho hệ sinh thái giáo dục và công nghệ Việt Nam, trong đó có Đại học Đà Nẵng, đại học Vùng trọng điểm quốc gia, đa lĩnh vực, đa ngành.
Đại học Đà Nẵng là đại học Vùng trọng điểm quốc gia, đa lĩnh vực, đa ngành, đa cấp độ quản lý bao gồm: 06 trường Đại học thành viên (Trường ĐH Bách khoa, Trường ĐH Kinh tế, Trường ĐH Sư phạm, Trường ĐH Ngoại ngữ, Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật và Trường ĐH Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt - Hàn) và 07 đơn vị đào tạo trực thuộc (Phân hiệu ĐHĐN tại Kon Tum, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh, Khoa Y Dược, Trung tâm Đào tạo Thường xuyên, Khoa Đào tạo Quốc tế, Khoa Giáo dục Thể chất và Khoa Giáo dục Quốc phòng và An ninh)
Trong thời gian qua, Đại học Đà Nẵng cùng các trường đại học thành viên đã chủ động hiện thực hóa các chủ trương lớn bằng hàng loạt giải pháp mang tính đột phá, thể hiện tư duy sáng tạo thông qua việc ra mắt các tổ chức nghiên cứu chuyên sâu, mô hình thí điểm liên ngành và đẩy mạnh thu hút nguồn nhân lực quốc tế chất lượng cao. Chuỗi sự kiện thành lập Viện Công nghệ Chuyển dịch Năng lượng (Đại học Bách khoa), Viện Nghiên cứu - Đào tạo FinTech, Đổi mới sáng tạo và Phát triển bền vững (Đại học Kinh tế), cùng sự ra đời của các nhóm nghiên cứu mạnh như Nhóm Nghiên cứu Vật liệu chiến lược và tiên tiến của Đại học Bách khoa chính là những minh chứng rõ nét cho quyết tâm khẳng định vai trò nòng cốt của Đại học Đà Nẵng trong việc đóng góp vào sự phát triển bền vững của Đà Nẵng, khu vực miền Trung nói riêng và quốc gia nói chung.
Chiến lược đột phá về mặt tổ chức nghiên cứu khoa học tại Đại học Đà Nẵng thể hiện sự năng động và bám sát yêu cầu thực tiễn của nền kinh tế số và chuyển đổi xanh. Ngày 4/5/2026, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng đã tổ chức Lễ Công bố Quyết định thành lập Viện Công nghệ Chuyển dịch Năng lượng (IETT). Đây được đánh giá là một bước đi mang tính tiên phong, nhằm hình thành đầu mối chủ trì nghiên cứu liên ngành trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như chuyển dịch năng lượng, lưới điện thông minh, lưu trữ và quản lý năng lượng, năng lượng xanh và điện hạt nhân. Đặc biệt, trong giai đoạn 2026 - 2030, Viện IETT tập trung đẩy mạnh nghiên cứu liên ngành, tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế, nâng cao công bố khoa học và phát triển các sáng chế gắn với thực tiễn, đồng thời triển khai các mô hình thí điểm về hệ thống năng lượng thông minh, bền vững.
Đứng ở góc độ quản lý vĩ mô, PGS.TS. Nguyễn Ngọc Vũ, Giám đốc Đại học Đà Nẵng, nhấn mạnh rằng sự vinh dự khi Đại học Đà Nẵng được Trung ương lựa chọn là một trong bốn đại học hàng đầu được ưu tiên đầu tư trọng điểm, làm hình mẫu cho hệ thống giáo dục đại học Việt Nam, vừa là vận hội lớn nhưng cũng là áp lực đòi hỏi trách nhiệm rất cao. Giám đốc Đại học Đà Nẵng khẳng định sự ra mắt của Viện IETT là minh chứng rõ nét cho cách làm mới, suy nghĩ mới, hướng đi mới trong việc thực hiện chủ trương gắn kết "Ba Nhà" gồm Nhà nước, Đại học và Doanh nghiệp, đồng thời là mô hình đặc thù, thí điểm, khi thành công sẽ được nhân rộng trong toàn Đại học Đà Nẵng.
Dưới góc nhìn chuyên môn, PGS.TS. Nguyễn Hữu Hiếu, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, cũng cho biết việc thành lập Viện IETT là bước đi chiến lược cụ thể nhằm triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và các Kết luận của cấp trên, trong đó chú trọng phát triển các mô hình nghiên cứu liên ngành, tăng cường liên kết viện - trường - doanh nghiệp và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu nhằm tạo đột phá trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Điểm đặc biệt của mô hình này là sự tham gia của các chuyên gia quốc tế hàng đầu, tiêu biểu là GS.TSKH. Trần Quốc Tuấn từ Đại học Paris Saclay, Giám đốc nghiên cứu đồng thời là chuyên gia quốc tế của Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế (CEA) Cộng hòa Pháp, được mời giữ vai trò Giám đốc khoa học của Viện IETT, cùng với TS. Lưu Ngọc An được bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Viện IETT.
Song hành cùng những bước tiến trong lĩnh vực công nghệ kỹ thuật và năng lượng sạch, hoạt động đổi mới sáng tạo tại Đại học Đà Nẵng còn lan tỏa mạnh mẽ sang khối ngành kinh tế và tài chính số. Ngày 29/5/2026, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng đã long trọng tổ chức Lễ Công bố quyết định thành lập Viện Nghiên cứu - Đào tạo FinTech, Đổi mới sáng tạo và Phát triển bền vững.
Đánh giá về sự ra đời của viện nghiên cứu này, GS.TS. Lê Văn Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng, khẳng định đây là bước đi có tính chiến lược, xuất phát từ yêu cầu phát triển thực tiễn của thành phố Đà Nẵng, thể hiện trách nhiệm của nhà trường với truyền thống hơn 50 năm xây dựng và phát triển đóng chân trên địa bàn.
Việc thành lập Viện diễn ra hoàn toàn đúng thời điểm khi chính quyền thành phố Đà Nẵng đang nỗ lực đẩy mạnh xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế, tạo ra nhu cầu cấp bách về việc gắn hoạt động đào tạo, nghiên cứu với các lĩnh vực kinh tế mới.
Ghi nhận tầm quan trọng của sự kiện này, ông Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng, đã trực tiếp đến tham dự, trao quyết định thành lập và chứng kiến lễ ký kết các thỏa thuận hợp tác chiến lược giữa Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng với Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng, Hiệp hội Tài chính Paris Europlace và Tập đoàn Tether Holdings, mở ra những cơ hội sâu rộng trong nghiên cứu, đào tạo và phát triển hệ sinh thái tài chính số tại địa phương. Tương tự như mô hình của Viện IETT, Viện Nghiên cứu - Đào tạo FinTech cũng thực hiện chính sách thu hút nhân tài toàn cầu khi mời GS.TS. Mieszko Mazur, Giám đốc Chương trình FinTech của Trường Quản trị EMLV, Cộng hòa Pháp, một chuyên gia có uy tín lớn trong lĩnh vực FinTech và tài sản số, về tham gia đóng góp với vai trò Giám đốc khoa học của Viện.
Bên cạnh việc hình thành các Viện nghiên cứu chuyên sâu tầm cỡ quốc tế, xung lực đổi mới sáng tạo tại Đại học Đà Nẵng còn được nuôi dưỡng vững chắc từ cấp cơ sở thông qua hoạt động hiệu quả của các nhóm nghiên cứu mạnh. Sự ra mắt chính thức của Nhóm Nghiên cứu Vật liệu chiến lược và tiên tiến (SMART-DUT) thuộc Khoa Hóa, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, là một minh chứng tiêu biểu khác.
Theo PGS.TS. Đặng Minh Nhật, Trưởng Khoa Hóa, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, sự ra đời của nhóm SMART-DUT là một dấu ấn mới trong lộ trình triển khai chiến lược phát triển của Khoa, Nhà trường và Đại học Đà Nẵng, góp phần thực hiện mục tiêu đưa ngành Công nghệ Dầu khí và Khai thác dầu của Đại học Đà Nẵng đạt Top 100 bảng xếp hạng thế giới (QS).
Định hướng của Nhóm nghiên cứu này mang tính đón đầu công nghệ khi tiên phong ứng dụng khoa học về Hóa tính toán kết hợp với Trí tuệ nhân tạo (AI) để giải quyết các bài toán cốt lõi về vật liệu năng lượng, xúc tác bền vững, vật liệu xanh và y sinh.
PGS.TS. Phạm Cẩm Nam, Trưởng Nhóm SMART-DUT, chia sẻ tầm nhìn của Nhóm tập trung vào phát huy tiềm lực đội ngũ, kết nối tri thức và công nghệ liên ngành để giải quyết các vấn đề thực tiễn của bối cảnh số hóa và xanh hóa. Sự đồng thuận cao của giới chuyên gia tại sự kiện ra mắt cho thấy mô hình Nhóm nghiên cứu liên ngành như SMART-DUT hoàn toàn phù hợp với xu thế, vừa kết hợp hài hòa giữa nghiên cứu cơ bản với nghiên cứu ứng dụng, vừa tạo môi trường gắn kết chặt chẽ giữa giảng viên, học viên và sinh viên trong học thuật.
Sự đúng đắn và hiệu quả của việc phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh tại Đại học Đà Nẵng đã được khẳng định qua những mô hình điển hình thực tế, mà tiêu biểu nhất là Nhóm nghiên cứu Kỹ thuật Hạ tầng Tiên tiến và Bền vững (I-STAR) thuộc Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng. Trong buổi tổng kết hoạt động năm 2025 và khai trương AMAST Lab (Phòng thí nghiệm Vật liệu và Kết cấu tiên tiến) diễn ra vào tháng 1/2026, Nhóm I-STAR đã chứng minh một sức bật khoa học đáng kinh ngạc. Nhóm đã thực hiện thành công một đề tài khoa học công nghệ cấp Nhà nước thuộc Chương trình KC, được phê duyệt nhiều đề tài NAFOSTED, đề tài cấp Bộ, cấp thành phố Đà Nẵng và cấp Đại học Đà Nẵng.
Điểm nhấn xuất sắc trong năm qua của I-STAR là số lượng công bố khoa học quốc tế đạt tới 37 bài báo trên các tạp chí uy tín thuộc danh mục WoS/Scopus, đóng góp tới khoảng 14% tổng số công bố quốc tế của toàn Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, trong đó có hơn 60% số bài báo thuộc nhóm xếp hạng cao Q1 và Q2. Không dừng lại ở các chỉ số học thuật, Nhóm I-STAR còn chú trọng phát triển nội lực và nuôi dưỡng lực lượng kế cận khi có hai thành viên được công nhận chức danh Phó Giáo sư là PGS.TS. Huỳnh Phương Nam và PGS.TS. Nguyễn Nguyễn Phước Quý Duy, đồng thời giúp bốn sinh viên và học viên thuộc Câu lạc bộ I-STAR Future nhận học bổng toàn phần tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Ý. Mô hình hoạt động toàn diện từ nghiên cứu, xây dựng phòng thí nghiệm hiện đại đến đào tạo nguồn nhân lực trẻ hội nhập quốc tế của I-STAR chính là lời giải thực tế cho bài toán đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực khoa học liên ngành mà Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đề ra.
Nhìn một cách tổng thể, những nỗ lực không ngừng nghỉ của Đại học Đà Nẵng thông qua việc thiết lập các Viện nghiên cứu và các Nhóm nghiên cứu mạnh đã tạo nên một bệ phóng khoa học công nghệ vững chắc. Những bước đi đột phá này không chỉ hiện thực hóa sinh động tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 57-NQ/TW, mà còn trực tiếp đóng góp nguồn lực trí tuệ, các giải pháp kỹ thuật công nghệ tiên tiến để đồng hành cùng chính quyền thành phố Đà Nẵng và cả nước trong công cuộc chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số một cách bền vững và toàn diện./.
- Bài: Thanh Hòa - Ảnh: TTXVN & udn.vn